Chính phủ nên khuyến khích
tiêu dùng như thế nào?

Chính phủ là những nhà làm thị trường nhiều ý tưởng. Lực lượng vũ trang
quảng cáo chiêu mộ tình nguyện viên. Các tổ chức y tế khuyên chúng ta từ
bỏ thuốc lá. Cùng với thông tin và lời lẽ thuyết phục, chính phủ từ lâu đã sử
dụng mã số thuế để buộc chúng ta phải thay đổi hành vi của mình: miễn phí
thuế đầu tư tiết kiệm cho hưu trí, tín dụng thuế khi mua các sản phẩm tiết
kiệm nhiên liệu.

Khi lời thuyết phục và động cơ thúc đẩy giá cả không hiệu quả, chính phủ có
thể đi bước tiếp theo xa hơn những nhà làm thị trường thương mại: Đưa ra
quy định và lập pháp.

Cuộc suy thoái kinh tế hiện thời đã đẩy nhiều người tiêu dùng vào tình cảnh
phải cắt giảm chi tiêu và tăng tiết kiệm, đặc biệt là ở những quốc gia có
mạng lưới an ninh xã hội còn chưa phát triển. Trước tình trạng này, Chính
phủ ở hầu hết các quốc gia đều đưa ra những chương trình vừa tăng tính hiệu
lực của tín dụng ngân hàng và vừa thúc đẩy tiêu dùng.

Từ châu Á...

Các chương trình như thế có thể thấy rõ nhất ở Trung Quốc – quốc gia có tỉ
lệ tiết kiệm đạt 50% và tiêu dùng nội địa được khuyến khích để bù vào phần
nhu cầu đối với hàng Trung Quốc bị cắt giảm trên thị trường quốc tế.

Cùng với chi tiêu cơ sở hạ tầng tăng, chính quyền cấp thành phố và cấp tỉnh
ở Trung quốc giới thiệu một loạt các chương trình phiếu thưởng và hóa đơn
thanh toán nhằm kích thích tiêu dùng trong ngắn hạn.

Một số chính quyền cấp địa phương đang chi trả lương cho nhân viên của họ

8,5 năm) sẽ nhận được khoản tiền giảm giá là 2500EUR khi mua một chiếc
xe tiết kiệm nhiên liệu mới.
Mục đích giảm thiểu khí thải xe hơi vì môi trường chính là lá chắn cho
chương trình. Kết quả là doanh thu bán xe hơi ở Đức tăng 40% hàng năm
sau khi chương trình được tung ra, tính tới tháng 3/2009. Kể từ đó, tỉ lệ tăng
ổn định ở mức 21%.

Các chương trình tương tự được giới thiệu ở Pháp, Tây Ban Nha, và các
quốc gia châu Âu khác. Mặc dù nước Anh kém nhiệt tình hơn khi có 86% số
xe hơi bán ở Anh là hàng nhập khẩu, Chính phủ đang đi đầu giữ vai trò là
nhà trợ giúp cho nhiều nhà sản xuất phụ tùng và buôn bán xe hơi địa
phương.

Ý tưởng này giờ đây đang tràn qua bên kia bờ Đại Tây Dương và được các
nhà lập pháp Hoa Kỳ xem xét. Có hơn 50% xe hơi bán tại Hoa Kỳ được sản
xuất tại đây. Tuy vậy, có ba câu hỏi cần được trả lời trước khi chương trình
này nhận được tín hiệu đèn xanh:

1. Liệu lựa chọn một ngành công nghiệp để chính phủ trợ cấp, không quan
trọng là ngành công nghiệp đó chiếm bao nhiêu phần trăm tiêu dùng công
nghiệp cả nước có hợp lý hay không? Ví dụ như trợ cấp xe hơi có làm giảm
doanh số bán hàng của các trang thiết bị gia dụng mới không?

2. Liệu trợ cấp xe hơi có đơn giản sẽ mang lại doanh số bán hàng đến sớm
mà lẽ ra sẽ có được trong tương lai hay không? Hay chương trình đổi xe hơi
cũ sẽ khích lệ người tiêu dùng chưa bao giờ mua xe sẽ mua lần đầu tiên?
3. Việc trợ cấp có nên chỉ giới hạn với những chiếc xe hơi nhỏ, hay đối với
những chiếc xe tiết kiệm nhiên liệu, hiệu quả môi trường (định nghĩa như thế
nào là xe tiết kiệm nhiên liệu, hiệu quả môi trường?), hay với toàn bộ những
chiếc xe do “ba đại gia” sản xuất, hay với tất cả các xe hơi được sản xuất tại