Lí luận chung về phân tích tài chính của doanh
nghiêp
1> Hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, Doanh nghiệp thực hiện
đồng thời nhiều hoạt động và hoạt động tài chính là một trong những nội dung cơ
bản nhất. Hoạt động tài chính nhằm đạt đợc các mục tiêu cao nhất của doanh
nghiệp là tối đa hoá giá trị doanh nghiệp, tối đa hoá lợi nhuận hay gắn liền với
mục tiêu tăng trởng và phát triển của một doanh nghiệp.
Hoạt động tài chính của một doanh nghiệp có thể đợc thực hiện qua các
bớc sau:
Khi doanh nghiệp có tiền vốn hay chi phí đầu vào, doanh nghiệp tiến
hành mua vật t , tài sản cố định, thuê nhân công, chi phí sản xuất chung tất cả các
khoản trên đợc chuyển thành chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất này trừ đi chênh
lệch giá trị chi phí sản xuất dở dang sẽ đợc giá thành sản xuất, giá thành sản xuất
trừ đi chênh lệch giá trị thành phẩm tồn kho sẽ đợc giá vốn hàng bán. Cộng thêm
chi phí bán hàng, chi phí quản lí, thuế, chi phí chung sẽ đợc chi phí sản xuất kinh
doanh. Chi phí này sẽ đợc bù đắp bằng doanh thu bán hàng.
Nh vậy, nội dung chủ yêú hoạt động tài chính của doanh nghiệp là:
+> Hoạt động thu chi, kết quả sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp.Hoạt động này đợc thể hiện và phản ánh trong báo cáo kết quả sản xuất
kinh doanh tại thời điểm cuối kỳ.
+> Hoạt động thu chi bằng tiền, nhằm xác định khả năng thanh toán,
chi trả của doanh nghiệp trong ngắn hạn, thể hiện trong báo cáo lu chuyển tiền tệ.
+> Hoạt động tạo lập, quản lý và bảo tồn vốn kinh doanh . Tạo lập vốn
trong cả ngắn hạn và dài hạn đồng thời quản lý và sử dụng vốn có hiệu quả.
+> Hoạt động về đầu t trung và dài hạn trong doanh nghiệp.
+> Hoạt động phân tích tài chính của Doanh nghiệp.
Sơ đồ khái quát hoạt động tài chính của doanh nghiệp cho ta thấy đợc các
mối quan hệ tài chính trong kinh doanh đối với doanh nghiệp đó là mối quan hệ
giữa Doanh nghiệp với doanh nghiệp, giữa Doanh nghiệp với nhà nớc, Doanh
nghiệp với bạn hàng. Tất cả các quan hệ tài chính đó hết sức phức tạp và chặt chẽ.

+> Cung cấp những thông tin số liệu cần thiết để phân tích đánh giá
những khả năng kinh tế tài chính của doanh nghiệp giúp cho công tác dự báo và
lập các kế hoạch tài chính ngắn hạn và dài hạn của doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trờng, hoạt động tài chính doanh nghiệp có quan hệ
với nhiều đối tợng khác trong xã hội. Do đó thông tin về tài chính doanh nghiệp
cần thiết cho nhiều đối tợng khác nhau với ý nghĩa, mục đích , và tầm quan trọng
khác nhau.
+> Đối với các nhà quản trị doanh nghiệp: Mục tiêu của các nhà quản
trị doanh nghiệp là tối đa hoá lợi nhuận, tối đa hoá giá trị doanh nghiệp. Nên việc
tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp giúp các nhà quản trị nhận biết và
đánh giá khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, tình hình vốn, công nợ, thu chi
tài chính... để đa ra các quyết định quản lý cần thiết nhằm đạt đợc các mục tiêu
của doanh nghiệp. Ngoài ra, các nhà quản lý có thể sử dụng các thông tin qua
phân tích tài chính để đa ra các dự báo tài chính và lập kế hoạch tài chính ngắn
hạn và dài hạn cho doanh nghiệp.
+> Đối với các ngân hàng và chủ nợ khác: Trong nền kinh tế thị tr-
ờng, việc chiếm dụng vốn lẫn nhau giữa các doanh nghiệp là khá lớn và Ngân
hàng là chủ nợ chủ yếu của các doanh nghiệp. Vì vậy mối quan tâm của họ là khả
năng thanh toán, khả năng trả nợ ở hiện tại của doanh nghiệp. Khi quyết định cho
vay, họ cũng tiến hành phân tích tài chính của doanh nghiệp để đánh giá tình trạng
tài chính của có lành mạnh không? từ đó đa ra quyết định của mình.
+> Đối với các nhà đầu t: Đây là các tổ chức, cá nhân quan tâm tới
toàn giá trị doanh nghiệp. Mục tiêu của họ là đầu t để sinh lời và an tâm về vốn
gốc. Do đó họ cũng phân tích tài chính của doanh nghiệp để tìm hiểu thông tin về
các vấn đề quan tâm nh yếu tố rủi ro, thời gian hoàn vốn, khả năng sinh lời và khả
năng thanh toán của doanh nghiệp mà họ dự định đầu t.
+> Đối với các cơ quan chức năng, cơ quan quản lý nhà nớc: Dựa
vào các báo cáo tài chính của doanh nghiệp để phân tích, đánh giá từ đó kiểm tra,
kiểm soát hoạt động kinh doanh hoạt động tài chính tiền tệ của doanh nghiệp có
đúng chính sách, chế độ và luật pháp không? tình hình hạch toán chi phí, giá

chính. Tuỳ từng chủ thể mà quyết định tài chính là gì ? Đối với chủ doanh nghiệp
phân tích nhằm đa ra các quyết định liên quan tới mục tiêu hoạt động của doanh
nghiệp là tăng trởng, phát triển tối đa hoá lợi nhuận hay tối đa hoá giá trị doanh
nghiệp.. Nhng đối với những ngời cho vay và đầu t vào xí nghiệp thì đa ra các
quyết định về tài trợ , đối với cấp trên của doanh nghiệp đa ra các quyết định quản
lý doanh nghiệp.
4> Phơng pháp phân tích tài chính doanh nghiệp.
Để đa ra đợc quyết định tài chính một cách chính xác trong quá trình
phân tích tài chính, nhất thiết doanh nghiệp phải lựa chọn cho mình một phơng
pháp phân tích phù hợp. Thông thờng các doanh nghiệp không sử dụng đơn lẻ một
phơng pháp nào mà có sự sử dụng kết hợp các phơng pháp nhằm khai thác những
điểm mạnh và hạn chế các điểm yếu của từng phơng pháp.
Phơng pháp phân tích tài chính bao gồm một hệ thống các công cụ
và biện pháp nhằm tiếp cận, nghiên cứu các sự kiện, hiện tợng, các mối quan hệ
bên trong và bên ngoài, các luồng dịch chuyển và biến đổi tài chính, các chỉ tiêu
tài chính tổng hợp và chi tiết, nhằm đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp.
Trên lý thuyết có nhiều phơng pháp phân tích khác nhau nhng trên
thực tế doanh nghiệp hay sử dụng các phơng pháp phân tích sau:
Phơng pháp so sánh.
Phơng pháp phân tích tỷ lệ.
Phơng pháp phân tích tài chính Dupont.
4.1 Phơng pháp so sánh.
Phơng pháp này đợc sử dụng khá rộng rãi trong các doanh nghiệp.
Nó bao gồm các nội dung sau.
+> So sánh giữa số thực hiện kỳ này với số thực hiện kỳ trớc để thấy
rõ xu hớng thay đổi về tài chính doanh nghiệp. Đánh giá sự tăng trởng hay thụt lùi
trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.Từ đó có kế hoạch nâng hoạt động
tài chính.
+> So sánh giữa số thực hiện với số kế hoạch để thấy rõ mức độ
phấn đấu của doanh nghiệp.

4.3> Phơng pháp phân tích Dupont.
Phơng pháp phân tích tài chính Dupont nhằm đánh gía tài tác
động tơng hỗ giữa các tỷ lệ tài chính. Phơng pháp này thiết lập ra các quan hệ hàn
số giữa các tỷ lệ tài chính để xem xét ảnh hởng cuả các yếu tố khác đến một chỉ
tiêu tổng hợp nh thế nào. Đó là mối quan hệ hàm số giữa doanh lợi vốn, vòng
quay toàn bộ vốn và doanh lợi tiêu thụ. Phân tích các hàm này sẽ thấy đợc sự tác
động giữa các chỉ tiêu tài chính để từ đó đa ra các giải pháp nhằm tăng doanh thu,
tiết kiệm chi phí hay xác định tỷ lệ nợ hợp lý. Kết hợp phơng pháp phân tích tỷ lệ,
với phơng pháp phân tích Dupont sẽ góp phần nâng cao hoạt động tài chính.

5> Các nguồn thông tin sử dụng trong phân tích tài chính.
Nh trên đã nói, phân tích tài chính cho phép thu thập và xử lý các
thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản trị doanh nghiệp nhằm đạt đợc
các mục tiêu đã đề ra. Vởy thu thập và sử dụng các nguồn thông tin là vấn đề
quan trọng bắt đầu cho quá trình phân tích. Nguồn thông tin mà doanh nghiệp sử
dụng là: Nguồn thông tin bên ngoài doanh nghiệp và nguồn thông tin nội bộ.
5.1> Nguồn thông tin bên ngoài doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trờng, các chủ thể kinh tế ngày càng có những
quan hệ kinh tế mật thiết với nhau, ảnh hởng lớn tới nhau, doanh nghiệp nào nắm
đợc càng nhiều các thông tin kinh tế và xử lý tốt các thông tin bên ngoài doanh
nghiệp sẽ càng có cơ hội thành công. Vì vậy nguồn thông tin bên ngoài là hết sức
quan trọng.
Thông tin bên ngoài doanh nghiệp trớc hết bao gồm những thông tin
về tình hình kinh tế, bởi sự ổn định hay không ổn định tăng trởng hay suy thoái
đều có ảnh hởng tới kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.Ngoài ra, doanh nghiệp
còn quan tâm tới những thông tin về giá cả thị trờng, lãi suất, sự cạnh tranh trên
thị trờng, tiến bộ khoa học kỹ thuật, chính sách tài chính của nhà nớc đối với
doanh nghiệp, sự hoạt động của thị trờng tài chính và hệ thồng tổ chức tài chính
trung gian khi phân tích tài chính.
5.2> Nguồn thông tin nội bộ.

giá kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ.
5.2.3> Báo cáo lu chuyển tiền tệ.
Báo cáo lu chuyển tiền tệ cho biết những thông tin về dòng tiền tệ lu
chuyển và các khoản coi nh tiền , đó là các khoản đầu t ngắn hạn, có tính lỏng
cao. Những thông tin trên báo cáo lu chuyển tiền tệ cùng các thông tin trên các
báo cáo tài chính khác sẽ giúp cho ngời sử dụng đánh giá khả năng tạo ra dòng
tiền trong tơng lai, khả năng thanh toán các khoản nợ, khả năng thanh chi trả lãi
cổ phần cũng nh nhu cầu của nó đối với những nguồn tài chính ngoại sinh. Những
thông tin này giúp cho ngời sử dụng xem xét những lý do khác nhau giữa lợi
nhuận với các khoản thu và thanh toán bằng tiền.
Nh vậy báo cáo tài chính là các nguồn cung cấp thông tin quan
trọng, song để phân tích đợc tài chính doanh nghiệp các nhà phân tích phải đọc và
hiểu đợc các báo caó tài chính, qua đó nhận biết và tập trung vào một số chỉ tiêu
tài chính có liên quan trực tiếp đến mục tiêu phân tích của mình.
II> Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp.
Sau khi có đợc các thông tin cần thiết, nhà phân tích tiến hành phân
tích tài chính doanh nghiệp. Phân tích tài chính doanh nghiệp có thể tiến hành
phân tích trên phạm vi rộng, hẹp khác nhau nhng thông thờng bao gồm các nội
dung chủ yếu sau:
1> Phân tích khái quát hoạt động tài chính doanh nghiệp.
Phân tích khái quát hoạt động tài chính doanh nghiệp đợc tiến
hành phân tích trên các nội dung sau:
1.1> Phân tích diễn biến nguồn vốn và sủ dụng vốn trong
doanh nghiệp.
Để phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn trong doanh
nghiệp chúng ta sử dụng chủ yếu bảng cân đối kế toán. Phân tích nội dung này
chính là xem xét đánh giá sự thay đổi các chỉ tiêu cuối kỳ so với đầu kỳ trên bảng
cân đối kế toán về nguồn vốn và cách thức sử dụng vốn của doanh nghiệp.
Để tạo thuận lợi cho công tác phân tích trớc hết ta trình bày bảng cân
đối kế toán dới dạng bảng báo cáo trình bày một phía từ tài sản đến nguồn vốn.