<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 8 NS: 09/10/2009 NTH: 12/10/2009 ––––––––––––––––– Ng÷ V¨n – Bµi 8–––––––––––––––––– TiÕt 31, lËp dµn ý cho bµi v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m I/ Môc tiªu bµi häc 1/ KiÕn thøc: NhËn diÖn ®­îc bè côc c¸c phÇn Më bµi, Th©n bµi, KÕt bµi cña mét v¨n b¶n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m 2/ KÜ n¨ng: BiÕt c¸ch t×m, lùa chän vµ s¾p xÕp c¸c ý trong bµi v¨n Êy. 3/ Thái độ Xây dựng bài văn gồm đầy đủ các phần. II/ §å dïng d¹y häc 1/ Gi¸o viªn: 2/ Học sinh: Đọc lại các bài văn đã làm III/ Phương pháp Thuyết trình, vấn đáp, qui nạp, thảo luận nhóm, gợi mở … IV/ Các bước lên lớp 1/ ổn định. Sĩ số: 8a: 8b: 2/ KiÓm tra ®Çu giê (2’) Bài tập : Cho hai câu văn sau được viết theo phương thức biểu đạt nào ? '' ánh trăng vằng vặc đã gội tràn trề xuống hai gương mặt đầm đìa nước mắt áp lên nhau và hai mớ tóc ngắn dài trộn với nhau. Hương hoa cau và hoa lí sáng và ấm đã xao xuyến lên bởi những tiếng khóc dồn dập vỡ lở ở một góc vườn rì rì tiÕng dÕ '' . ( Nguyªn Hång - Mî D­ ) A. BiÓu c¶m . C. Tù sù . B. NghÞ luËn . D. Miªu t¶ . (?) Tại sao em lại chọn đáp án đó ? 3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học H§ cña thÇy vµ trß T/g 1’ HĐ1 Khởi động - Mục tiêu: Sử dụng kiến thức tiết trước để định hướng học sinh vào tiết học. - C¸ch tiÕn hµnh: Gv sử dụng lời để giới thiệu: §Ó viÕt ®­îc mét bµi v¨n hay , râ rµng , chặt chẽ ta cần phải làm tốt bước lập dµn ý . VËy lËp dµn ý cho bµi v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m , cÇn tu©n thñ nh÷ng yªu cÇu g× ? Chóng ta cïng t×m hiÓu bµi häc . H§2. HDHS h×nh thµnh kiÕn thøc . Lê Đức Quang – Gv trường THCS Liêm Phú Lop8.net. Néi dung.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 8 - Môc tiªu: NhËn diÖn ®­îc dµn ý cña bµi v¨n tù sù - C¸ch tiÕn hµnh: Hs đọc. I/ Dµn ý cña bµi v¨n tù sù. 20’ 1 T×m hiÓu dµn ý cña bµi v¨n tù sù qua v¨n b¶n "Mãn quµ sinh nhËt". (?) ChØ ra 3 phÇn më bµi, th©n bµi, kÕt bµi vµ nªu néi dung kh¸i qu¸t cña mçi phÇn?. - Më bµi: tõ ®Çu -> "bao nhiªu thø bµy la liÖt trªn bµn" KÓ vµ t¶ l¹i quang c¶nh chung cña buæi sinh nhËt. - Th©n bµi: Tõ "vui th× thËt vui" -> "chØ gËt ®Çu kh«ng nãi" Kể về món quà sinh nhật độc đáo cña Trinh dµnh cho Trang.. (?) Truyện kể về việc gì? Ai là người kể chuyÖn ? (ë ng«i thø mÊy)? - Truyện kể về món quà sinh nhật độc đáo của bạn Trinh dành cho bạn Trang. - TruyÖn ®­îc kÓ ë ng«i thø nhÊt – Người kể chuyện – Trang (xưng tôi). (?) C©u chuyÖn x¶y ra ë ®©u? Vµo lóc nµo? trong hoµn c¶nh nµo? - C©u chuyÖn x¶y ra ë nhµ Trang, vµo lúc buổi sinh nhật đang đông vui. Trong hoµn c¶nh: Ngµy sinh nhËt cña Trang cã các bạn đến chúc mừng. Trang chờ mãi không thấy Trinh đến và Trang đã bắt đầu cho sự trách móc Trinh – người bạn th©n nhÊt cña m×nh. (?) ChuyÖn x¶y ra víi ai? cã nh÷ng nh©n vËt nµo? Ai lµ nh©n vËt chÝnh? TÝnh c¸ch cña mçi nh©n vËt ra sao ? - ChuyÖn x¶y ra víi Trang – nh©n vËt chÝnh. Ngoµi ra cßn cã c¸c nh©n vËt Trinh, Thanh vµ c¸c b¹n kh¸c. - TÝnh c¸ch cña mçi nh©n vËt cã kh¸c nhau: + Trang: S«i næi, véi vµng nh­ng cã Lê Đức Quang – Gv trường THCS Liêm Phú Lop8.net. - KÕt bµi: PhÇn cßn l¹i Nªu c¶m nghÜ vÒ mãn quµ sinh nhËt. - Sù viÖc: TruyÖn kÓ vÒ mãn quµ sinh nhật độc đáo của bạn Trinh dµnh cho b¹n Trang - Ng«i kÓ: Ng«i thø nhÊt..

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 8 nhiÒu c¶m xóc vµ suy nghÜ ch©n thµnh. + Trinh: Kín đáo, nhỏ nhẹ, hiền lành, đằm thắm, chân thành. + Thanh: Hån nhiªn, nhanh nhÑn, tinh ý. (?) C©u chuyÖn diÔn ra ntn ? (Më ®Çu nêu vấn đề gì ? Đỉnh điểm câu chuyện ở đâu? Kết thúc ở chỗ nào? Điều gì đã tạo nªn sù bÊt ngê?) * Mở bài: Nêu vấn đề gì? Câu chuyện bắt đầu bằng việc kể lại không khí đông vui cña buæi sinh nhËt Trang. Buæi sinh nhật vui vẻ sắp đến hồi kết thúc, Trang sốt ruột vì Trinh – người bạn thân nhất chưa đến. * §Ønh ®iÓm cña c©u chuyÖn lµ: Lóc Trinh đến với món quà độc đáo: Chùm æi g¨ng ®­îc Trinh ch¨m sãc tõ khi cßn lµ nh÷ng c¸i nô. * KÕt thóc: TruyÖn kÕt thóc ë chç Trang kh¸m ph¸ ra c¸i "©m m­u" cã tõ rÊt l©u của người bạn thân thiết – cảm nghĩ của Trang về món quà sinh nhật độc đáo (?) C¸c yÕu tè m« t¶, biÓu c¶m ®­îc kÕt hîp vµ thÓ hiÖn ë nh÷ng chç nµo trong truyÖn? Nªu t¸c dông cña chóng?. * YÕu tè miªu t¶: Suèt c¶ buæi sáng, nhà tôi tấp nập người ra kẻ vµo…c¸c b¹n ngåi chËt c¶ nhà….nhìn thấy Trinh đang tươi cười….Trinh dÉn t«i ra vườn….Trinh lom khom…Trinh vẫn lặng lẽ cười chỉ gật đầu không nãi…. Tác dụng: giúp cho người đọc có thÓ h×nh dung ra kh«ng khÝ cña nã vµ c¶m nhËn ®­îc t×nh b¹n th¾m thiÕt gi÷a Trang vµ Trinh. * YÕu tè biÓu c¶m: T«i vÉn cø bån chån kh«ng yªn…. b¾t ®Çu lo….tñi th©n vµ giËn Trinh…..giËn m×nh qu¸….t«i run run…..c¶m ¬n Trinh. Lê Đức Quang – Gv trường THCS Liêm Phú Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 8 qu¸….quý gi¸ lµm sao…. giúp cho người đọc hiểu rằng: Tặng cái g× kh«ng quan träng b»ng tÆng ntn.. T¸c dông: Béc lé t×nh c¶m b¹n bÌ ch©n thµnh, s©u s¾c. (?) Điều gì đã tạo nên sự bất ngờ của c©u chuyÖn ? §iÒu t¹o nªn sù bÊt ngê cña c©u chuyÖn chính là tình huống truyện. Tác giả đã khéo léo đưa người thâm nhập vào tâm trạng chờ đợi và có ý trách móc của Trang về sự chậm trễ của người bạn th©n thiÕt cña m×nh trong ngµy sinh nhËt và sau đó mới hiểu rằng: Đó là sự chậm trễ đáng được thông cảm. Hơn nữa Trang còn nhận ra rằng: Người bạn chậm trễ đó là một người có tấm lòng thơm thảo đáng trân trọng thể hiện quan mãn quµ gi¶n dÞ nh­ng ®Çy ý nghÜa "Nã kh«ng ph¶i lµ mãn quµ mua véi vµng trªn vØa hÌ, trong cöa hiÖu, chØ cèt bá tiền ra là mua được". Món quà đó còn lµ b»ng chøng cña lßng tin vµ sù gi÷ lêi hứa của Trinh "Chị đã ấp ủ…". - Tr×nh tù kÓ: tr×nh tù thêi gian xen lẫn hồi ức, quay ngược thời gian.. (?) "Mãn quµ sinh nhËt" ®­îc kÓ theo tr×nh tù nµo? Trong v¨n b¶n "Mãn quµ sinh nhËt", tác giả đã sắp xếp các sự việc và kể theo tr×nh tù thêi gian, nh­ng cã lóc trong khi kể, ông có dùng đến hồi ức, quay ngược thời gian để trở về quá khứ, nhớ lại sự việc đã diễn ra "lâu lắm, từ mấy tháng trước, lúc ổi đang ra hoa" GV: Trªn ®©y ta võa t×m hiÓu bè côc cña v¨n b¶n "Mãn quµ sinh nhËt" tõ đó ta rút ra dàn ý của bài văn tự sự kết hîp víi miªu t¶, biÓu c¶m.. 4’. (?) VËy dµn ý cña bµi v¨n tù sù kÕt hîp với biểu cảm thường gồm mấy phần? NhiÖm vô cña mçi phÇn?. 2. Dµn ý cña mét bµi v¨n tù sù. a. Më bµi Thường giới thiệu sự việc, nhân vật vµ t×nh huèng x¶y ra c©u chuyÖn b. Th©n bµi: KÓ l¹i diÔn biÕn c©u chuyÖn theo. Lê Đức Quang – Gv trường THCS Liêm Phú Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 8 một trình tự nhất định (trả lời các câu hỏi: câu chuyện đã diễn ra ở ®©u? Khi nµo? víi ai ? ntn?…) c. KÕt bµi Thường nêu kết cục và cảm nghĩ của người trong cuộc (người kể chuyện hay một nhân vật nào đó). (?) So sánh với dàn ý bài văn tự sự đã häc ë líp 6 cã ®iÓm g× gièng nhau vµ cã g× lµ kh¸c ? - Giống : Mb, Tb , Kb đều nêu những néi dung cô thÓ nh­ dµn ý cña bµi v¨n tù sù kÕt hîp miªu t¶ vµ biÓu c¶m . - Kh¸c : V¨n tù sù ë líp 6 kh«ng chó träng yÕu tè miªu t¶ vµ biÓu c¶m . H§3 HDHS Rót ra ghi nhí.. 2’. II/ Ghi nhí.. - Môc tiªu: Rót ra dµn ý cña bµi v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m. - C¸ch tiÕn hµnh: (?) Xác định bố cục và nhiệm vụ từng phÇn cña bµi v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m ?. Dµn ý cña bµi v¨n tù sù. Hs đọc và xác định nội dung ghi nhớ H§ 4. HDHS lµm bµi tËp.. 13’ III/ LuyÖn tËp.. - Mục tiêu: Xác định đúng yêu cầu bài tËp vµ t×m ra bè côc còng nh­ c¸c yÕu tè miªu t¶ vµ biÓu c¶m trong bt. - C¸ch tiÕn hµnh: Hs đọc và xác định yêu cầu bài tập.. Bµi tËp 1 (SGK Tr 95). V¨n b¶n: C« bÐ b¸n diªm.. Hs hoạt động nhóm (4) N1: Më bµi N2+3: Lµm phÇn th©n bµi. N4: PhÇn kÕt bµi. §¹i diÖn c¸c nhãm b¸o c¸o. Gv nhËn xÐt, chèt (?) Më bµi giíi thiÖu ai? trong hoµn c¶nh nµo?. a/ Më bµi: - Giíi thiÖu ai:. Lê Đức Quang – Gv trường THCS Liêm Phú Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 8 + Giới thiệu quang cảnh đêm giao thõa + Giíi thiÖu nh©n vËt chÝnh: C« bÐ b¸n diªm - Trong hoµn c¶nh nµo: Giíi thiÖu gia c¶nh c¶u em bÐ b¸n diªm + Sự việc: Đi bán diêm trong đêm giao thõa + Nh©n vËt: C« bÐ b¸n diªm (?) Nªu c¸c sù viÖc chÝnh x¶y ra víi nh©n vËt theo trËt tù thêi gian (lóc ®Çu, sau đó, tiếp theo) và kết quả (mấy lần quÑt diªm ? Mçi lÇn diÔn ra thÕ nµo vµ kÕt qu¶ ra sao?). + T×nh huèng: §i b¸n diªm trong đêm giao thừa rét buốt, tuyết rơi – cô đầu trần, chân đất…... b/ Th©n bµi - Lóc ®Çu, do kh«ng b¸n ®­îc diªm nªn em bÐ: + Không dám về nhà vì sợ bố đánh + Tìm một goc tường ngồi để tránh rÐt + KÕt qu¶: Em vÉn bÞ rÐt hµnh h¹ đến nỗi: "Đôi bàn tay đã cứng đờ ra" - Sau đó, em bé đành liều quẹt các que diêm để sưởi ấm cho mình, mỗi lÇn quÑt mét que diªm em l¹i thÊy một viễn cảnh ấm áp, đẹp đẽ: + Quẹt que diêm thứ nhất: Tưởng chừng như đang ngồi trước một lò sưởi…. thật là dễ chịu -> que diêm t¾t, em bÐ l¹i trë vÒ víi hiÖn t¹i tª cãng cña chÝnh m×nh. + Tiếp đến: quẹt que diêm thứ 2: em m¬ thÊy "mét bµn ¨n ….con ngçng quay" -> que diªm t¾t em l¹i đối diện với cảnh nghèo khổ, đói và rÐt thùc sù cña b¶n th©n. + QuÑt que diªm thø 3 "ThÊy 1 c©y th«ng…….s¸ng rùc" -> diªm t¾t,. Lê Đức Quang – Gv trường THCS Liêm Phú Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 8 nh÷ng ngän nÕn bay vÒ trêi. (?) T×m c¸c yÕu tè miªu t¶ vµ biÓu c¶m trong v¨n b¶n nµy?. + Em quÑt que diªm thø 4, em "Nh×n thÊy râ rµng bµ em ®ang mỉm cười với em". Cuối cùng vì muốn níu bà ở lại nên em đã quẹt hÕt c¸c que diªm cßn l¹i. * YÕu tè miªu t¶: + Ngän löa lóc ®Çu xanh lam, dÇn dÇn biÕn ®i, tr¾ng ra, rùc hång lªn quanh que gç, s¸ng chãi,…. + Khi tuyết phủ kín mặt đất, gió bÊc thæi vun vót. + Diªm ch¸y vµ s¸ng rùc lªn, bøc tường như biến thành một tấm rèm b»ng v¶i mµu… kh¨n tr¶i bµn tr¾ng tinh…. * YÕu tè biÓu c¶m:. GV: C¸c yÕu tè nµy ®­îc ®an xen vµo trogn qu¸ tr×nh kÓ chuyÖn vÒ c« bÐ b¸n diªm. §Æc biÖt lµ cø sau mçi lÇn em bé quẹt diêm thì cảnh mộng tưởng cũng nh­ c¶nh thùc sau khi diªm t¾t ®­îc t¸c giả miêu tả rất sinh động. Kèm theo đó lµ nh÷ng suy nghÜ vµ t©m tr¹ng cña nh©n vËt.. + Chµ! Gi¸ quÑt mét que diªm mµ sưởi cho đỡ rét một chút nhỉ?….trông đến vui mắt. + Chµ! ¸nh s¸ng kú diÑu lµm sao…nom đến vui mắt và toả ra ¸nh s¸ng dÞu dµng. + ThËt lµ dÔ chÞu!… th× kho¸i biÕt mÊy. + Em bần thần cả người và chợt nghÜ ra r»ng….. (?) KÕt côc sè phËn cña nh©n vËt ntn? vµ cảm nghĩ của người kể ra sao?. + Ch­a bao giê em thÊy bµ to lín và đẹp lão như vậy. c/ KÕt bµi - C« bÐ b¸n diªm bÞ chÕt cãng v× gi¸ l¹nh - Sù c¶m th«ng vµ thÊu hiÓu cña t¸c gi¶.. Hs đọc và xác định yêu cầu bt. Bµi tËp 2 (SGK Tr 95). Hs hoạt động cá nhân. Lập dàn ý cho đề bài: Hãy kể về một kỉ niệm với người bạn tuổi thơ khiến em xúc động và nhớ mãi.. Hs tr¶ lêi Hs nhËn xÐt Gv nhËn xÐt, chèt Lê Đức Quang – Gv trường THCS Liêm Phú Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 8 Më bµi - Giíi thiÖu b¹n tuæi th¬ cña m×nh lµ ai ? - Kỷ niệm xúc động và nhớ mãi là kû niÖm vÒ c¸i g× ? Th©n bµi - Kỉ niệm đó xảy ra ở đâu, lúc nào, víi ai, cã ai chøng kiÕn? - DiÔn biÕn c©u chuyÖn x¶y ra ntn? - Điều gì khiến em xúc động nhất trong câu chuyện ấy? Xúc động ntn? (mô tả lại sự xúc động và bộc lé nh÷ng suy nghÜ…) KÕt bµi Nêu cảm nghĩ về người bạn và kỉ niÖm 4/ Cñng cè (2’) (?) Nªu bè côc vµ nhiÖm vô c¸c phÇn trong bµi v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m. Gv hÖ thèng kiÕn thøc. 5/ HDHT. (1’) Häc bµi vµ tËp viÕt hoµn thiÖn bµi tËp 2. ChuÈn bÞ: ¤n tËp truyÖn, kÝ ViÖt Nam ViÕt bµi TLV sè 2. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––. Lê Đức Quang – Gv trường THCS Liêm Phú Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span>