Xơ gan
(Phần 1)

Xơ gan là gì?
Xơ gan là một bệnh của gan mà trong đó tế bào bình thường được thay thế bởi
mô xơ.Ðiều này dẫn đến suy gan thể hiện qua các chức năng bình thường của nó.
Gan có rất nhiều chức năng bao gồm cả việc sản xuất protein và các men.Nó
cũng liên quan với việc điều hoà cholesterol và dự trữ năng lượng. Việc mất chức
năng gan bình thường này dẫn đến những bất thường trong khả năng gan điều chỉnh
thuốc và các chất độc.
Sự mất cấu trúc gan bình thường trong xơ gan cũng liên quan với lưu lượng
máu qua gan.Những biến chứng do xơ gan có thể rất nghiêm trọng bao gồm xuất huyết
nội, suy thận, rối loạn tâm thần, hôn mê, sự tích tụ dịch cơ thể, và những bệnh nhiễm
trùng thông thường.
Những nguyên nhân chính gây xơ gan?
Có nhiều nguyên nhân gây xơ gan. Rượu là một trong những nguyên nhân phổ
biến, đặc biệt ở các nước phương Tây. Sự phát triển của xơ gan ở những người uống
rượu tuỳ thuộc vào lượng và tính đều đặn của lượng rượu uốn. Những người uống tối
thiểu 8-16 ounces rượu nồng độ cao thường xuyên mỗi ngày trong 15 năm hay lâu hơn
sẽ phát triển bệnh xơ gan với tần suất 30%.
Bệnh viêm gan siêu vi cũng là một nguyên nhân phổ biến gây xơ gan, mặc dù
không phải tất cả bệnh nhân bị viêm gan siêu vi đều diễn tiến thành xơ gan. Viêm gan
siêu vi B và C là những bệnh gan do siêu vi phổ biến nhất liên quan với xơ gan.Mặt
khác người ta không ghi nhận viêm gan siêu vi A gây bệnh gan mãn tính hay xơ gan.
Nhiều bất thường di truyền do sự tích tụ chất độc trong gan dẫn đến phá huỷ mô
và gây xơ gan. Ví dụ sự tích tụ bất thường chất sắt (ứ đọng chất sắt) hay đồng (bệnh
Wilson).Trong bệnh ứ đọng chất sắt, bệnh nhân có khuynh hướng hấp thu quá độ sắt
từ thức ăn. Theo thời gian, sự tích tụ sắt xảy ra trong các cơ quan khác nhau gây xơ
gan, viêm khớp, phá huỷ cơ tim dẫn đến suy tim, và rối loạn chức năng tinh hoàn là
nguyên nhân gây ra mất khả năng điều chỉnh tính dục. Ðiều trị liên quan đến việc ngăn
cản sự phá huỷ cơ quan bằng cách loại bỏ sắt trong cơ thể qua. Một cách lý thú, kinh

vàng da. Những triệu chứng không đặc hiệu như mệt mỏi, suy nhược và chán ăn có thể
xảy ra. Ngứa do sự trào ngược của mật vào trong máu và da. Dễ bầm tím là hậu quả
của sự giảm sản xuất protein kết cụm do bệnh gan.
Dịch có thể tích tụ trong ổ bụng (cổ chướng ) và sưng chân như là kết quả của
sự tắc nghẽn máu qua gan. Ðây là biến chứng xa hơn do giảm sản xuất protein của gan
xơ. Dịch có thể bị nhiễm trùng(viêm phúc mạc vi khuẩn) và có thể đe doạ sự sống.
Thường hơn, dịch gây khó chịu trong bụng và tăng cân.
Bởi vì dòng máu qua gan chậm trong gan xơ, do đó máu trở về tim từ ruột non
phải tìm những cầu nối luân phiên. Ðiều này thường dẫn đến phình mạch như túi
phình tĩnh mạch ở thực quản và dạ dày.Tĩnh mạch với thành mỏng này có thể bị vỡ
dưới áp lực cao và gây ra xuất huyết nội. Ðiều này có thể dẫn đến ói ra máu, tiêu phân
đen, và thậm chí sốc.
Gan của bệnh nhân xơ gan giảm khả năng lọc chất độc(như amoniac)gây tích tụ
trong máu. Ðiều này dẫn đến rối loạn tâm thần hoặc rối loạn nhân cách (bệnh não).
Chứng hay quên, mất tập trung, rối loạn tâm thần và ít ngủ có thể là hậu qua của xơ
gan.Khi bệnh trở nên nghiêm trọng, mất ý thức (hôn mê) và hơi thở yếu có thể xảy ra.
Bệnh nhân cũng nhạy cảm với thuốc mà bình thường được lọc bởi gan. Ðây là một vấn
đề đặc biệt quan trọng của thuốc an thần và thuốc ngủ.
Suy thận thường đi kèm với suy gan. Việc sản xuất nước tiểu giảm khi xơ gan
tiến triển xấu hơn. Xơ gan giai đoạn cuối, thận bị hư hoàn toàn (hội chứng gan thận)
thường gây tử vong.