CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
VÀ YẾU TỐ CON NGƯỜI TRONG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG.
I. KHÁI NIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG.
1. Khái niệm về chất lượng.
Trước đây, chất lượng được định nghĩa là sự phù hợp với những tiêu chuẩn,
quy cách đã định. Và tiêu chuẩn này được thể hiện dưới dạng văn bản ghi rõ các
chỉ tiêu chất lượng, các yêu cầu cụ thể mà hàng hoá dịch vụ phải đạt được.
Ngày nay, do yêu cầu khắt khe của kinh tế thị trường nên quan điểm: Cứ sản
xuất theo đúng tiêu chuẩn là điều kiện cần và đủ để tạo ra sản phẩm có chất lượng
không còn phù hợp. Những sản phẩm sản xuất theo đúng tiêu chuẩn, quy cách
chưa chắc đã đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu của người tiêu dùng. Vì thế phải
đưa ra quan điểm mới về chất lượng sản phẩm. Có rất nhiều định nghĩa về chất
lượng sản phẩm sau đây là quan niệm về chất lượng theo ISO 9000: “chất lượng là
tập hợp những tiêu chuẩn và đặc trưng của một sản phẩm có khả năng thoả mãn
các nhu cầu của khách hàng đã nêu ra hoặc tiềm ẩn”.
2. Khái niệm Quản lý chất lượng.
Quản lý chất lượng là một lĩnh vực còn khá mới đối với nước ta, nhất là từ
khi nước ta chuyển hướng phát triển nền kinh tế theo cơ chế thị trường, một số
nhận thức về chất lượng cũng như về Quản lý chất lượng không còn phù hợp với
giai đoạn mới, đồng thời xuất hiện một số khái niệm mới mà ta chưa tìm được
thuật ngữ tiếng Việt thích hợp để hiểu được nó.
Quan niệm riêng về chất lượng và định nghĩa về chất lượng đã được thay đổi
và mở rộng theo từng thời kỳ phát triển của phong trào chất lượng. Tổng quát lại
có 3 quan điểm chất lượng sau đây:
- Quan điểm dựa trên sản phẩm.
- Quan điểm dựa trên quá trình sản xuất.
- Quan điểm dựa trên nhu cầu người tiêu dùng.
Những tư tưởng lớn về điều khiển chất lượng, quản lý chất lượng đã được
khởi nguồn từ Mỹ trong nửa đầu thế kỷ 20 và dần dần được phát triển sang các
nước khác thông qua những chuyên gia đầu đàn về quản lý chất lượng như: Walter
A. Shewart, W. Ewards Deming, Jojeph Furan, armand Feigenbaun, Kaoru

2. Tạo ra sản phẩm dịch vụ theo đúng tiêu chuẩn đề ra.
3. Cảitiến để nâng cao mức phù hợp với nhu cầu.
• Các chức năng cơ bản của QTCL được thể hiện trong vòng tròn chất lượng
sau đây:
Sơ đồ 1: Vòng tròn Shewart hay vòng Derming
1. Plan (P) -lập kế hoạch chất lượng
2. Do (D) -Tổ chức thực hiện
3. Check (C)-Kiểm tra, kiểm soát chất lượng
4. Action (A) - Điều chỉnh và cảitiến chất lượng

* Một số định nghĩa liên quan đến QTCL:
“Chính sách chất lượng”: Toàn bộ ý đồ và định hướng về chất lượng do lãnh
đạo cao nhất của doanh nghiệp cống bố.
“Điều khiển chất lượng hoặc kiểm soát chất lượng”: Các kỹ năng và hoạt
động tác nghiệp được sử dụng để thực hiện các yêu cầu chất lượng.
“Đảm bảo chất lượng”: Mọi hoạt động có kế hoạch và có hệ thống trong hệ
chất lượng và được khẳng định nếu cần, để đem lại lòng tin thoả đáng rằng thực tế
thoả mãn các yêu cầu đối với chất lượng.
“Cảitiến chất lượng”: Các hành động tiến hành trong toàn bộ tổ chức để
nâng cao hiệu lực và hiệu quả của các hoạt động cà quá trình để tạo thêm lợi ích
cho cả tổ chức và khách hàng .
“Lập kế hoạch chất lượng”: Các hoạt động nhằm thiết lập các mục tiêu và
yêu cầu đối chất lượng cũng như yêu cầu về thực hiện các yếu tố của hệ chất
lượng.
“Hệ chất lượng”: Là cơ cấu tổ chức, thủ tục, quá trình vả các nguồn lực cần
thiết để thực hiện quản lý chất lượng.
Với mục tiêu phát triển bền vững trong nền kinh tế thị trường thì đối với
doanh nghiệp công tác quản lý chất lượng có vai trò rất quan trọng trong nâng cao
chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh . Ngoài ra còn tác động tích cực tới
các vấn đề giảm chi phí và nâng cao năng suất, hiệu quả trong hoạt động. Vì vậy