PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ TRONG
BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA
Nguồn: fpe.hnue.edu.vn
Toàn cầu hóa mà cốt lõi là toàn cầu hóa kinh
tế đã trở thành một xu thế khách quan của thế giới, tác động và ảnh hưởng sâu
sắc đến vận mệnh các quốc gia cũng như diện mạo của thế giới. Là một chủ thể
trong thế giới hiện đại, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đã và đang
chịu sự tác động, chi phối mạnh mẽ của toàn cầu hóa về mọi mặt.
1. Thách thức đối với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế
Những thay đổi của cục diện thế giới cùng sự tác động mạnh mẽ của
toàn cầu hóa sau “chiến tranh lạnh” đã làm cho phong trào cộng sản và
công nhân quốc tế rơi vào khủng hoảng nặng nề. Đó là sự khủng hoảng
về lý luận, đường lối phát triển, về cơ cấu giai cấp - xã hội, đặc biệt là cơ
cấu giai cấp công nhân - lực lượng xã hội nền tảng cho phong trào này.
Phong trào còn chịu sự chống phá của các thế lực thù địch; mất đi
một phần sự tín nhiệm, ủng hộ của các lực lượng truyền thống trước đây.
Các Đảng Cộng sản bị công kích, chèn ép trong cơ chế đa nguyên chính
trị của các chính phủ tư sản, từ đó dẫn đến nhiều thua thiệt trong tranh cử.
Toàn cầu hóa tạo ra tình trạng cạnh tranh quyết liệt về việc làm, điều
kiện sống... làm nảy sinh mâu thuẫn, dẫn đến phân hóa trong nội bộ giai
cấp công nhân ở từng nước cũng như trên phạm vi khu vực và toàn cầu,
gây chia rẽ khối đoàn kết thống nhất của giai cấp công nhân.
Thực trạng trên đòi hỏi các Đảng Cộng sản muốn tồn tại và phát triển
phải tự đổi mới về lý luận, cơ cấu tổ chức, hình thức tập hợp lực lượng
cũng như phương thức đấu tranh. Nói cách khác, Đảng Cộng sản phải tự
đổi mới từ chính đảng mác xít truyền thống thành chính đảng mác xít hiện
đại đáp ứng với yêu cầu của thời kỳ mới.
2. Sức sống mới của chủ nghĩa xã hội
Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, các nước xã hội chủ nghĩa
không chỉ kiên định trụ vững, mà còn từng bước vượt qua những khó
khăn, thách thức, tiếp tục thực hiện cải cách, đổi mới thắng lợi về mọi mặt

nhiều phong trào xã hội hoài nghi về sự “trường cửu” của chế độ tư bản
và đấu tranh nhằm khắc phục chủ nghĩa tư bản, xây dựng một xã hội mới
bền vững.
Toàn cầu hóa hiện đang dẫn đến tình trạng cường quyền, hiếu chiến
ngày càng tăng của chủ nghĩa đế quốc. Lợi dụng cuộc chiến chống khủng
bố sau “sự kiện 11-9-2001”, Mỹ đã tiến hành cuộc chiến tranh quy mô lớn
ở Áp-ga-ni-xtan (2001) và I-rắc (2003). Năm 1999, Mỹ tiến hành can thiệp
quân sự ở bất cứ nơi nào trên thế giới mà Mỹ cho là ở đó có biểu hiện “vi
phạm” dân chủ, nhân quyền. Cuối năm 2002 - Mỹ lại thông qua học thuyết
“đánh đòn phủ đầu” đối với những lực lượng, những quốc gia mà Mỹ coi là
mối đe dọa đến lợi ích chiến lược của Mỹ. Hiện nay, Mỹ "bật đèn xanh”,
dung túng cho I-xra-en đàn áp phong trào giải phóng dân tộc của người
Pa-le-xtin, gây chiến tranh với Li-băng, đe dọa Xy-ri và I-ran... làm cho tình
hình Trung Đông càng thêm căng thẳng...
Những biểu hiện trên càng làm cho nhân loại tiến bộ và trước hết là
những người cộng sản nhận rõ hơn bản chất thực của chủ nghĩa tư bản.
Trong những năm đầu thế kỷ XXI, các trào lưu đấu tranh nhằm khắc phục
chủ nghĩa tư bản, xây dựng một xã hội mới, nhân văn, nhân đạo hơn đã
xuất hiện ở nhiều nước. Hướng tới thời đại mới, xã hội mới sau tư bản
chủ nghĩa, theo nhận định của các học giả tham dự hội thảo nói trên, là
tiếng nói chung của các khu vực rộng lớn ở châu Á, châu Phi và Mỹ La-
tinh. Các trào lưu nhân văn, khắc phục chủ nghĩa tư bản sẽ liên kết với
nhau tạo thành những biến động quyết liệt trong thế kỷ XXI. Điều này là cơ
sở thúc đẩy sự lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nhân loại
tiến bộ trên thế giới nói chung và của phong trào cộng sản và công nhân
quốc tế nói riêng.
4. Toàn cầu hóa tạo ra những tiền đề mới của chủ nghĩa xã hội
Toàn cầu hóa, một mặt, tăng cường quyền lực của tư bản, mặt khác,
làm sâu sắc thêm những mâu thuẫn nội tại của chủ nghĩa tư bản và chuẩn
bị những tiền đề của chủ nghĩa xã hội ngay trong lòng chủ nghĩa tư bản.

kinh tế mà nguồn lực chủ yếu nhất đối với hoạt động và phát triển là tri
thức con người. Tri thức trở thành tư liệu sản xuất chủ yếu, người lao
động là nguồn lực của tri thức, trí tuệ của họ chính là tư liệu sản xuất chủ
yếu, không tách rời họ, thuộc về họ. Như vậy là, kinh tế tri thức đã tạo cho
con người vừa là người lao động, vừa là người sở hữu tư liệu sản xuất
của mình mà không ai có thể tước đoạt được. Chính nội dung này nói lên
rằng, trong quá trình toàn cầu hóa, kinh tế tri thức tạo điều kiện và cho
phép khắc phục được sự tha hóa lao động, phát triển tự do và toàn diện
con người như mục tiêu của chủ nghĩa xã hội khoa học đã xác định.
Thứ ba, văn minh chính trị tạo ra tiền đề khắc phục tha hóa quyền
lực. Các nhà lịch sử tư tưởng triết học, chính trị học từ thời cổ đại đến nay
đã dày công phân tích và chứng minh: Quyền lực công là của xã hội, của
mọi người. Khi xã hội phân chia thành giai cấp và đấu tranh giai cấp thì
quyền lực ấy được tổ chức thành nhà nước và do giai cấp thống trị nắm
giữ, nó ngày càng đứng trên và xa lạ với xã hội, đồng thời trở thành công
cụ đàn áp nhân dân. Giai cấp thống trị dùng quyền lực ấy mưu lợi cho
mình, còn nhân dân thì đấu tranh đòi giai cấp thống trị dùng quyền lực ấy
vì lợi ích chung của xã hội. Thực chất đó là cuộc đấu tranh đòi dân chủ
của nhân dân và kết quả đưa đến sự tiến hóa của các nền dân chủ, đưa
đến văn minh chính trị. Nền văn minh chính trị đạt được trong xã hội hiện
đại của quá trình toàn cầu hóa đã tạo ra những tiền đề để khắc phục sự
tha hóa quyền lực.
Toàn cầu hóa càng phát triển càng tạo điều kiện cho dân chủ hóa
chính trị và càng tạo ra đầy đủ hơn những tiền đề để thực hiện mục tiêu
của chủ nghĩa xã hội. Đồng thời đây cũng chính là những tiền đề để phong
trào cộng sản và công nhân quốc tế xem xét, lựa chọn tiến tới con đường
xây dựng chủ nghĩa xã hội khoa học - một xã hội nhân đạo hoàn bị.
5. Xuất hiện khả năng tập hợp lực lượng mới cho phong trào
cộng sản và công nhân quốc tế
Toàn cầu hóa là một quá trình đầy mâu thuẫn, trong đó mâu thuẫn

những đặc điểm tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của thế giới hiện đại; về
đường lối chiến lược, phương thức đấu tranh sao cho có hiệu quả chống
lại chủ nghĩa tư bản; làm rõ con đường, mô hình, biện pháp xây dựng chủ
nghĩa xã hội trong tình hình mới, đồng thời cùng giải quyết các vấn đề
toàn cầu. Sự phối hợp, tập hợp lực lượng này sẽ được xúc tiến trên cơ sở
một "chủ nghĩa quốc tế mới". Theo đó, không chỉ đoàn kết giai cấp vô sản
mà đoàn kết nhân dân tất cả các nước bị đế quốc áp bức thành một khối