Ngành Công tác xã hội với việc hội nhập quốc tế
trong bối cảnh toàn cầu hóa
PGS. TS Nguyễn Thị Hoàng Yến
PGS. TS Nguyễn Thị Hoàng YếnCN.Tạ Hải Giang
CN.Tạ Hải GiangKhoa GD ĐB-ĐHSP Hà nội
Khoa GD ĐB-ĐHSP Hà nội
1. Những vấn đề của thế giới hôm nay
Loài người đang phải đối mặt với 3 cuộc khủng hoảng: Nghèo đói; Suy thoái môi
trường và Bạo lực xã hội
Thế giới của chúng ta ngày nay đang thay đổi một cách nhanh chóng. Một mặt chúng ta
chứng kiến những thành tựu vượt bậc của khoa học, kỹ thuật, tăng trưởng kinh tế và của
quản lý xã hội đã đem lại nhiều của cải vật chất hơn cho con người và xã hội làm cho cuộc
sống của con người ngày một thoải mái, dễ chịu hơn. Mặt khác bức tranh toàn cầu dường
như cũng tối đi ở một số điểm. Bất chấp những nỗ lực của Liên Hiệp Quốc, các Quốc gia
và người dân, nghèo đói, suy thoái môi trường và bạo lực xã hội đang là những hiểm họa
cướp đi sinh mạng của nhiều người. Bản chất của các vấn đề nêu trên trong một khía cạnh
nào đó được cho rằng đó là vấn đề của một quốc gia hay vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, sức lan
tỏa của ba cuộc khủng hoảng này đã trở thành vấn nạn của toàn cầu và là nguyên nhân trực
tiếp làm giảm tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội.
Vấn đề nghèo đói
Từ 1990-1995, nạn nghèo đói giảm mạnh trên toàn thế giới, nhưng đến nay tình hình lại
diễn biến theo chiều hướng ngược lại
1
. Có khoảng 842 triệu người trên toàn thế giới đang
bị đói, trong đó chủ yếu là tại các nước đang phát triển. Trầm trọng nhất là các nước khu

Tầng ozon bị thủng đe dọa tới toàn cầu, tổ chức khí tượng thế giới (WMO) và Chương
trình Môi trường của Liên hợp quốc (UNEP) cho biết tầng ôdôn của Trái Đất đang được
phục hồi dần sau nhiều thập kỷ bị phá huỷ song với tốc độ chậm. Các chuyên gia thuộc hai
tổ chức này cho biết phải tới năm 2049 phần tầng ôdôn rộng lớn che phủ châu Âu, Bắc Mỹ
và châu Á ở bán cầu Bắc và miền nam Ôxtrâylia, Mỹ Latinh và châu Phi mới có thể trở lại
mức trước năm 1980, chậm hơn 5 năm so với dự kiến của các chuyên gia đã nêu trong cáo
2
Nguồn: WB
cáo khoa học năm 2002, còn các lỗ hổng trên tầng ôdôn ở vùng Nam cực sẽ chỉ được ''vá
kín'' vào năm 2065, chậm 15 năm so với dự đoán ban đầu.
Rác thải, chất thải phóng xạ đe dọa trực tiếp tới hàng triệu người. Ngày nay, vấn đề rác thải
đã ảnh hưởng tới nhiều thàng phố lớn trên thế giới, nơi tập trung đông đúc dân cư, rác thải
là một yếu tố ô nhiễm môi trường có hại cho sức khỏe con người. Những nỗ lực của các
quốc gia nhằm xử lý rác thải cũng chưa đem lại kết quả như mong muốn. Hậu quả là làm ô
nhiẽm nghiêm trọng nguồn nươc ngầm, không khí và kéo theo những đợt dịch bệnh nguy
hiểm.
Mực nước biển tăng kéo theo hàng chục triệu người mất nhà cửa đặc biệt là những quốc
gia có những thành phố ven biển. Vấn đề này đã làm tăng gánh nặng chi phí cho những
quốc gia này.
Vấn đề bạo lực xã hội
Ai cũng thừa nhận rằng, chiến tranh vốn là bạo lực; nhưng bạo lực không sinh ra từ sự
khác biệt giữa các nền văn minh mà chỉ sinh ra từ các xung đột về lợi ích kinh tế và chính
trị giữa, các giai cấp, các dân tộc. Bạo lực cộng đồng được xác định là thứ bạo lực nổ ra
giữa những người cùng chung biên giới và sắc tộc. Những cuộc chiến vì lý do chính trị hay
kinh tế giữa các đảng phái chính trị, các quốc gia đã làm cho hàng triệu người chết (trong
đó phần lớn là dân thường). Những hậu qủa nặng nề từ các cuộc chiến sẽ là vấn đề cần giải
quyết nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc.
Bạo lực gia đình cuũng là vấn đề đáng quan tâm, chỉ tính riêng ở Hơn 12.000 phụ nữ bị
giết mỗi năm tại Nga do tình trạng bạo lực gia đình
3

- Tăng cường quan hệ đối tác toàn cầu và hiệu quả quản lý
Việc tham gia vào WTO, đã và đang đem lại cho Việt nam những cơ hội và nguy cơ.
Về kinh tế, các nhà đầu tư nước ngoài đang kỳ vọng vào Việt Nam như một trong
những thị trường đang phát triển nhất của châu Á. Việt Nam vào WTO sẽ làm tăng
thêm các cơ hội cho các nhà đầu tư đến với Việt Nam và có thể còn mở đường cho
làn sóng đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực này của Việt Nam. Nhiều nhà đầu tư nước
ngoài đang hy vọng Việt Nam sẽ đẩy mạnh cải cách về pháp luật, chính trị và kinh tế
để tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các nhà đầu tư nước ngoài. Việt Nam chắc chắn
còn phải cải tiến việc phát triển hạ tầng cơ sở, một khu vực mà các nhà đầu tư nước
ngoài đang rất muốn tham gia. Tuy nhiên, việc vào WTO cũng sẽ đặt Việt Nam trước
5
Nguồn: Những thành tựu cơ bản sau 15 năm đổi mới của Đảng - GS, TS. Nguyễn Trọng Chuẩn, Tạp chí
Quốc phòng toàn dân
những thách thức mới, trong đó nổi lên trước mắt là những vấn đề sau: Sự bất bình
đảng về thu nhập giữa khu vực thành thị và nông thôn.70% người dân sống ở nông
thôn sẽ phải chịu nhiều sức ép từ cơ chế thị trường. Vấn đề thất nghiệp nhiều hơn,
nông dân sẽ tràn ra thành thị tìm việc dẫn đến những vấn đề căng thẳng về an ninh và
xã hội. Số người nghèo ở nông thôn sẽ tăng lên khi Việt Nam phải mở cửa cho hàng
nhập khẩu giá rẻ; Nạn buôn bán phụ nữ,trẻ em; Bạo lực gia đình;….vv.
3. Vai trò của ngành công tác xã hội
3.1 Công tác xã hội góp phần giải quyết các vấn đề xã hội
Ngành Công tác xã hội là một bộ phận không thể tách rời trong nền an sinh xã
hội: Thực tiễn tại các nước có ngành Công tác xã hội phát triển cho thấy Công tác xã hội
có những đóng góp to lớn cho việc ổn định và phát triển xã hội. Những đóng góp chủ yếu
của ngành Công tác xã hội đó là: Đào tạo và cung cấp nguồn lực nhân viên xã hội, nghiên
cứu và đề xuất các chính sách xã hội và cung cấp các dịch vụ xã hội cho các đối tượng dễ
bị tổn thương.
Công tác xã hội vừa mang tính quốc gia vừa mang tính quốc tế: Những vấn đề
như nghèo đói, phát triển con người, giải quyết ô nhiễm môi trường sinh thái, bệnh tật, đấu
tranh chống lại sự bất bình đẳng và bạo lực (đặc biệt là bạo lực giới) đang trở thành những