CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIÊU THỤ HÀNG
HÓA VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤTẠI DOANH NGHIỆP
1.1.PNhững vấn đề chung về tổ chức hạch toán kế toán trong DNTM.
1.1.1.KHỎI NIỆM,NGUYỜN TẮC,NHIỆM VỤ TỔ CHỨC HẠCH TOỎN
KẾ TOỎN TRONG DNTM.
1.1.1.1KHỎI NIỆM HẠCH TOỎN KẾ TOỎN TRONG DNTM.
1.1Những vấn đề chung về tổ chức hạch toán kế toán trong doanh nghiếp
thương mại.
1.1.1.Khái niệm,nguyên tắc nhiệm vụ tổ chức hạch toán kế toán trong doanh
nghiệp thương mại.
1.1.1.1.Khái niệm tổ chức hạch toán kế toán trong doanh nghiệp thương mại.
Hạch toán kế toán trong các DN kinh doanh thương mại là một bộ phận cấu
thành hệ thống kế toán doanh nghiệp,có chức năng tổ chức các hệ thống thông
tin(đÓ KIỂM TRA)VỀ TỠNH HỠNH TàI SẢN Và NGUỒN HỠNH THàNH TàI
SẢN,TỠNH HỠNH QUẢN LÝ Và SỬ DỤNG CỎC LOẠI VẬT Tư,tiền vốn,và
xác định kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp.
TỔ CHỨC HẠCH TOỎN,kế toán là việc tạo ra các mối quan hệ theo một trật
tự xác định giữa các yếu tố chứng từ,đối ứng tài khoản,tính giá và tổng hợp cân đối
kế toán trong từng phần hành kế toán cụ thể nhằm thu nhập thông tin cần thiết
phục vụ cho quản trị và điều hành DN.
TỔ chức hạch toán trong các DN phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như
quy mô của DN;nhu cầu thông tin và trỠNH độ của cán bộ quản lý,cán bộ kế
toán;trỠNH độ trang bị và sử dụng kỹ thuật sử lÝ THỤNG TIN…TẤT CẢ CỎC
YẾU TỐ NàY PHAI được nhắc đến khi tổ chức hạCH TOAN KẾ TOỎN.
1.1.1.2NGUYỜN TẮC TỔ CHỨC HẠCH TOỎN KẾ TÚAN TRONG DN
THươNG MẠI.
∗ *NGUYỜN TẮC PHỰ HỢP:
VIỆC TỔ CHỨC HẠCH TOỎN KẾ TOỎN TRONG CỎC DN KINH DOANH
THương mại phải phù hợp với quy mô hoạt động và khối lượng các nghiệp vụ phát
sinh của từng đơN VỊ CŨNG NHư thích ứng với điều kiện cụ thể của từng đơN VỊ
VỀ CỎN BỘ,VỀ PHưONG TIỆN,KỸ THUẬT TỚNH TOỎN…

1.2.1.1.Khái niệm về bán hàng và đặc điểm nghiệp vụ BỎN HàNG TRONG
DNTM
*KHỎI NIỆM VỀ BỎN HàNG
BỎN HàNG LA KHÕU CUỐI CỰNG TRONG QUỎ TRỠNH HOẠT động
kinh doanh của DNTM.Thông qua bán hàng,giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa
dược thực hiện;vốn của DNTM được chuyển từ hỠNH THỎI HIỆN VẬT Là
HàNG HÚA SANG HỠnh thái giá trị(tiền tệ),DN thu hồi được vốn bỏ ra,bù đặp
được chi phí và có nguồn tích lũy để mở rộng kinh doanh.
*Đặc điểm nghiệp vụ bán hàng trong DNTM
Về đối tượng phục vụ:Đối tượng phục vụ của các DNTM la người tiêu
dùng,bao gồm các cá nhân,các đơn vị sản xuất,kinh doanh khác và các cơ quan tổ
chức xÓ HỘI.
Phương thức và hỠNH THỨC BỎN HàNG:CỎC DNTM CÚ THỂ BỎN
HàNG THEO NHIỀU PHương thức khác nhau như bán buôn:bán lẻ hàng hóa;ký
gửi,đại lý.Trong mỗi phương thức bán hàng lại có thể thực hiện đối với nhiềU
HỠNH THỨC KHỎC NHAU(TRỰC TIẾP,CHUYỂN HàNG,CHỜ CHẤP
NHẬN…).
Về phạm vi hàng hóa đÓ BỎN:HàNG HÚA được coi la đÓ HOàN THàNH
VIỆC BỎN TRONG DNTM, được ghi nhận doanh thu bán hàng phải bảo đảm các
điều kiện nhất định.Theo quy định hiện hành,được coi là hàng bỎN PHẢI THỎA
MÓN CỎC điều kiện sau:
-HàNG HÚA PHAI THỤNG QUA QUỎ TRỠNH MUA Và BỎN Và THANH
TOỎN THEO MỘT PHương thức thanh tóan nhất định.
-Hàng hóa phải được chuyển quyền sở hưu từ DNTM(bên bán) sang bên mua
và DNTM đÓ THU được tiền hay một loại hàng hóa khác hoặc được người mua
chấp nhận nợ.
-Hàng hóa bán ra phai thuộc diện kinh doanh của DN,do DN mua vào hoặc gia
công chế biến hay nhận vốn góp,nhận cấp phát,tặng thưởng…
Ngoài ra,các trường hợp sau cũng được coi là hàng bán:
+Hàng hóa xuất để đổi lấy hàng HÚA KHỎC,CŨN được gọi là hàng đối lưu

QUẢN LÝ VỀ GIỎ CẢ:BAO GỒM VIỆC LẬP Và THEO DỪI VIỆC
THỰC NHẬN NHỮNG CHỚNH SỎCH GIỎ.Đây là một công việc QUA TRONG
TRONG QUỎ TRỠNH bán hàng,đời hỏi các nhà lÓNH đạo phải xây dựng một
chính sách giá phù hợp với từng mặt hàng nhóm hàng,từng phương thức bán hàng
và từng địa điểm kinh doanh.Đồng thời đôn đốc kiểm tra thực hiện của các cửa
hàng,đơn vị tránh được những biểu hiện tiêu cực về giá như tự Ý NÕNG GIỎ
HAY HẠ GIỎ.QUẢN LÝ VỀ GIỎ CẢ GIỲP CỎC NHà QUẢN LÝ THEO
DỪI,NẮM BẮT được sự biến động của giá cả từ đó có chính sách giá linh hoạt
phù hợp với từng thời kỳ,từng giai đoạn.
QUẢN LÝ VIỆC THU TIỀN:BAO GỒM THỜI Hạn nợ,khả năng trả
nợ,thời điểm thu tiền,phương thức bán hàng,xác định rỪ KHẢ Năng quay vŨNG
VỐN.
1.2.1.3.NHIỆM VỤ HẠCH TOỎN NGHIỆP VỤ BỎN HàNG TRONG DNTM
Ghi chép,phản ánh kịp thời đầy đủ và chính xác tỠNH HỠNH BỎN HàNG
CỦA DN TRONG KỲ CẢ VỀ TRỊ GIỎ Và SỐ lượng hàng bán trên tổng số và
trên từng mặt hàng,từng địa điểm bán hàng,từng phương thức bán hàng.
Tính toán và phản ánh chính xác tổng giá thanh toán của hàng bán ra bao
gồm cả doanh thu bán hàng,thuế GTGT đầu ra của từng nhóm hàng,từng hóa
đơn,từng khách hàng,từng đơn vị trực thuộc.
Xác định chính xác giá mua thực tế của hàng đÓ TIỜU THỤ,đồng thời phân
bổ chi phí thu mua cho hàng tiêu thụ nhằm xác định kết quả bán hàng.
Kiểm tra đôn đốc TỠNH HỠNH THU HỒI Và QUẢN LÝ TIỀN
HàNG,QUẢ LÝ KHỎCH NỢ,THỜI HẠN VàTỠNH HỠNH TRẢ NỢ…
Tập hợp đầy đủ,chính xác,kịp thời các khản chi phí bán hàng thực tế phát
sinh và kết chuyển chi phí bán hàng cho hàng tiêu thụ.
CUNG CẤP THỤNG TIN CẤN THIẾT VỀ TỠNH HỠNH BỎN
HANG,PHỤC VỤ CHO VIỆC CHỈ đạo,điều hành hoạt động kinh doanh của DN.
Tham mưu cho lÓNH đạo về các giải pháp để thúc đẩy quá trỠNH BỎN HàNG.
1.2.1.4.Các phương thức bán HàNG.
Phương thức bán buôn hàng hóa qua kho

bên mua ký nhận đủ hàng,bên mua đÓ THANH TOỎN TIỀN HàNG HOẶC
CHẤP NHẬN NỢ,HàNG HÚA được xác định là tiêu thụ.
*Phương thức bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo hỠNH THỨC
CHUYỂN HàNG
THEO HỠNH THỨC NàY,DNTM SAU KHI MUA HàNG,NHẬN HàNg
mua,dùng phương tiện vận tải CỦA MỠNH HOẶC THUỜ NGOàI VẬN
CHUYỂN HàNG HÚA đến giao cho bên mua ở địa điểm đÓ được thỏa
thuận.Hàng hóa chuyển bán trong trừong hợp này vẫn thuộc quyến sở hữu của
DNTM.Khi nhận được tiền của bên mua THANH TOỎN HOẶC GIẤY BỎO của
bên mua đÓ NHẬN được hàng và chấp nhận thanh toán thỠ HàNG HÚA
CHUYỂN đi mới được XỎC NHẬN Là TIỜU THỤ.
Phương thức bán lẻ hàng hóa
HỠNH THỨC BỎN LẺ THU TIỀN TẬP TRUNG:
BỎN LẺ THU TIỀN TẬP TRUNG Là HỠNH THỨC BỎN HàNG Mà
TRONG đó,tách rời nhiệm vụ thu tiền của nguời mua và nghiệp vụ giao hàng cho
người mua.mỗi quầy hàng có một nhân viên thu tiền làm nghiệp vụ thu tiền của
khách,viết hóa đơn hoặc tích kê cho khách để khách đến nhận hàng ở quầy hàng đo
nhân viên bán hàng giao.Hết ca(HẾT NGàY) BỎN HàNG,NHÕN viên bán hàng
căn cứ vào hóa đơn Và TỚCH KỜ GIAO HàNG CHO KHỎCH hoặc kiểm kê hàng
hóa tồn quầy để xác định hàng bán trong ngaỳ,TRONG CA Và LẬP BỎO CỎO
BỎN HàNG.NHÕN VIỜN THU TIỀN LàM GIẤY NỘP TIỀN Và NỘP TIỀN
BỎN HàNG CHO THỦ QUỸ.
HỠNH THỨC BỎN LẺ THU TIỀN TRỰC TIẾP
THEO HỠNH THỨC NàY,NHÕN VIỜN BỎN HàNG TRỰC TIẾP THU
TIỀN CỦA KHỎCHVà GIAO HàNG CHO KHỎCH.HẾT CA,HẾT NGàY BỎN
HàNG,NHÕN VIỜN BỎN HàNG LàM GIẤY NỘP TIỀN CHO THỦ QUỸ.Đồng
thời,kiểm kê hàng hóa tồn quầy để xác định số lượng hàng đÓ BỎN TRONG
KHO, TRONG NGàY Và LẬP BỎO CỎO BỎN HàNG.
HỠNH THỨC BỎN LẺ TỰ PHỤC VỤ:
THEO HỠNH THỨC NàY,KHỎCH HàNG TỰ CHỌN LẤY HàNG HÚA

- Hai bên cố gắng thực hiện cân bằng thương mại: cân bằng về mặt hàng,
cân bằng về giá trị, giá cả, điều kiện giao hàng.
Việc trao đổi hàng này thường có lợi cho cả hai bên, tránh thanh toán bằng
tiền, tiết kiệm vốn lưu động đồng thời vẫn tiêu thụ hàng.
 Hàng hóa xuất làm quà biếu tặng, quảng cáo, chào hàng, từ thiện.
 Hàng hóa xuất dùng nội bộ, phục vụ cho hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp: Trong trường hợp này, cơ sở lập Hóa đơn giá trị gia tăng ghi rõ hàng phục
vụ nội bộ sản xuất, kinh doanh. Khi đó trên Hóa đơn ghi dòng tổng giá thanh toán
là giá thành hoặc giá vốn hàng xuất.
1.2.1.5.Các phương thức thanh toán
THANH TOỎN BẰNG TIỀN MẶT:
Theo phương thức này,khi người mua nhận được hàng từ DN THỠ SẼ
THANH TOỎN NGAY CHO DN BẰNG TIỜN MẶT HOẶC NẾU được sự đồng
ý của DN thỠ BỜN MUA SẼ GHI NHẬN NỢ để thanh toán trong thời gian sau
này.
Phương thức này thường được sử dụng trong trường hợp người mua là những
khách hàng nhỏ,mua hàng với khối lượng không nhiều và chưa mở tài khoản tại
ngân hàng.
THANH TOỎN QUA NGÕN HàNG:
Theo phương thức này,ngân hàng đóng vai trŨ TRUNG GIAN GIỮA DN
Và KHỎCH HàNG LàM NHIỆM VỤ CHUYỂN TIỀN TỪ TàI KHOẢN CỦA
NGười mua sang tài khoản của DN và ngược lại.Phương thức này có thể NHIỀU
HỠNH THỨC THANH TOỎN NHư:
THANH TOỎN BẰNG SỘC
Thanh toán bằng thư tín dụng
THANH TOỎN BỰ TRỪ
ỦY NHIỆM THU,ỦY NHIỆM CHI…
Phương thức này thường được sử dụng trong trường hợp người mua là
những khách hàng lớn,hoạt động ở vị trí cách xa DN và đÓ MỞ TàI KHOẢN TẠI
NGÕN HàNG.

THU THUẦN VỚI TRỊ GIỎ VỐN HàNG BỎN,CHI PHỚ BỎN HàNG,CHI PHỚ
QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP.
Và CỎC CHỈ TIỜU KHỎC…
1.2.1.7.CỎC Phương pháp xác định giá vốn hàng bán.
2. Vai trò tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ trong doanh nghiệp
Trong nền kinh tế thị trường tiêu thụ có ý nghĩa và vai trò quan trọng không chỉ với
doanh nghiệp mà còn với toàn xã hội. Sản phẩm sản xuất ra muốn tới tay người
tiêu dùng phải thông qua tiêu thụ. Quá trình tiêu thụ là quá trình thực hiện giá trị
của hàng hóa thông qua trao đổi. Tiêu thụ hàng hóa là chuyển giao quyền sở hữu số
hàng hóa đó nữa. Vì vậy việc xác định đúng đắn ý nghĩa thời điểm tiêu thụ là rất
quan trọng, có xác định đúng mới thực hiện đúng việc quản lý hạch toán tiêu thụ từ
đó mới xác định được doanh thu, chi phí, lợi nhuận.
Tiêu thụ có ý nghĩa và vai trò rất quan trọng đối với từng doanh nghiệp và đặc biệt
quan trọng đối với doanh nghiệp kinh doanh thương mại. Tiêu thụ là giai đoạn cuối
cùng của quá trình sản xuất kinh doanh và là yếu tố quyết định sự phát triển và tồn
tại của doanh nghiệp. Mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của bất kỳ doanh nghiệp
nào cũng đều nhằm mục tiêu cuối cùng là lợi nhuận, lợi nhuận phản ánh trình độ
và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp đồng thời là phương tiện duy trì tái sản
xuất mở rộng. Hoạt động tiêu thụ trong nền kinh tế thị trường là tấm gương phản
chiếu tình hình sản xuất kinh doanh lãi hay lỗ, là thước đô sự cố gắng chất lượng
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Tiêu thụ là cơ sở hình thành doanh thu và lợi nhuận tạo ra thu nhập để bù đắp chi
phí bỏ ra, bảo tồn và phát triển vốn kinh doanh thông qua các phương thức tiêu thụ
phù hợp với nhu cầu khách hàng và cả khâu phục vụ sau bán hàng nhằm kích thích
nhu cầu tiêu dùng. Đối với các doanh nghiệp thương mại áp dụng những phương
thức tiêu thụ đúng đắn đảm bảo cho người tiêu dùng những hàng hóa tốt sẽ đẩy
mạnh doanh số bán ra, nâng cao doanh thu, thị trường được mở rộng và khẳng định
mối quan hệ của doanh nghiệp với các đối tác kinh doanh.
Đồng thời với việc tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả là cơ sở đánh giá hiệu quả
cuối cùng của hoạt động kinh doanh trong một thời kỳ phát triển của doanh nghiệp.

lãi lỗ trong kỳ.
- Tổ chức luân chuyển chứng từ, hạch toán ban đầu, ghi sổ hợp lý.
- Xác định đúng và tập hợp đầy đủ chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh
nghiệp phát sinh.
II. PHƯƠNG THỨC TIÊU THỤ HÀNG HÓA VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP XÁC
ĐỊNH GIÁ HÀNG HÓA TIÊU THỤ
1. CÁC PHƯƠNG THỨC TIÊU THỤ HÀNG HÓA
Tiêu thụ hàng hóa là khâu cuối cùng trong quá trình hướng dẫn kinh doanh của
doanh nghiệp thương mại. Thông qua tiêu thụ giá trị và giá trị sử dụng của hàng
hóa được thực hiện, vốn của doanh nghiệp chuyển từ hình thái vật chất sang giá trị.
Với mục đích tiêu thụ được nhiều hàng nhất các doanh nghiệp thương mại tổ chức
nhiều phương tiện tiêu thụ khác nhau để phục vụ nhu cầu khách hàng, với mỗi
phương thức tiêu thụ khác nhau cách hạch toán cũng khác nhau.
1.1. BÁN BUÔN
Bán buôn hàng hóa là phương thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, các doanh
nghiệp sản xuất... để thực hiện gia công, bán ra hoặc chế biến bán ra. Hàng hóa
thường được bán theo lô hàng hoặc với số lượng lớn, giá bán biến động tùy thuộc
vào khối lượng hàng bán và phương thức thanh toán. Hình thức thanh toán ở đây
chủ yếu bằng tiền gửi ngân hàng. Phương thức này áp dụng trong trường hợp
doanh nghiệp tiêu thụ một khối lượng hàng hóa lớn, khách hàng là khách hàng
truyền thống của doanh nghiệp.
Các phương thức bán buôn

Bán buôn qua kho:
Bán buôn hàng hóa qua kho là phương thức bán buôn hàng hóa mà trong đó hàng
bán phải được xuất từ kho của doanh nghiệp. Theo phương thức này có hai hình
thức:
- Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Theo hình thức này bên mua
cử đại diện đến kho doanh nghiệp thương mại để mua hàng. Doanh nghiệp thương
mại xuất kho hàng hóa giao trực tiếp cho đại diện bên mua, sau khi đại diện bên