THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU BHXH BẮT BUỘC CỦA KHỐI
DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH TẠI BHXH QUẬN BA ĐÌNH
GIAI ĐOẠN 2007 - 2010
1. Đặc điểm tình hình thực hiện chính sách BHXH tại BHXH quận Ba Đình
1.1. Khái quát về quận Ba Đình
Quận Ba Đình là một quận trung tâm hành chính, chính trị quốc gia, là nơi
tập trung phần lớn các cơ quan của Đảng, Nhà nước và Chính phủ có diện tích gần
10km2 với tổng số hơn 24 vạn dân với gần 54000 hộ, gồm 14 phường là : Điện
Biên, Quán Thánh, Cống Vị, Đội Cấn, Kim Mã, Giảng Võ, Thành Công, Phúc Xá,
Nguyễn Trung Trực, Ngọc Hà, Trúc Bạch, Ngọc Khánh, Liễu Giai, Vĩnh Phúc. Phía
Bắc giáp quận Tây Hồ, phía Đông giáp Quận Hoàn Kiếm, phía Nam giáp quận
Đống Đa, phía Tây giáp quận Cầu Giấy.
Tính đến hết tháng 12 năm 2010, toàn quận có 2.324 cơ quan đơn vị tham
gia BHXH với tổng số lao động là 78.556 người, số tiền thu là 529 tỷ đồng
( vượt kế hoạch 1.23%), có gần 33.000 đối tượng hưởng lương hưu và trợ cấp
BHXH với số tiền chi trả năm 2010 là 1.033 tỷ đồng.
Cùng với thành tựu trong công cuộc đổi mới đất nước, thủ đô, quận Ba
Đình đã đạt được những thành tích to lớn, hàng năm phấn đấu hoàn thành chỉ
tiêu kinh tế xã hội, kinh tế tăng trưởng; văn hóa, y tế giáo dục được duy trì và có
những bước phát triển; xây dựng cơ bản và quản lý đô thị có bước tiến bộ; an
ninh quốc phòng được giữ vững; trật tự an toàn chuyển biến tốt; vai trò lãnh đạo
của Đảng được nâng cao; hệ thống chính quyền được củng cố; phong trào quần
chúng nhân dân phát triển tốt.
Với vị trí đắc địa và tình hình an ninh trật tự tốt, dân số đông, quận Ba
Đình là một nơi lý tưởng cho các doanh nghiệp đặt trụ sở kinh doanh, đặc biệt là
các DNNQD. Các doanh nghiệp này thuộc nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác
nhau, kinh doanh theo quy định của pháp luật, góp phần thúc đẩy tăng trưởng
kinh tế quận Ba Đình.
1.2. Khái quát về đơn vị BHXH quận Ba Đình.
Cùng với sự ra đời của ngành BHXH từ trung ương đến địa phương thì
BHXH quận Ba Đình được thành lập theo quyết định số 01/QĐ_TCCB ngày

năng giúp Giám đốc BHXH Thành phố Hà Nội tổ chức thực hiện chế độ, chính
sách BHXH, BHYT trên địa bàn quận theo phân cấp quản lý của BHXH Việt
Nam và quy định của pháp luật.
BHXH quận Ba Đình có tư cách pháp nhân, có con dấu, có tài khoản riêng.
BHXH quận Ba Đình chịu sự quản lý trực tiếp và toàn diện của BHXH
thành phố Hà Nội; chịu sự quản lý hành chính nhà nước của UBND quận Ba
Đình.
1.2.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của BHXH quận Ba Đình:
- Xây dựng trương trình kế hoạch trình Giám Đốc BHXH thành phố
duyệt và tổ chức thực hiện.
- Tiếp nhận việc đăng ký ban đầu của đối tượng tham gia BHXH trên địa
bàn quận.
- Theo dõi các đơn vị thuộc diện đóng BHXH theo đúng qui định, hướng
dẫn các đơn vị lập danh sách người lao động, đôn đốc kết hợp các hình thức
phạt tiền để các đơn vị đóng BHXH một cách đầy đủ và đúng thời gian qui
định. Hàng tháng BHXH quận phải nắm được danh sách người lao động tham
gia BHXH.
- Tiếp nhận ban đầu đơn yêu cầu hưởng BHXH, đăng ký thu chi và tiếp
nhận đơn yêu cầu.
- Tiếp nhận người đến đăng ký BHXH làm thủ tục di chuyển sang nơi
khác theo qui định của BHXH.
- Quản lý, lưu trữ, khai thác danh sách đóng, hồ sơ hưởng BHXH.
- Lập dự toán, quyết toán thu chi theo qui định của cấp trên và gửi lên
BHXH thành phố.
- Điều chỉnh lương, trợ cấp theo qui định của pháp luật.
- Thực hiện chi trả BHXH cho các đối tượng hưởng do địa bàn quản lý đó
là chi cho các chế độ: trả lương hưu trí, trợ cấp ốm đau, thai sản, tai nạn lao
động, bệnh nghề nghiệp, tử tuất theo qui định.
- Tổ chức xét duyệt, chi trả trợ cấp ốm đau, thai sản, chi nghỉ dưỡng sức ở
những đơn vị do BHXH thành phố ủy quyền chi trả.

- 17 Cán bộ quản lý thu và cấp sổ BHXH: theo dõi ghi chép kết quả đóng
BHXH, hướng dẫn đơn vị kê khai để cấp sổ BHXH cho người LĐ sau đó cập
nhật vào hồ sơ gốc. Cấp sổ BHXH cho các đơn vị tới đăng ký BHXH, trực tiếp
làm việc với các đơn vị sử dụng lao động.
- 3 Cán bộ phụ trách BHYT: Cấp phát thẻ, sửa đổi thẻ BHYT cho các đối
tượng tham gia.
- 2 Cán bộ phụ trách BHXH tự nguyện: Hướng dẫn cho người tham gia
BHXH tự nguyện về các thủ tục, mức đóng, mức hưởng.
- 7 Cán bộ kế toán tài vụ: Tính lương hưu, tiền trợ cấp cho các đối tượng
hưởng, thực hiện chi trả hàng tháng, cuối tháng phải lập lại báo cáo các kết quả
thu chi trong tháng.
- 1 Cán bộ Giám định: Xác nhận sự hợp lệ của thẻ BHYT của người khám,
giám định chi phí khám chữa bệnh.
Hình 2 : Biểu đồ cơ cấu cán bộ tại BHXH Quận Ba Đình
Nguồn : BHXH Quận Ba Đình
Nhìn vào biểu đồ ta thấy, số lượng cán bộ làm công tác thu BHXH chiếm
đến 45% tổng số cán bộ hiện đang làm việc tại quận Ba Đình. Qua đó có thể
thấy rằng công tác thu là một công tác trọng tâm của cơ quan BHXH và thu
BHXH là một nghiệp vụ chủ yếu trong hoạt động của cơ quan BHXH.
1.3. Đội ngũ cán bộ, lao động của đơn vị:
Từ khi mới thành lập BHXH quận Ba Đình có 15 cán bộ được biên chế
với các trình độ đại học, cao đẳng, trung cấp. Hiện nay các cán bộ được luân
chuyển và biên chế thêm đã là 38 cán bộ, trong đó có 28 nữ và 10 nam, với
100% trình độ chuyên môn là đại học. Đội ngũ cán bộ quận Ba Đình đều có
chuyên môn nghiệp vụ tốt, tinh thần trách nhiệm cao, chịu khó học tập và phấn
đấu hoàn thành các mục tiêu do đơn vị và BHXH thành phố Hà Nội giao cho.
Một phần cũng do đơn vị tạo điều kiện cho cán bộ được học tập và rèn luyện
bản thân, quan tâm chu đáo tới đời sống công nhân viên, và tạo điều kiện làm
việc tốt.
2. Thực trạng công tác thu BHXH bắt buộc của khối DNNQD tại

BHXH.
+ Lập danh sách đề nghị phát hành thẻ BHYT những trường hợp tăng
phát sinh.
+ Tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ chứng từ thanh toán chế độ BHXH ngắn hạn:
ốm đau, thai sản, dưỡng sức của các đơn vị, lập biểu tổng hợp và xác nhận tiền
đóng của đơn vị, chuyển kế toán thanh toán, thực hiện báo giảm các trường hợp
thanh toán thai sản và ốm đau dài ngày.
+ Vào sổ theo dõi bàn giao hồ sơ đối chiếu háng tháng theo mã đơn vị
tăng dần, thẻ BHYT, sổ BHXH (nếu có) kèm theo chuyển xuống bộ phận một
cửa để trả lại đơn vị theo đúng thời hạn quy định.
+ Kiểm tra hồ sơ xin truy thu, thoái thu thời gian, mức đóng BHXH.
- Chốt sổ và cấp mới sổ BHXH
+ Tiếp nhận hồ sơ chốt sổ BHXH cho đối tượng giải quyết chế độ
BHXH: hưu trí, tử tuất...và những đối tượng di chuyển công tác nội tỉnh, ngoại
tỉnh, chấm dứt HĐLĐ từ bộ phận một cửa. Kiểm tra và nhập vào phần mềm quá
trình công tác, mức lương, chức danh, đơn vị công tác của những trường hợp có
thời gian công tác trên sổ xanh trước tháng 12/2008 hoặc những sổ có quá trình
đóng BHX được ghi trên tờ rời trước khi có phát sinh tại quận, in mẫu 07/SBH
kèm theo. Chuyển bộ phận in sổ để in tời rời quá trình tham gia BHXH, lập biên
bản giao nhận tờ rời với đơn vị, trình ký lãnh đạo.
+ Thẩm định, ký và trình giám đốc BHXH quận ký tờ khai cấp sổ BHXH
theo mẫu 01-TBH, chuyển bộ phận Cấp sổ, thẻ in tờ bìa sổ
2.1.2. Lập kế hoạch thu.
Khác với quy trình lập dự toán chi là từ trên phân bổ xuống, kế hoạch thu
được lập từ dưới lên. Đó là hằng năm, BHXH quận Ba Đình lập kế hoạch thu
gửi lên BHXH thành phố Hà Nội. Căn cư vào kế hoạch đó kết hợp với kế hoạch
thu của thành phố, BHXH thành phố Hà Nội sẽ phân bổ kế hoạch thu năm cho
BHXH Ba Đình.
Kế hoạch thu này là kế hoạch thu chung của tất cả các đối tượng tham gia
BHXH tại quận Ba Đình. Kế hoạch thu BHXH bắt buộc của khối DNNQD cũng

Theo Luật BHYT, thì mức đóng BHYT của người lao động và người sử
dụng lao động trong khối DNNQD hiện nay là 4,5% trên mức tiền lương, tiền
công hàng tháng của người lao động.
Vì vậy, Luật BHXH là một căn cứ để xác định mức thu BHXH đối với
các DNNQD tại Ba Đình.
Theo như luật quy định, mức tiền lương tiền công tháng của người lao
động là căn cứ đóng BHXH của DNNQD. Do vậy, mức lương ghi trên HĐLĐ là
căn cứ thứ 2 để xác định mức thu BHXH.

Quận Ba Đình thuộc Thành phố Hà Nội là vùng I theo quyết định 108.
Do vậy các DNNQD trên địa bàn quận phải trả lương theo cho người lao động
theo mức sau :
- Mức lương tối thiểu đối với lao động làm việc trong điều kiện bình
thường là 1.350.000/tháng.
- Đối với lao động đã qua đào tạo làm việc trong điều kiện bình
thường, mức lương tối thiểu phải cao hơn ít nhất 7% mức lương tối thiểu
vùng.
Đây là cơ sở để BHXH Quận Ba Đình xác định được mức lương tối thiểu
chuẩn của các DNNQD. Mức lương thấp nhất của các DNNQD phải đảm bảo
lớn hơn hoặc bằng mức lương theo Luật định. Các đơn vị khi lên thực hiện giao
dịch lần đầu phải xuất trình bảng lương hoặc nếu có lao động mới tăng trong
tháng thì phải mang HĐLĐ lên để cán bộ thu đối kiểm tra mức lương thỏa thuận
trong hợp đồng. Nếu mức lương mà doanh nghiệp trả cho người lao động thấp
hơn mức lương tối thiểu đã quy định thì cán bộ thu sẽ không thực hiện giao dịch
với đơn vị và sẽ yêu cầu đơn vị sửa lại hợp đồng đối với các trường hợp tăng
mới hoặc làm quyết định nâng lương cho người lao động đang làm việc nhưng
mức lương chưa được điều chỉnh kịp thời với quy định tăng lương của nhà
nước.
Bên cạnh đó, các DNNQD trả lương cho người lao động theo mức lương
chứ không theo hệ số. Mỗi người lao động tùy thuộc vào trình độ và vị trí công

01.01.2009: 860.000 đồng
01.01.2010: 1.050.000 đồng
Quy định tăng lương tối thiểu bắt buộc các doanh nghiệp phải tăng lương
cho người lao động của mình. Việc này làm cho tổng quỹ lương của các doanh
nghiệp tăng lên.
- Số lượng các DNNQD tăng qua mỗi năm và số lượng lao động tăng lên
cũng làm tổng quỹ lương chung của toàn khối tăng lên.
Bảng 2: Số lao động và số DNNQD
Năm
Số đơn vị
(đơn vị)
Lượng tăng
giảm tuyệt đối
(người)
Tốc độ tăng
trưởng liên
hoàn
(%)
Số lao
động
(người)
Lượng tăng
giảm tuyệt
đối
(người)
Tốc độ tăng
trưởng liên
hoàn
(%)
2007 1.030 22.000

Hình 4: Quy trình thu BHXH, BHYT bắt buộc
Doanh nghiệp
Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn
BHXH quận Ba Đình
(1)
(2)
(3)