Thần dược chữa vô sinh miền sơn cước
Gần nửa cuộc đời mang hạnh phúc đến cho hàng trăm gia đình, hàng ngàn người
hiếm muộn với bài thuốc quý chữa bệnh vô sinh. Khi tuổi già đang xuôi về cuối
dãy núi, bà thấy mình hạnh phúc vô cùng bởi được người đời gán cho nhiều cái tên
như người “hàn gắn hôn nhân” hay bà "mát tay"... bà chính là mế Tặng Thị Mụi.
Người đàn bà “hàn gắn hôn nhân”
Người ta hay gọi bà với cái tên thân mật là mế Tặng Thị Mụi, 88 tuổi, bản
Hạ Sơn, xã Pù Nhi, Mường Lát, Thanh Hóa.
Đường lên nhà mế bùng nhùng trong núi rừng miền Tây xứ Thanh, hỏi thăm
đường ở cái huyện miền biên này, đâu đâu người ta cũng biết đến mế Mụi,
có người nói, trước mế ở bản Pù Quăn, nhưng nay đã chuyển ra bản Hạ Sơn
rồi.
Mế Mụi trước ở tận trên đỉnh Pha Luông (Mộc Châu - Sơn La) cao chót vót,
đến khi lấy chồng, rồi cuộc sống nay đây mai đó, sang cả bên Lào xa xôi, sau
mới chuyển về bản Pù Quăn rồi sang bản Hạ Sơn, Pù Nhi này. Và bằng kinh
nghiệm mấy chục năm hái thuốc, mế đã giúp nhiều người lành bệnh, mang
hạnh phúc đến cho rất nhiều cặp vợ chồng.
Mế Mụi kể, để có được bài thuốc chữa bệnh vô sinh tốt như hiện nay, mế
được gia đình nhà chồng, ông bà ngoại truyền lại cho rất nhiều kinh nghiệm.
Ở dân tộc Dao có cái rất hay, đó là thường truyền các bài thuốc chữa bệnh lại
cho con dâu hoặc con gái, chứ con trai thì ít hơn.
Ngày trước, cách lấy thuốc, làm thuốc của người được chọn khó khăn lắm và
phải tuân theo nhiều luật lệ mà đến giờ mế cũng không thể lý giải bằng thực
tế được. Như mế chẳng hạn, để được gia đình bên chồng truyền cho bài
Để có được những bài thuốc quý, mế phải đi vào rừng có khi 2 - 3 ngày trời và phải
mang theo thức ăn, nước uống. Mỗi lần về, trên lưng mế lại có được 2 - 3 bao thuốc với
đủ thứ loại, mà chỉ có mế biết chúng có tác dụng gì. Thảo dược để bào chế những thang
thuốc trên, mế bảo, nhiều loại chỉ ở trên Pù Quăn mới có.
Trước đây, khi nhà còn ở trên đỉnh núi, tự tay mế đã trồng cả vườn dược liệu. Bây giờ
nhà mế đã hạ sơn, mế cũng đem những giống cây quý xuống trồng nhưng do không hợp
khí hậu, thổ nhưỡng nên chăm bẵm luôn tay mà chẳng cây nào chịu sống. Để có một
thang thuốc "hàn gắn hạnh phúc" trên, ngoài những củ, cây, rễ, lá mà mế có thể trồng
được thì phải kiếm thêm rất nhiều thành phần khác mà chỉ tìm thấy chúng khi vào chốn
nước độc rừng thiêng.
Mấy chục năm vào rừng kiếm thuốc, mế đã quen từng hốc cây, khe suối. "Bản đồ phân
bố" của những cây thuốc trên mế đã thuộc như lòng bàn tay, khi cần chỉ khoác gùi vào
lấy. Tuy nhiên, cũng có loại cây mà đến giờ, mế cũng không thể nắm bắt được "tập
quán" sinh sống của chúng. Bởi vậy, muốn tìm, phần nhiều là nhờ sự may mắn. Có lần
đi thì gặp vài khóm, thế nhưng cũng có bận, mấy ngày trời kiếm tìm mỏi mắt mà chẳng
thấy chúng đâu.
Có thời điểm hết loài này, mế phải đi cả dãy rừng ở Mường Lát, mà theo mế
sẽ có, nhưng chẳng được bao nhiêu, thế nên mế phải nhờ những người bạn
bên tận Lào lấy cho, vì có thời mế theo chồng sống ở bên đất Lào khá lâu.
Người mế có nhiều con nuôi
Mế Mụi đông con, nhiều cháu không chỉ do đẻ hết con để được tiếp cận bí
quyết nghề thuốc mà gần 40 năm hành nghề, mế đã được rất nhiều người
nhận làm mẹ nuôi nhờ ơn mế dành cho họ. Mế quan niệm biết bốc thuốc là
để làm phúc, cứu người. Người có bệnh đến với mế dù nghèo cũng không
phải lo trong túi không có tiền. Cứ đến với mế, mế thấy ưng cái bụng là
khoác gùi vào rừng kiếm cho liền.
nhập không nhỏ cho mình và sẽ được kiểm định, đánh giá đúng chuẩn mực
khoa học và cấp phép hoạt động đúng với luật y tế.
Còn ông Ngô Kim Dũng, Giám đốc Bệnh viện đa khoa huyện Mường Lát
cho biết: "Từ lâu, người Dao ở đây đã nổi tiếng về nghề làm thuốc. Với
nhiều người, sau khi sinh thì thời gian ở cữ là vài ba tháng với đủ các loại
kiêng khem. Còn với đồng bào người Dao, dùng những bài thuốc ấy (uống
và tắm) thì chỉ chưa đầy 1 tuần, họ đã phăm phăm đi rừng, đi nương. Đây là
kho tàng những bài thuốc dân gian quý báu cần bảo tồn và phát huy trong
tương lai”.