bảo hiểm Việt Nam trớc thềm hội nhập và giải
pháp đẩy mạnh sự phát triển của ttbh Việt Nam
đến 2010
I. Bảo hiểm Việt Nam vào hội nhập
1. Xu hớng phát triển thị trờng bảo hiểm thế giới.
Nền kinh tế thế giới cuối thế kỷ 20 đợc đánh dấu bởi sự phát triển cực kỳ
thịnh vợng của nhiều tập đoàn kinh tế, các công ty đa quốc gia và xuyên quốc
gia. Sự phát triển mạnh mẽ của các tập đoàn này là nhân tố quan trọng nhất
quyết định đến sự thành công của nền kinh tế nhiều quốc gia nói riêng cũng nh
nền kinh tế thế giới nói chung. Quá trình sáp nhập diễn ra không chỉ trên lĩnh
vực sản xuất (máy tính, ôtô...), mà còn cả về phân phối, tiêu dùng, đặc biệt là
trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm. .. điển hình là quá trình sáp nhập
nh vụ ngân hàng Tokyo sáp nhập với ngân hàng Mitshubishi. Trong lĩnh vực
bảo hiểm, hàng tháng đều diễn ra nhiều vụ sáp nhập, mà đứng đầu là các tập
đoàn bảo hiểm lớn nh AIG, Prudential, Swis Re..., thông tin này đợc cập nhật
thờng xuyên trên trang web fsonline.com (Financial service online).
Nếu ở năm 1987, thị phần của 5 công ty tái bảo hiểm cỡ lớn thế giới
chiếm khoảng 36% tổng số phí tái bảo hiểm của thế giới, thì ở năm 1997 chiếm
trên 43%. Và cho đến nay, 25 công ty tái bảo hiểm lớn của thế giới đang kiểm
soát 77,6% thị trờng bảo hiểm thế giới. (nguồn : Asia Ins. Review 23/04/2003)
Quá trình toàn cầu hóa kinh doanh dịch vụ bảo hiểm và tập trung hóa
các dịch vụ tái bảo hiểm đang diễn ra tích cực hiện nay, góp phần hình thành
các tập đoàn tái bảo hiểm khổng lồ. Ví dụ, sau khi tuyên bố sáp nhập vào cuối
tháng 5/2000, tập đoàn General Cologne Re đã trở thành tập đoàn tái bảo hiểm
khổng lồ, gồm các công ty General Re (chủ yếu hoạt động ở Mỹ), Cologne Re
(hoạt động ở Đức và một số nớc khác, Cologne Re (Dublin) - tái bảo hiểm tài
chính; General Re (Châu Âu) - hoạt động tái bảo hiểm trên thị trờng Lodon,
General Star- hoạt động bảo hiểm trực tiếp trên thị trờng London, DPman - chi
nhánh của hãng Lloyds hoạt động tái bảo hiểm thông qua các môi giới. Nói
1 1
chung, tập đoàn này có các địa lý, chi nhánh và công ty con ở 75 nớc. Nếu ở

xu hớng phát triển chung của thế giới. Thế nhng nó cũng có sự khác biệt nhất
định do các điều kiện phát triển khác nhau.
Với mức độ phát triển hiện tại: doanh thu phí bảo hiểm của toàn thị tr-
ờng Việt Nam khi kết thúc năm 2002 đạt 7.707 tỉ đồng, trong đó doanh thu phí
bảo hiểm phi nhân thọ đạt 3.062 tỉ đồng và doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ
đạt 4.645 tỉ đồng. Nh vậy, trong vòng 8 năm từ 1995 đến 2002, doanh thu phí
bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam tăng đến gần 6 lần. Còn doanh thu bảo
hiểm nhân thọ từ 1 tỉ đồng năm 1996 đã tăng gấp vài ngàn lần. Những con số
này chứng tỏ thị trờng bảo hiểm tại Việt Nam đang rất có tiềm năng.
Trong tơng lai thị trờng bảo hiểm Việt Nam sẽ thu hút mạnh mẽ đối tác
nớc ngoài, thị trờng sôi động hơn. Hiện tại, thị trờng bảo hiểm Việt Nam cũng
đợc đánh giá là bắt đầu cơ hội cho sự cạnh tranh. Theo ông Trơng Mộc Lâm,
Chủ tịch Hội đồng quản trị của Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam thì sự ra đời của
Công ty liên doanh bảo hiểm liên hiệp UIC, tiếp theo là Công ty bảo hiểm nhân
thọ 100% vốn nớc ngoài Chinfon Manulife (nay là Manulife), Prudential và
công ty 100% vốn nớc ngoài trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ Allianz,
công ty liên doanh bảo hiểm Việt - úc, công ty liên doanh bảo hiểm nhân thọ
Bảo Minh - CMG và Groupama là một bớc chuyển hết sức mạnh mẽ trong thị
trờng bảo hiểm Việt Nam ở cả hai lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ.
Hiện tại Việt Nam có 18 công ty bảo hiểm đợc cấp phép, cha kể 2 công ty môi
giới bảo hiểm. Và nhìn vào giới kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam có thể thấy
đủ các thành phần nh 3 công ty bảo hiểm sở hữu Nhà nớc, 3 công ty bảo hiểm
cổ phần, 4 công ty bảo hiểm 100% vốn nớc ngoài, 7 công ty liên doanh trong
đó có 4 công ty hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ.
Sự góp mặt của các công ty bảo hiểm 100% vốn nớc ngoài và các doanh
nghiệp bảo hiểm với một bên là các đối tác Việt Nam và một bên là các đối tác
từ các quốc gia có nền tài chính và dịch vụ phát triển đã tạo cho thị trờng Việt
Nam một sắc thái mới, năng động hơn, cạnh tranh hơn và thúc đẩy hoạt động
3 3
của các công ty bảo hiểm. Đôi lúc, sự cạnh tranh đã lên tới đỉnh cao và không

dịch vụ tài chính tổng hợp.
Các nhà kinh doanh bảo hiểm có kinh nghiệm cũng có thể nhìn thấy sự
thay đổi của thị trờng từ khía cạnh những ngời mua bảo hiểm khi hội nhập kinh
tế. Khác với những năm đầu làm quen với các khái niệm liên quan tới sản phẩm
bảo hiểm và các dịch vụ kèm theo, các khách hàng sẽ ngày càng hiểu rõ và
nhận thức đợc nhiều hơn nhu cầu bảo hiểm của chính họ. Những nhu cầu mới
nảy sinh kèm theo các rủi ro mới.
Trong khi đó, thị trờng này cũng sẽ ghi nhận sự đua tranh quyết liệt của
các công nghệ đợc đa vào áp dụng trong kinh doanh bảo hiểm và sự gia tăng
quảng bá cho các thơng hiệu mới và cũ có mặt trên thị trờng.
Để cạnh tranh và phát triển trong hội nhập, các công ty bảo hiểm trong
nớc ở Việt Nam chắc chắn sẽ phải tìm tới việc liên kết, hợp nhất. Bởi vì chỉ có
liên kết, hợp nhất với một chiến lợc chắc chắn thì họ mới có thể giữ vững thị
phần và phát triển tiếp tục. Đây là cách thức có vẻ hiệu quả hơn cả. Theo các
chuyên gia trong lĩnh vực bảo hiểm việc các công ty tập trung vào việc tự gia
tăng tài sản của bản thân họ sẽ cần quá nhiều thời gian, công sức và có vẻ
không khả thi.
Nếu đứng trên xu thế hợp nhất và liên kết, việc từ nhiều công ty bảo
hiểm trong nớc hiện nay, sau khi hợp nhất có thể thành hai công ty lớn, một
công ty chuyên về bảo hiểm nhân thọ và một công ty chuyên về bảo hiểm phi
nhân thọ là một trong những phơng án đang đợc các cấp thẩm quyền bàn tính
tới. Và hai công ty này cũng có thể đợc cổ phần hóa bằng cổ phần của các
doanh nghiệp Nhà nớc hay các tổng công ty lớn. Một số nớc tại khu vực, ví nh
Malaysia đã làm điều này khi họ yêu cầu 56 công ty bảo hiểm trong nớc sáp
nhập lại thành 10 - 15 công ty bảo hiểm để đẩy mạnh sự tập trung hóa, có sức
mạnh cạnh tranh trong hội nhập. Ngoài ra, việc các công ty bảo hiểm trong nớc
tiếp tục mở rộng liên kết với các ngân hàng, các tổ chức tín dụng có mạng lới
khách hàng rộng khắp cũng sẽ là một hình thức đáng quan tâm.
5 5
Và hơn bao giờ hết, để cạnh tranh trong hội nhập, các công ty bảo hiểm

lực tài chính và năng lực hoạt động, giữ đợc thị phần lớn trên thị trờng trong n-
ớc và tham gia thị trờng bảo hiểm quốc tế.
Tổng công ty bảo hiểm Việt Nam (Bảo Việt) sẽ đợc xây dựng thành
một tập đoàn tài chính đa năng hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ,
nhân thọ, đầu t, chứng khoán. Trong đó hoạt động chủ yếu là kinh doanh bảo
hiểm và là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nớc duy nhất. Bảo Việt sẽ tăng vốn
điều lệ từ 586 tỉ đồng (hiện nay) lên mức 3.000 tỉ đồng (năm 2005) và 5.000 tỉ
đồng (2010).
Các công ty bảo hiểm Nhà nớc khác nh công ty bảo hiểm Tp Hồ Chí
Minh (Bảo Minh), công ty tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam (Vinare) và công ty
bảo hiểm dầu khí (PVI) sẽ tiến hành cổ phần hóa. Bảo minh chuyển thành công
ty bảo hiểm cổ phần có vốn Nhà nớc chi phối, chuyên kinh doanh bảo hiểm phi
nhân thọ và thực hiện các loại hoạt động khác nh: đầu t vốn, dịch vụ tài chính,
trong đó bảo hiểm là hoạt động kinh doanh chủ yếu.
Công ty bảo hiểm dầu khí (PVI) 100% vốn Nhà nớc, trực thuộc Tổng
công ty dầu khí Việt Nam sẽ chuyển thành cổ đông của Bảo Minh. Phần vốn
Nhà nớc của PVI sẽ là cổ phần của Tổng công ty dầu khí Việt Nam trong Bảo
Minh.
Hiện nay, số vốn điều lệ của Bảo Minh là 67 tỉ đồng. Trong 2 năm 2003
- 2004, Nhà nớc sẽ có cơ chế để bổ sung vốn điều lệ cho Bảo Minh đủ 70 tỉ
đồng, theo quy định của Luật kinh doanh bảo hiểm. Đồng thời, đánh giá lại giá
trị tài sản và vốn của Bảo Minh để xác định vốn của Bảo Minh trớc khi thực
hiện cổ phần hóa. Bảo Minh phát hành cổ phiếu mới (trị giá tối thiểu 500 tỉ
đồng) để tăng vốn điều lệ và mở rộng cho các tổng công ty Nhà nớc có nhu cầu
tham gia hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Trờng hợp cả hai nguồn vốn này cha
đủ 1.100 tỉ đồng trong giai đoạn 2005 đến 2010, Bảo Minh sẽ bổ sung vốn điều
lệ còn thiếu từ các nguồn: lợi nhuận để lại, chuyển nguồn vốn dự phòng dao
động lớn, các quỹ dự trữ tự nguyện bổ sung vào vốn điều lệ hoặc tiếp tục phát
hành thêm cổ phiếu mới.
7 7

8 8