Cơ sở lí luận về BHNT và công tác dịch vụ khách hàng trong kinh
doanh bảo hiểm
1.1 Tổng quan về BHNT
1.1.1 Sự ra đời và phát triển của BHNT
1.1.1.1 Trên thế giới
Con người cùng các thể chế chính trị từng tồn tại trong lịch sử luôn
đặt nhiệm vụ hạn chế rủi ro lên hàng đầu.Dịch vụ bảo hiểm nói chung
BHNT nói riêng ra đời cũng nhằm mục đích đó.
BHNT là loại hình bảo hiểm ra đời sớm nhất trên thế giới.BHNT
xuất hiện đầu tiên ở đế quốc La Mã cổ đại.Tại đây người ta lập nên các
hội mai táng để lo chi phí tang ma cho các thành viên,ngoài ra hội cũng
hỗ trợ tài chính cho thân nhân người chết.Khoảng năm 450 sau Công
Nguyên, đế quốc La Mã sụp đổ dẫn đến việc hầu hết các khái niệm của
BHNT bị lãng quên.Tuy nhiên các mặt và tính chất của nó thì vẫn không
hề thay đổi trong suốt thời Trung Cổ, nhất là đối với các phường hội thủ
công và thương nghiệp.Các phường hội này đã lập nên nhiều hình thức
bảo hiểm thành viên để bù đắp thiệt hại các vụ hoả hoạn, lũ lụt,trộm
cướp; ngoài ra còn có bảo hiểm thương tật tử vong và thậm chí là bảo
hiểm tù ngục( bảo hiểm cho trường hợp người mua bảo hiểm phải vào
tù).Tương tự với đế quốc La Mã cổ đại, trong giai đoạn truyền bá đạo
Phật người Ấn Độ đã lập nên nhiều hội mai táng để hỗ trợ cho các gia
đình xây cất nhà cửa đồng thời che chở, đùm bọc các goá phụ và trẻ
nhỏ.
Dịch vụ bảo hiểm hiện đại bắt nguồn từ cuối thế kỷ XVIII.Tuy nhiên
HĐBH nhân thọ đầu tiên trên thế giới ra đời vào năm 1583 do một công
nhân Luân Đôn là ông William Gybbon tham gia.Phí bảo hiểm ông đóng
lúc đó là 32 bảng Anh.Khi ông chết năm đó người thừa kế của ông được
hưởng 400 bảng Anh.Sau cách mạng ánh sáng năm 1688 ở Châu Âu
chỉ có Vương Quốc Anh công nhận tính pháp lí của BHNT.Nhờ vậy mà
trong suốt 3 thập kỷ sau Cách Mạng ánh sáng, ở Anh dịch vụ này đã
phát triển rất mạnh mẽ.Mặc dù vậy công ty BHNT ra đời đầu tiên không

1210,2 tỷ và năm 1993 con số này là 1647 tỷ, chiếm gần 48% tổng phí
bảo hiểm.Hiện nay có 5 thị trường BHNT lớn nhất thế giới là: Mỹ, Nhật
Bản, CHLB Đức, Anh và Pháp.
1.1.1.2 Ở Việt Nam
Bảo hiểm là một nhu cầu tất yếu khách quan của con người và ra
đời từ rất lâu trên thế giới.Tuy nhiên ở Việt Nam ngành bảo hiểm nói
chung, BHNT nói riêng ra đời tương đối muộn.Sự ra đời và phát triển
của ngành bảo hiểm gắn liền với những sự kiện lịch sử của đất nước.
Ngày 17/12/1964 bằng quyết định số 179/CP của hội đồng chính
phủ, theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tài chính, công ty bảo hiểm Việt
Nam tên giao dịch là Bảo Việt được thành lập và chính thức đi vào khai
trương hoạt động ngày 15/1/1965 với vốn điều lệ là 10 triệu VND (tương
đương 2 triệu USD thời điểm đó) dưới sự quản lí trực tiếp của Bộ tài
chính.Trong thời gian này bảo Việt chỉ mới triển khai mảng bảo hiểm phi
nhân thọ, mà chưa triển khai BHNT.Tuy nhiên, Bảo Việt cũng đã chú
trọng đến việc mở rộng và đa dạng hoá các nghiệp vụ bảo hiểm đặc biệt
là nghiệp vụ bảo hiểm con người làm tiền đề cho việc triển khai BHNT
về sau.
Ở miền Nam, vào những năm 1970 đã có một công ty BHNT ra đời
có tên là công ty BHNT Hưng Việt.Công ty bảo hiểm này triển khai được
một số sản phẩm bảo hiểm như: BHNT trọn đời, BH tử kì thời hạn 5
năm, 10 năm, 20 năm.Nhưng công ty mới chỉ ở giai đoạn đầu triển khai
nên kết quả chưa rõ nét.
Sau khi đất nước thống nhất, Chính phủ Cách mạng lâm thời cộng
hoà miền Nam Việt Nam đã tuyên bố đình chỉ các hoạt động của các
công ty bảo hiểm miền Nam Việt Nam, trong đó có công ty BHNT Hưng
Việt và tuyên bố thanh lí giải thể các tổ chức bảo hiểm tư nhân.
Năm 1976, Bộ trưởng bộ kinh tế tài chính chính phủ lâm thời cộng
hoà miền Nam Việt Nam ra quyết định số 21/QĐ-BKT thành lập công ty
bảo hiểm, tái bảo hiểm Việt Nam (viết tắt là BAVINA), thuộc tổng nha tài

hiện vai trò tiên phong của Bảo Việt trên thị trường BHNT Việt
Nam.Ngày 20/3/1996, Bộ tài chính đã chính thức quyết định cho phép
Bảo Việt triển khai 2 sản phẩm : BHNT hỗn hợp và bảo hiểm an sinh
giáo dục.Tháng 8/1996, Bảo Việt đã bán những sản phẩm BHNT đầu
tiên trên thị trường đánh dấu cho chặng đường phát triển đầy hứa hẹn
của BHNT ở Việt Nam.
Có thể nói, Nghị định 100/CP ngày 18/12/1993 là một bước ngoặt
có tính cách mạng đối với thị trường bảo hiểm Việt Nam.Nghị định này
đã thể hiện chủ trương phát triển một ngành đa thành phần của Nhà
nước ta.Tuy nhiên xét về thực chất kể từ 6/1999 khi có sự ra đời của
các công ty bảo hiểm 100% vốn nước ngoài như: công ty BHNT Chinfon
Manulife( nay là manulife), công ty BHNT Prudential, BHNT quốc tế Mỹ
AIA, Bảo Minh-CMG(nay là Dai-ichi life)….BHNT mới chấm dứt giai
đoạn độc quyền của Bảo Việt nhân thọ và bắt đầu đi vào phát triển có
sự cạnh tranh.
Cho dù mới hình thành và phát triển trong một thời gian ngắn (từ
năm 2000) nhưng thị trường BHNT đã và đang tỏ rõ là một thị trường rất
tiềm năng.Thị trường BHNT đã có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ về quy
mô như: tăng số lượng các công ty, tăng doanh thu phí bảo hiểm,STBH
và số lượng HĐBH, bình quân phí thu hàng năm của thị trường tăng từ
30% đến 40% /năm.Từ chỗ chỉ có Bảo Việt là doanh nghiệp duy nhất
kinh doanh BHNT thì đến nay toàn thị trường đã có 8 công ty BHNT
hoạt động, với doanh thu phí bảo hiểm gốc cũng có sự tăng trưởng
mạnh mẽ qua các năm.
Quy mô thị trường bảo hiểm ngày càng được mở rộng, thể hiện
tổng doanh thu phí toàn thị trường tăng nhanh qua các năm, năm 1999
doanh thu phí bảo hiểm mới chỉ đạt 485 tỷ thì năm 2001 đạt gần 2786 tỷ
đồng, chiếm tỷ trọng 0,56% /GDP.Tốc độ tăng trưởng BHNT giai đoạn
1996-2001 đạt 165% /năm.Có thể thấy rõ điều này qua bảng dưới đây:
Bảng 1:Doanh thu phí bảo hiểm gốc của các DNBHNT trên thị

khắc phục những khó khăn về tài chính khi gặp rủi ro.Khi một người trụ
cột trong gia đình bị tai nạn dẫn đến thương tật hoặc chết, bản thân
người đó hoặc những người sống phụ thuộc sẽ rơi vào tình trạng khó
khăn về mặt tài chính.Hơn lúc nào hết họ sẽ cần đến nguồn tài chính kịp
thời để bù đắp thiệt hại lấy lại sự cân bằng ổn định tình hình tài
chính.Hơn nữa vượt lên cả ý nghĩa “tiền bạc” BHNT mang đến trạng thái
an toàn về tinh thần, giảm bớt sự lo âu trước rủi ro, bất trắc cho người
được bảo hiểm.
Hiện nay các nước đều quan tâm tới hệ thống an sinh xã hội.Tuy
nhiên để được nhận trợ cấp thì phải có một số tiêu chuẩn và sự trợ cấp
này cũng chỉ mang tính tạm thời trước mắt chưa đảm bảo được lâu dài
về mặt tài chính.Tham gia BHNT sẽ phần nào giải quyết được những
khó khăn đó.Vì bảo hiểm vận hành giống như cơ chế chuyển giao rủi
ro,cùng với việc đóng phí bảo hiểm người được bảo hiểm đã chuyển
giao rủi ro sang công ty bảo hiểm.Khi không may gặp rủi ro dẫn đến tử
vong thay vì bỏ tiền ra để lo các chi phí mai táng gia đình anh ta sẽ
được nhận tiền từ công ty bảo hiểm để trang trải các chi phí.
BHNT còn giúp cho những người tham gia có thể tích luỹ cho
những kế hoạch tài chính tương lai như để dành tiền cho con ăn học,
cho con một số vốn để vào đời hoặc có thể tiết kiệm tiền để mua xe,
mua nhà, vui hưởng cuộc sống an nhàn khi tuổi già.
Không chỉ có vậy BHNT còn góp phần ổn định tài chính và sản xuất
kinh doanh cho các doanh nghiệp, tạo dựng mối quan hệ gần gũi gắn bó
giữa doanh nghiệp và người làm công ngay cả những lúc doanh nghiệp
gặp khó khăn.Khi doanh nghiệp bỏ tiền ra mua BHNT cho các nhân
viên của mình thì nhân viên họ sẽ cảm thấy họ được quan tâm, được
tôn trọng.Từ đó ý thức làm việc của họ được tăng lên, có thể vì thế mà
năng suất lao động của doanh nghiệp ngày càng cao, lợi nhuận cũng
ngày càng tăng.Lợi nhuận mà họ đem lại có thể lớn hơn rất nhiều so với
chi phí bỏ ra mua bảo hiểm cho nhân viên.Chính vì vậy hiện nay có một

chính….BHNT còn gián tiếp tạo ra công ăn việc làm cho các ngành
nghề khác.
Ở nước ta BHNT phát triển chỉ trong một thời gian ngắn số việc làm
mà lĩnh vực này tạo ra lên tới trên 74494 người, trong đó trên 70568 đại
lí chuyên nghiệp trong đó có hàng nghìn đại lý giỏi thu nhập cao trên 10
triệu đồng/ tháng. Đây là đóng góp hữu hiệu của ngành BHNT trong bối
cảnh số lượng người chưa có việc làm ở nước ta đang có xu hướng
tăng lên.Với sự phát triển đó nghề tư vấn bảo hiểm có tên trong danh
mục nghề nghiệp ở nước ta.
1.1.3 Khái niệm và đặc điểm của BHNT
1.1.3.1 Khái niệm
Cuộc sống con người luôn chứa đựng vô vàn rủi ro như tử vong
thương tật hay già yếu.Khi rủi ro xảy ra thường gây nên những tổn thất
về tài chính đối với người thân và gia đình.Nhiều người trên thế giới đã
xem BHNT là một giải pháp thực tiễn có thể đáp ứng những nhu cầu tài
chính của họ.Vậy BHNT là gì?
BHNT là sự cam kết giữa người bảo hiểm và người tham gia, mà
trong đó người bảo hiểm sẽ trả cho người tham gia (hoặc người thụ
hưởng quyền lợi bảo hiểm) một số tiền nhất định khi có những sự kiện
bảo hiểm xảy ra, còn người tham gia phải nộp phí bảo hiểm đầy đủ
đúng hạn.Nói cách khác, BHNT là loại hình bảo hiểm bảo đảm cho các
rủi ro liên quan đến tính mạng, sức khoẻ và tuổi thọ con người.
Các sự kiện được chi trả trong BHNT bao gồm:
* Hết hạn hợp đồng: khi hết thời hạn bảo hiểm người bảo hiểm sẽ
trả cho người tham gia một số tiền nhất định đã cam kêt và lãi chia thêm
(nếu có)
* Thương tật
* Tử vong
1.1.3.2 Đặc điểm
1.1.3.2.1 BHNT vừa mang tính tiết kiệm vừa mang tính rủi ro

hàng không may bị tử vong sau kí hợp đồng được 24 giờ.Lúc này STBH
mà công ty bảo hiểm chi trả sẽ giúp người thân khắc phục những khó
khăn đặc biệt đối với người tử vong là trụ cột gia đình thì khoản tiền này
lại càng có ý nghĩa. Điều này thể hiện rõ tính chất rủi ro trong BHNT và
nó tạo sự khác biệt so với các sản phẩm có mục đích tiết kiệm khác.
1.1.3.2.2 BHNT đáp ứng được rất nhiều mục đích khác nhau của người
tham gia
Trong khi các nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ chỉ đáp ưng được
một mục đích là góp phần khắc pbục hậu quả khi các đối tượng tham
gia gặp rủi ro, từ đó góp phần ổn định tài chính cho người tham gia thì
BHNT đáp ứng được rất nhiều mục đích khác nhau.Mỗi mục đích thể
hiện khá rõ trong từng loại hợp đồng.Chẳng hạn HĐBH hưu trí sẽ đáp
ứng yêu cầu của khách hàng bằng những khoản trợ cấp hàng tháng, từ
đó mang đến sự an nhàn cho tuổi già, đảm bảo một khoản lương hưu
ổn định cho tất cả mọi người kể cả những người không có bảo hiểm xã
hội.Ngoài ra,HĐBH hưu trí cũng là một cách thể hiện lòng hiếu thảo đối
với những người thân yêu hay sự quan tâm chăm sóc của các công ty
đối với nhân viên của mình.Các HĐBH như An gia thịnh vượng hay An
khang thịnh vượng lại giúp khách hàng thực hiện được những dự định
lớn trong tương lai như mua ô tô, mua nhà, giữ gìn tài sản,…Còn HĐBH
tử vong lại giúp người được bảo hiểm để lại cho gia đình một số tiền
bảo hiểm khi họ qua đời.Số tiền này đáp ứng được rất nhiều nguyện
vọng của người quá cố như phụng dưỡng cha mẹ, chăm lo cho tương
lai của con cái,…HĐBHNT đôi khi còn là tài sản thế chấp để vay vốn
cho mục đích khởi nghiệp kinh doanh, mua sắm tài sản….Chính vì đáp
ứng được nhu cầu đa dạng của khách hàng mà BHNT ngày càng được
quan tâm hơn và thị trường BHNT ngày càng được mở rộng.
1.1.3.2.3 Các loại hợp đồng trong BHNT rất đa dạng và phức tạp
Tính đa dạng và phức tạp trong các HĐBHNT được thể hiện ngay ở
các sản phẩm của nó.Mỗi loại sản phẩm BHNT có nhiều loại hợp đồng