THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU BẢO HIỂM XÃ HỘI Ở CƠ
QUAN BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH PHÚ THỌ
2.1. Quy trình thu BHXH bắt buộc tại BHXH tỉnh Phú Thọ.
BHXH tỉnh Phú Thọ tiến hành thu BHXH đúng theo quy trình thu quy
định tại số 722/QĐ- BHXH- ngày 26/05/2003 về việc ban hành quy định quản
lý thu BHXH và BHYT bắt buộc.
2.1.1. Đối với NSDLĐ tham gia BHXH lần đầu.
- NLĐ căn cứ hồ sơ gốc của mình( quyết định tuyển dụng, quyết định
nâng lương hoặc hợp đồng lao động…)kê khai 03 bản “Tờ khai tham gia
BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số 01-TBH) nộp cho NSDLĐ; trường hợp đã
được cấp sổ BHXH thì không phải kê khai mà chỉ nộp sổ BHXH.
- NSDLĐ:
+ Kiểm tra, đối chiếu tờ khai tham gia BHXH với hồ sơ gốc của từng
NLĐ, ký xác nhận và phải chịu trách nhiệm về những nội dung trên tờ khai của
NLĐ.
+ Lập 02 bản “Danh sách tham gia BHXH, BHYT bắt buộc” (Mẫu số
02a-TBH) và bản sao quyết định thành lập hoặc chứng nhận đăng ký kinh
doanh hoặc giấy phép hoạt động; trường hợp NSDLĐ là cá nhân thì nộp bản
hợp đồng lao động.
+ Trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày ký hợp đồng lao động
hoặc quyết định tuyển dụng, NSDLĐ phải nộp toàn bộ hồ sơ theo quy định đã
nêu ở trên và sổ BHXH của NLĐ(nếu có) cho cơ quan BHXH.
- Cơ quan BHXH tỉnh:
+ Tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra số lượng, tính hợp pháp của các loại giấy tờ,
đối chiếu với hồ sơ của NLĐ; ghi mã số quản lý đơn vị và từng NLĐ trên danh
sách và trên tờ khai tham gia BHXH bắt buộc. Trường hợp hồ sơ chưa đủ, cơ
quan BHXH phải hướng dẫn cụ thể để đơn vị hoàn thiện.
+ Ký, đóng dấu vào “Danh sách lao động tham gia BHXH, BHYT bắt
buộc”(Mẫu số 02-TBH); trong thời gian không quá 5 ngày làm việc kể từ khi
nhận đủ hồ sơ phải trả lại đơn vị 01 bản danh sách để đơn vị thực hiện đóng
BHXH, BHYT, BHXH tỉnh lưu 01 bản danh sách, riêng 03 tờ khai( Mẫu số 01-

Nguồn: BHXH tỉnh Phú Thọ
Các đơn vị
tham gia
BHXH lần
đầu.
Tiến
hành thu
và đôn
đốc thu
Hàng tháng
các đơn vị
đã lập danh
sách điều
chỉnh
BHXH
tỉnh
tiếp
nhận
BHXH
tỉnh
điều
chỉnh
Đối
chiếu số
liệu
BHXH
hàng quý
Đối chiếu số liệu nộp
với BHXH tỉnh từng
quý

và NLĐ 6% mức tiền lương, tiền công hàng tháng.
Hàng tháng đơn vị SDLĐ phải kê khai đầy đủ và chính xác số lao động
tham gia BHXH bắt buộc trong đơn vị mình, tổng quỹ lương trong tháng. Sau
đó BHXH huyện phải tính toán số tiền phải thu, số còn lại phải thu kỳ trước,
điều chỉnh tăng giảm…
Hàng quý các đơn vị SDLĐ phải tới BHXH tỉnh để đối chiếu, thông báo
tăng, giảm tổng quỹ lương và số lao động để đảm bảo việc tính toán số thu
BHXH là chính xác.
Bắt đầu từ 01/2009 BHXH tỉnh Phú Thọ để cho các đơn vị SDLĐ giữ lại
2% số tiền nộp BHXH để chi trả kịp thời cho các chế độ ốm đau, thai sản. Nếu
số tiền đó đủ chi trong tháng, cơ quan BHXH tỉnh Phú Thọ bù vào tháng sau.
Nếu số tiền đó không chi trả hết trong tháng, cơ quan BHXH rỉnh sẽ quyết toán
và các đơn vị SDLĐ phải chuyển về cho BHXH tỉnh vào tháng đầu của quý sau.
Sau khi BHXH tỉnh thu tiền BHXH của các đơn vị SDLĐ trên địa bàn sẽ
nộp lên BHXH Việt Nam qua tài khoản chuyên thu tại Kho Bạc Nhà nước theo
đúng quy định. Trong thời gian gần đây, việc thu tiền BHXH thông qua hệ
thống tài khoản tại Kho Bạc Nhà nước, không thu bằng tiền mặt như những năm
trước đảm bảo cho việc quản lý được dễ dàng, số tiền thu được an toàn, hiệu
quả, đặc biệt là hạn chế tới mức tối đa việc lạm dụng quỹ BHXH.
2.3. Thực trạng thu BHXH tại BHXH tỉnh Phú Thọ
2.3.1. Thực trạng thu BHXH chung của toàn tỉnh.
Theo thống kê của BHXH tỉnh Phú Thọ, từ khi thành lập mặc dù số người
tham gia và số tiền thu BHXH liên tục tăng song con số đó vẫn chưa phản ánh
được chính xác số lao động đang làm việc tại địa bàn tỉnh thuộc diện được tham
gia BHXH bắt buộc. Có một số đơn vị sử dụng lao động trốn đóng BHXH bằng
cách kê khai số lao động và tổng quỹ lương thấp hơn nhiều so với thực tế. Một
thực tế là ngay cả các đơn vị sự nghiệp của Nhà nước cũng khai không đúng số
tiền lương thực hưởng của NLĐ để làm căn cứ đóng bảo hiểm. Tình trạng nợ
đọng BHXH của các đơn vị SDLĐ đang là một vấn đề nhức nhối đã ảnh hưởng
không nhỏ tới tình hình thu nộp BHXH tại BHXH tỉnh Phú Thọ.

BHXH
Người 190.231 205.450 375.420
03 Số tiền phải thu Triệu đồng 433.983 657.000 570.000
04 Số tiền BHXH đã thu Triệu đồng 378.846 432.914 580.000
05 Số tiền thu từ lãi chậm
đóng
Triệu đồng 455 881 575
06 Số tiền nợ đọng Triệu đồng 975 1.555
(Nguồn: BHXH tỉnh Phú Thọ)
2.3.2.Thực trạng thu riêng của từng khối đơn vị sử dụng lao động.
2.3.2.1 Thực trạng thu BHXH tại khối DNNQD.
Bảng 3: Tổng hợp thu BHXH các DNNN tại BHXH tỉnh Phú Thọ
(2007-2009).
Tiêu chí Đơn vị 2007 2008 2009
Số Đơn vị Đơn vị 514 643 654
Số lao động Người 17586 20352 34526
Tổng quỹ lương Triệu đồng 425521 512570 711243
Số phải đóng trong kỳ Triệu đồng 35988 62917 81260
Số đã đóng trong kỳ Triệu đồng 29562 57109 79125