Chương II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU VÀ QUẢN LÝ THU
QUỸ BHXH CỦA BHXH HUYỆN SƠN DƯƠNG, TỈNH
TUYÊN QUANG TRONG THỜI GIAN QUA
I- GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HUYỆN SƠN DƯƠNG VÀ BHXH HUYỆN SƠN
DƯƠNG
1- Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội huyện Sơn Dương ảnh hưởng
đến thu BHXH:
Sơn Dương là một huyện nằm ở phía nam của tỉnh Tuyên Quang, có diện
tích tự nhiên 789,26 km2; trong đó đất nông nghiệp có 195,77 km2 chiếm
24,8% đất lâm nghiệp có 396,81km2 chiếm 50,27%; còn lại 24,93% là các loại
đất khác; với số dân là: 165.188 người, bao gồm 10 dân tộc anh em: Kinh, Tày,
Cao lan, Dao, Sán chín, Sán dìu, Nùng, Mông, Hoa, Mường sống đoàn kết gắn
bó trong 33 xã, thị trấn với 424 thôn bản.
Sơn Dương có địa bàn tiếp giáp với các huyện và các tỉnh như sau:
Phía bắc giáp huyện Yên Sơn, phía nam và phía tây giáp với ba huyện Đoan
Hùng, Phong Châu (tỉnh Phú Thọ), Lập thạch (tỉnh Vĩnh Phúc), phía đông giáp
hai huyện Đại Từ, Định Hóa (tỉnh Thái Nguyên).
Địa hình huyện Sơn Dương khá phức tạp, rừng núi chiếm tới ba phần tư
diện tích toàn huyện và chi phối điều kiện tự nhiên bởi bốn dãy núi lớn hiểm trở
gồm: hai dãy núi hồng Tam Đảo (phía Đông Bắc) theo hướng bắc nam tạo thành
ranh giới giữa Sơn Dương và Thái Nguyên, dãy núi sáng (phía Nam) chạy từ
đông sang tây là ranh giới giữa Sơn Dương và Vĩnh Phúc. Dãy núi bầu lịch theo
hướng đông nam - tây bắc kéo dài từ xã Sơn Nam đến xã Đông Thọ chia huyện
Sơn Dương thành hai khu vực có điều kiện tự nhiên tương đối khác biệt. Phía
bắc mang đậm nét địa hình miền núi với nhiều núi đá, núi đất cao hiểm trở, xen
kẽ là các thung lũng nhỏ. Phía nam chủ yếu là núi đất, địa hình mang dáng dấp
của vùng trung du.
Huyện Sơn Dương với địa thế ba bề núi non hiểm trở, lại có đường bộ nối
liền với thị xã Tuyên Quang, Thái Nguyên, Vĩnh Yên và đường thủy xuyên xuốt
về trung du tạo điều kiện thuận lợi cho nền kinh tế phát triển ổn định: các xí
nghiệp, nhà máy, các doanh nghiệp, các hợp tác xã, các hộ kinh doanh... thu hút
Như vậy, BHXH huyện Sơn Dương cũng thư BHXH các huyện khác đều
là những đơn vị trực thuộc nhỏ nhất của BHXH Việt Nam, hoạt động dưới sự
chỉ đạo trực tiếp từ BHXH Việt Nam.
Bảo hiểm xã hội huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang chính thức được
thành lập theo quyết định số 94 ngày 4/8/1995 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam
và đi vào hoạt động kể từ tháng 8/1995, BHXH huyện được đặt trụ sở làm việc
tại trung tâm thị trấn Sơn Dương, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang. Do vậy
hoạt động của BHXH huyện Sơn Dương có nhiều thuận tiện cơ bản.
* Chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội huyện
Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.
Bảo hiểm xã hội Tỉnh Tuyên Quang
Trực thuộc BHXH Việt Nam
(có 8 phòng chức năng và 6 huyện, thị)
Bảo hiểm xã hội
huyện, thị
Thị xã
Tuyên
Quang
Huyện
Na
Hang
Huyện
Chiêm
Hóa
Huyện
Hàm
Yên
Huyện
Yên
Sơn
hiện hành của nhà nước.
+ Quản lý lưu trữ hồ sơ, sổ sách và danh sách tham gia đóng BHXH, hồ
sơ hưởng chế độ BHXH của đối tượng theo quy định.
+ Thanh tra, kiểm tra xác minh các đơn thư khiếu nại, khiếu tố của công
dân để có kết luận trả lời kịp thời.
+ Quản lý tốt cán bộ trong đơn vị, tài sản, quỹ tiền lương và kinh phí hoạt
động thường xuyên của cơ quan BHXH.
b, Cơ cấu tổ chức của BHXH huyện Sơn Dương.
Tháng 8/1995 BHXH huyện Sơn Dương đi vào hoạt động độc lập với chỉ
tiêu biên chế là 5 người, do mới thành lập nên các cán bộ viên chức phải làm
việc với một khối lượng công việc rất lớn. Hơn nữa cơ sở vật chất còn nhiều
thiếu thốn, đội ngũ cán bộ mới chuyển sang chưa có kinh nghiệm nên gặp
không ít những khó khăn. Nhưng với sự quyết tâm cố gắng, với nhận thức đúng
đắn của cán bộ về công tác BHXH là chính sách lớn của Đảng và Nhà nước,
liên quan đến các chế độ chính sách của người lao động trong xã hội. Do vậy
BHXH huyện Sơn Dương đã luôn được sự quan tâm, gúp đỡ của của các cấp ủy
đảng và BHXH tỉnh Tuyên Quang. BHXH huyện Sơn Dương đã luôn phấn đấu
và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được cấp trên giao, tạo sự tin tưởng cho người
lao động tham gia BHXH.
Trong suốt 10 năm qua mọi cán bộ trong cơ quan luôn đoàn kết, nỗ lực cố
gắng vượt qua những thách thức, khó khăn, vướng mắc để dần dần từng bước
phát triển đi lên không ngừng lớn mạnh về mọi mặt. Đến nay, đội ngũ cán bộ
công nhân viên chức dần dần được tăng cường, hiện tại số cán bộ công nhân
viên của BHXH huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang là 12 người Trong đó
Nam là 6 người, nữ có 6 người. Tất cả số cán bộ viên chức này đều có trình độ
Đại học, cao đẳng chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có đầy đủ phẩn chất đạo
đức và năng lực tận tụy với công việc, nhiệm vụ được giao.
Hiện nay với 12 cán bộ công chức viên chức BHXH huyện Sơn Dương
không chia thành các phòng ban cụ thể như BHXH tỉnh Tuyên Quang, mà chỉ
phân cấp chia thành các bộ phận chức năng và nhiệm vụ khác nhau. Đó là các
bắt
buộc
Bộ phận
kho
quỹ,
văn
thư
Bộ phận
Kế hoạch
Tài chính
Bộ
phận
giám
định
chi
Bộ
phận
chính
sách
Bộ phận
thu
tự nguyện
Bảo hiểm xã hội Tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi
chung là BHXH Tỉnh), Bảo hiểm xã hội các Quận huyện thị xã, thành phố trực
thuộc Tỉnh (sau đây gọi chung là BHXH huyện) có trách nhiệm hướng dẫn tổ
chức thu BHXH đúng kỳ, đủ số lượng, theo đúng quy định, cấp đối chiếu và xác
nhận trên sổ BHXH cho người lao động tham gia BHXH.
Có thu, mới có chi là nguyên tắc hoạt động của các cơ quan BHXH,
nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Chính vì vậy mà công tác thu
BHXH và quản lý nguồn thu BHXH có vai trò quan trọng trong hoạt động của
dụng lao động đóng trên địa bàn tỉnh bao gồm:
+ Các đơn vị do Trung ương quản lý;
+ Các đơn vị do Tỉnh trực tiếp quản lý;
+ Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài;
+ Các đơn vị, tổ chức quốc tế;
+ Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh có sử dụng lao động với số lượng
lớn;
+ Các cơ quan tổ chức, doanh nghiệp đưa lao động Việt Nam đi làm việc
có thời hạn ở nước ngoài;
Ngoài ra đối với những đơn vị sử dụng lao động mà BHXH huyện, thị
không đủ điều kiện thu BHXH thì BHXH tỉnh trực tiếp quản lý thu.
* Đối với cán bộ thu của BHXH tỉnh:
Hàng năm BHXH tỉnh căn cứ vào danh sách lao động, quỹ tiền lương trích nộp
BHXH tháng 9 của các đơn vị sử dụng lao động do BHXH tỉnh trực tiếp quản lý
thu. Thực hiện kiểm tra, đối chiếu tổng hợp và lập kế hoặch thu BHXH trên địa
bàn cho năm sau (theo mẫu số 4 - KHT). Đồng thời tổng hợp kế hoặch thu
BHXH của BHXH các huyện, thị xã gửi lên, để lập kế hoặch cho năm sau (theo
mẫu số 5- KHT) gửi BHXH Việt Nam trước ngày 31/10.
+ Lập kế hoạch thu BHXH hàng quý, năm;
+ Hướng dẫn đơn vị lập danh sách lao động, quỹ tiền lương đóng BHXH
và danh sách chỉnh mức lương đóng BHXH hàng tháng;
+ Kiểm tra danh sách, điều chỉnh tăng giảm hàng tháng, biên bản đối
chiếu kết quả tham gia đóng BHXH của các đơn vị sử dụng lao động do BHXH
các huyện, thị xã gửi lên;
+ Vào sổ sách theo dõi chi tiết kết quả thu nộp BHXH đến từng người lao
động ở từng cơ quan đơn vị phát sinh hàng tháng;
+ Thông báo kịp thời cho các đơn vị nợ đọng tiền BHXH.
+ Xác nhận các mức đóng, thời gian đóng BHXH khi thực hiện giải quyết
chế độ BHXH; hoặc di chuyển nơi làm việc của người lao động.
+ Báo cáo kết quả thu BHXH về BHXH Việt Nam theo định kỳ quy định:
gia BHXH trên địa bàn mình quản lý.
Đây là công việc có vị trí quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của
BHXH nói chung và BHXH các tỉnh, huyện nói riêng.
Bởi vì có phát hiện, khai thác thêm các đơn vị sử dụng lao động tham gia
BHXH thì số lượng người lao động sẽ tăng lên khi đó nguyên tắc "lấy số đông
bù số ít" trong hoạt động của BHXH càng thực hiện tốt hơn, có hiệu quả cao
hơn, có tính chất xã hội, nhân văn của BHXH càng được thể hiện rõ. Ngoài ra
công việc này còn làm tăng trưởng nguồn thu về quỹ BHXH làm cho quỹ
BHXH thoát rần ra khỏi sự nâng đỡ, hỗ trợ, trợ giúp của Ngân sách Nhà nước.
+ Tiếp xúc với các cơ quan đơn vị sử dụng lao động, hướng dẫn tuyên
truyền vận động tham gia BHXH.
Nhằm tạo điều kiện cho cán bộ chuyên quản lý thu BHXH tiếp xúc và
làm việc với các đơn vị sử dụng lao động được dễ dàng, thuận lợi. Giám đốc
BHXH huyện Sơn Dương nên có các cuộc tiếp xúc trước với lãnh đạo đơn vị
sử dụng lao động. Đặt mối quan hệ ngay từ ban đầu giữa người tham gia BHXH
với đơn vị BHXH.