Đỗ Hoài Giang, Lớp A4 K38B - KTNT
Đề xuất phơng hớng giải quyết vấn đề thông tin
không cân xứng, lựa chọn đối nghịch và rủi ro
đạo đức trên thị trờng chứng khoán Việt Nam
Qua những nội dung đã trình bày trên đây có thể thấy rằng khi ngời mua
và ngời bán cùng biết nhiều về chất lợng của hàng hoá thì họ sẽ chấp nhận mức
giá hợp lý đích thực, thị trờng sẽ có nhiều vụ giao dịch và thực hiện tốt chức năng
lu thông hàng hoá. Tơng tự, nếu những ngời mua bán chứng khoán có thể phân
biệt đợc những công ty tốt và những công ty tồi, họ sẽ trả giá đầy đủ giá trị của
những chứng khoán do các công ty tốt phát hành. Kết quả là những chứng khoán
tốt sẽ đợc giao dịch nhiều hơn. Thị trờng chứng khoán khi đó có khả năng
chuyển vốn tới các công ty hoạt động tốt với những cơ hội đầu t sinh lời cao nhất.
Vì vậy, nếu không còn thông tin không cân xứng thì sẽ lựa chọn đối nghịch và rủi
ro đạo đức cũng mất theo. Trên cơ sở đó kết hợp với thực tế hoạt động trên thị tr-
ờng chứng khoán Việt Nam đã đợc trình bày trong chơng II, tôi xin đề xuất một
số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng thông tin không cân xứng, lựa chọn đối
nghịch và rủi ro đạo đức trên thị trờng chứng khoán Việt Nam.
1. Khuyến khích thành lập các công ty sản xuất và bán thông tin
Giải pháp cho vấn đề lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức trong các thị
trờng tài chính là đa ra thông tin có tác dụng loại bỏ thông tin không cân xứng và
cho phép những ngời cung cấp vốn có thông tin đầy đủ về những cá nhân hay
những công ty cần tài trợ cho các hoạt động đầu t. Một cách để thu thập thông tin
này là có các công ty chuyên thu thập và đa ra thông tin giúp phân biệt các công
ty tốt với các công ty hoạt động kém.
Đơng nhiên, để các công ty nh thế đợc thành lập và hoạt động một cách có
tổ chức và hiệu quả thì pháp luật phải đi trớc một bớc. Vì vậy, các cơ quan quản
lý cần nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai các văn bản pháp luật liên quan đến
sự thành lập, tổ chức và hoạt động của các công ty cung cấp thông tin chuyên
1
1
Đỗ Hoài Giang, Lớp A4 K38B - KTNT

2
Đỗ Hoài Giang, Lớp A4 K38B - KTNT
đầu t. Có nh vậy lòng tin của nhà đầu t, một yếu tố rất quan trọng trên thị trờng
chứng khoán, mới đợc khôi phục và duy trì.
3. Khuyến khích thành lập các trung gian tài chính, đặc biệt là các
quỹ đầu t chứng khoán.
Đầu t chứng khoán là một hoạt động đòi hỏi sự phân tích chính xác, kịp
thời và chuyên nghiệp. Tuy nhiên một thực tế đang diễn ra trên thị trờng chứng
khoán Việt Nam là các nhà đầu t còn rất hạn chế về khả năng thu thập và xử lý
thông tin. Điều này xuất phát từ hai nguyên nhân:
Thứ nhất, nhà đầu t tham gia thị trờng phần lớn là có quy mô nhỏ nên việc
tìm kiếm thông tin bị giới hạn. Thông tin thiếu cập nhật, thiếu chính xác và thiếu
tính toàn diện. Thực ra, họ có thể giành đợc thông tin tốt hơn nhng chi phí để đạt
đợc điều đó thờng không nhỏ so với quy mô vốn còn hạn hẹp. Kết quả là lợi
nhuận thu về sẽ không xứng đáng với chi phí tìm kiếm thông tin.
Nguyên nhân thứ hai là tính chuyên nghiệp của nhà đầu t cha cao khiến
cho việc xử lý thông tin còn nhiều hạn chế. Đối với nhà đầu t nhỏ phân tích tốt
hơn thông tin là cả một vấn đề.
Hai thực tế này cũng giải thích vì sao hình thức đầu t giá trị hầu nh cha
xuất hiện trên thị trờng chứng khoán Việt Nam đồng thời đó cũng là nhân tố tăng
thêm sự không cân xứng về thông tin trên thị trờng.
Một cách đơn giản và hiệu quả để giải quyết hạn chế trên là đầu t qua các
trung gian tài chính nh các quỹ đầu t, các quỹ tơng trợ, quỹ đầu t chứng khoán
Các trung gian tài chính này hoạt động trên cơ sở huy động vốn bằng cách nhận
tiền gửi hoặc phát hành chứng khoán rồi dùng tiền thu đợc đầu t vào các lĩnh vực
khác, trong đó có thị trờng chứng khoán. Do đợc chuyên môn hoá và hoạt động
có tổ chức nên họ có nhiều u thế trong việc khai thác thông tin. Với trình độ
chuyên môn cao, quan hệ rộng và khả năng tài chính mạnh, các trung gian tài
chính luôn là những ngời có đợc thông tin một cách nhanh chóng, chính xác và
đầy đủ. Kết hợp với trình độ phân tích tài chính chuyên nghiệp, việc phân tích,

Chơng I của luận văn đề cập đến những lý luận chung về thị trờng chứng
khoán và thông tin không cân xứng. Dựa trên những nghiên cứu về học thuyết
thông tin không cân xứng, lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức của một số nhà
kinh tế học trên thế giới, tôi đã trình bày những lý luận cơ bản về học thuyết,
trong đó quan trọng nhất là cách đạt đến cân bằng thị trờng và tác động của
những vấn đề trên đến hoạt động của thị trờng tài chính. Trong điều kiện thông
tin không cân xứng, thị trờng sẽ xuất hiện một trong hai kiểu cân bằng: cân bằng
chung và cân bằng riêng. Cân bằng chung đạt đợc khi bên cung cấp vốn hoặc
dịch vụ tài chính không thể phân loại khách hàng và do đó chào bán các hợp
đồng tài chính ở một mức giá trung bình nh nhau cho mọi đối tợng. Thị trờng đạt
đợc cân bằng tại nhiều điểm trên một đờng cung. Ngợc lại, cân bằng riêng xảy ra
khi ngời bán có thể phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro thì các hợp đồng sẽ
đợc chào bán ở nhiều mức giá khác nhau tơng ứng với từng mức độ rủi ro của
khách hàng.
Thị trờng chứng khoán là nơi các giao dịch tài chính có mức độ nhậy cảm
với thông tin rất cao. Qua việc khảo sát thực tế hoạt động của thị trờng chứng
khoán Việt Nam từ khi hoạt động đến nay, tôi nhận thấy việc công bố thông tin
trên thị trờng còn nhiều bất cập. Những hạn chế đó bắt nguồn từ cả yếu tố khách
quan và chủ quan. Từ phơng diện chủ quan, công tác tổ chức và giám sát thị tr-
ờng cha tốt đồng thời cơ chế luật pháp còn nhiều hạn chế dẫn đến việc cung cấp
thông tin cho các nhà đầu t không đợc đầy đủ, kịp thời, và thiếu thống nhất trong
cách thức công bố. Từ góc độ khách quan, thị trờng chứng khoán Việt Nam hình
5
5
Đỗ Hoài Giang, Lớp A4 K38B - KTNT
thành mới hơn ba năm hoạt động. Trong bối cảnh nền kinh tế cha thực sự phát
triển. Mặt khác, cổ phiếu, trái phiếu công ty cha phải là một công cụ huy động
vốn quan trọng của các công ty. Vì lẽ đó, công tác thông tin trên thị trờng chứng
khoán cha thực sự đợc các công ty coi trọng. Những hạn chế đó đã dẫn đến chất
lợng thông tin trên thị trờng còn thấp và kết quả là đã có nhiều biểu hiện của lựa

8
8