Tìm hiểu về thị tr ờng chứng khoán:
1.Lịch sử phát triển thị trờng chứng khoán(TTCK):
Giữa thế kỷ 15 ở Tây phơng, tại những thành phố trung tâm buôn bán, các
thơng gia thờng tụ tập tại một "khu chợ riêng" để thực hiện việc mua bán trao đổi
các loại hàng hoá (chủ yếu là nông sản, khoáng sản), ngoại tệ và giá khoán động
sản.Phiên "chợ riêng" đợc diễn ra đầu tiên vào năm 1453 tại một lữ điểm của gia
đình Vanber ở Bruges (Bỉ). Bảng hiệu của lữ điểm này là "Mậu dịch trờng" hay
còn gọi là "Sở giao dịch". "Mậu dịch trờng" bao gồm ba nội dung chính: mậu dịch
trờng hàng hoá, mậu dịch trờng ngoại tệ và mậu dịch trờng giá khoán động sản.
Mậu dịch trờng Auvers phát triển rất nhanh. Giữa thế kỷ 16, viên quan đại thần tài
chính Anh quốc Theomes Gresham đến đây thị sát và sau đó đã thiết lập một mậu
dịch trờng tại London, nơi mà sau này đợc gọi là Sở giao dịch chứng khoán
London. Các mậu dịch trờng khác cũng lần lợt đợc thành lập tại Pháp, Đức và
Bắc Âu.Sau đó một thời gian khi mà một Mậu dịch trờng không còn đủ sức cho
các giao dịch với ba nội dung khác nhau thì giao dịch hàng hoá đã đợc tách thành
các khu thơng mại và giao dịch ngoại tệ đợc tách ra thành thị trờng hối đoái, giao
dịch giá khoán động sản tách ra thành thị trờng chứng khoán.
Vậy là thị trờng chứng khoán đã xuất hiện từ thế kỷ XV. Sự hình thành thị
trờng chứng khoán cũng đồng thời với thị trờng hối đoái và các loại thị trờng
khác.Quá trình các giao dịch chứng khoán đợc diễn ra và hình thành TTCK một
cách tự phát cũng tơng tự tại Pháp, Hà Lan, các nớc Tây, Bắc Âu và Bắc Mỹ. Cho
đến nay, trên thế giới đã có gần 200 TTCK, nằm ở hầu hết các châu lục, trong đó
có nhiều thị trờng đợc thành lập cách đây vài trăm năm nh Hà Lan, Pháp, Anh vào
thế kỷ 17; ở Mỹ, Tây Đức, Nhật vào thế kỷ 18, 19; ở các nớc trong khu vực Đông
Nam á vào những năm 60-70 của thế kỷ 20; ở các nớc xã hội chủ nghĩa cũ nh Ba
Lan, Hungari, Cộng hoà Séc, Cộng hoà liên bang Nga vào đầu những năm 1990
và Việt Nam vào ngày 1/7/2000 vừa qua Sở giao dịch chứng khoán đã đợc thành
lập tại thành phố Hồ Chí Minh đánh dấu một bớc phát triển mới cho nền kinh tế
nớc nhà.
Lịch sử phát triển các thị trờng chứng khoán thế giới trải qua một sự phát
triển lúc lên lúc xuống theo kiểu răng ca. Thời kỳ huy hoàng nhất là vào những

TTCK đã có kỹ thuật công nghệ riêng. Nhng điều đó không có nghĩa là tất
cả các TTCK trên thế giới ngày nay đều giống nhau. Tùy theo đặc điểm kinh tế,
xã hội và tâm lý dân chúng của mỗi nớc, họ có cách tổ chức và giao dịch riêng.
Nhng dù tổ chức theo phơng cách nào, thì đại cơng các thị trờng chứng khoán
cũng đều dựa trên những nguyên tắc cơ bản liên quan đến chứng khoán, tổ chức
thị trờng, giao dịch và sự kiểm soát của nhà nớc.
2.Hoạt động trên thị trờng chứng khoán:
2.1.Thị trờng chứng khoán đặc điểm và cơ cấu của TTCK:
Thị trờng chứng khoán là một thị trờng có tổ chức và hoạt động có điều
kiện, ở đó thực hiện mua bán các chứng khoán, là nơi gặp gỡ giữa cung và cầu về
chứng khoán, và qua đó giá chứng khoán đợc hình thành qua cung cầu thị trờng.
Nh vậy TTCK là chiếc cầu nối giữa hoạt động của các nhà kinh doanh với nhau,
tức là giữa ngời cần vốn (phát hành phiếu vay nợ - chứng khoán ) và ngời có vốn
( chủ nợ - nhà đầu t ). Việc mua bán chứng khoán đợc tiến hành tự do nhất định
trong quan hệ thị trờng, giá các chứng khoán phản ánh các quan hệ cung - cầu.
Đặc điểm của TTCK :
TTCK có những tính chất nội tại trong cơ chế hoạt động của mình nh tính
gián tiếp của loại hình đầu t, tính trung gian của hoạt động mua bán chứng khoán,
tính tơng đối trong việc đánh giá chất lợng hàng hoá ( chứng khoán ), tính phong
phú đa dạng của các hình thức mua bán (hiện tại, tơng lai, thanh toán ngay, thanh
toán chậm...). Đáng lu ý là tính dễ thoát ly giữa cung cầu về chứng khoán và ngay
giữa "cầu thực" và "cầu ảo", tính nhanh chóng tức thì của các giao dịch chứng
khoán, tính nhạy cảm và dễ lan toả của các xu hớng và tâm lý mua bán. Đồng
thời, TTCK còn mang tính đa chiều, khi lên khi xuống của thị giá chứng khoán,
khác với tính chất một chiều của các thị trờng hàng hoá dịch vụ thông thờng chỉ
có đi lên hoặc đi xuống kéo dài. Do vậy, kinh doanh trên TTCK có đặc trng nổi
bật là tính chất may rủi và tính đầu cơ cao bên cạnh tính đột biến của lợi nhuận
thu đợc trên TTCK.
Cơ cấu của thị trờng chứng khoán:
Thị trờng chứng khoán thờng đợc phân chia thành hai cấp:cấp I và cấp hai (

này nhằm đảm bảo cho các loại chứng khoán đợc giao dịch là chứng khoán thực
và hợp pháp,nhằm bảo vệ lợi ích của ngời đầu t, tránh đợc sự lừa gạt hoặc sai lầm
do không có khả năng dự đoán. Những ngời làm công việc môi giới thực hiện lệnh
mua và bán của khách hàng, và họ đợc hởng tỷ lệ hoa hồng do khách hàng trả.
-TTCK là thị trờng cạnh tranh hoàn hảo. Giá của chứng khoán đợc hình
thành trên cơ sở quan hệ cung-cầu chứng khoán trên thị trờng, và đợc thực hiện
giữa các nhà môi giới chứng khoán. Không một ai trong TTCK có thể định giá
một cách độc đoán.
-Tất cả mọi hoạt động trên TTCK đều đợc công khai hoá cho tất cả
thành viên tham gia và dân chúng biết. Đây là một trong những nguyên tắc cơ bản
của TTCK.
-TTCK hoạt động tuân theo hệ thống kế toán theo tiêu chuẩn quốc tế. Mọi
công ty đã đăng ký và có cổ phần niêm yết ở TTCK phải báo cáo định kỳ theo
đúng tiêu chuẩn, và các báo cáo chỉ có giá trị khi đã có sự kiểm tra và xác nhận
của cơ quan kiểm toán. Tất cả các tài liệu đã đợc kiểm toán đợc công bố công
khai trên thị trờng, làm chỗ dựa đáng tin cậy cho các thành viên tham gia thị trờng
và gây niềm tin cho dân chúng. Hoạt động trên nhằm tạo ra môi trờng kinh doanh
trong TTCK "trong suốt nh pha lê".Mọi khách hàng đều có khả năng nhìn thấu
suốt thị trờng, và đợc thông báo đầy đủ về các sự việc đang xảy ra.
- Mọi hoạt động của TTCK đều đợc pháp chế hoá bằng các đạo luật, quy
chế, điều lệ của TTCK nhằm bảo vệ cho các nhà đầu t. Nhiệm vụ chính của việc
pháp chế hoá TTCK là tạo ra một thị trờng trung thực, trật tự và có hiệu quả, đồng
thời tạo ra một sân chơi bằng phẳng cho các nhà đầu t, bảo vệ các nhà đầu t tránh
khỏi sự lừa đảo, bảo vệ vốn đầu t.
Thị trờng chứng khoán thờng đợc thể hiện chủ yếu tại sở giao dịch chứng
khoán và một phần ở những ngân hàng lớn. Phần lớn các sở giao dịch chứng