ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

VŨ HUY THAO

THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƢỜNG,
HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU
HỒI ĐẤT
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LAI CHÂU, TỈNH LAI
CHÂU

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
(Định hướng ứng dụng)

HÀ NỘI - 2021


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

VŨ HUY THAO

THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƢỜNG,
HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU
HỒI ĐẤT
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LAI CHÂU, TỈNH LAI
CHÂU
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 8380101.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn sự góp ý chân thành của các Thầy, Cơ
giáo Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi
thực hiện đề tài.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lai Châu,
Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, Phịng Tài ngun và Mơi trường thành
phố Lai Châu, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Lai Châu, Cấp uỷ,
chính quyền và bà con nhân dân các xã, phường đã giúp đỡ tơi trong q trình
thực hiện đề tài tại địa bàn.
Tơi xin cảm ơn tới gia đình và những người thân, các cán bộ, đồng
nghiệp và bạn bè đã tạo điều kiện về mọi mặt cho tôi trong q trình thực hiện
đề tài này.
Một lần nữa tơi xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng 9 năm 2020
Tác giả luận văn

Vũ Huy Thao


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục chữ viết tắt
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THI HÀNH PHÁP LUẬT
VỀ BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC
THU HỒI ĐẤT Ở VIỆT NAM................................................................... 9
1.1.


Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tác động đến việc thi
hành pháp luật về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà
nƣớc thu hồi đất tại thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu ............ 41

2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Lai Châu, tỉnh
Lai Châu ............................................................................................. 41
2.1.2. Tác động của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đến việc thi
hành pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất trên địa bàn thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu .............. 45
2.2.

Đánh giá thực trạng thi hành pháp luật về bồi thƣờng, hỗ trợ,
tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất trên địa bàn thành phố
Lai Châu, tỉnh Lai Châu .................................................................. 49

2.2.1. Kết quả đạt được ................................................................................ 49
2.2.2. Một số hạn chế, yếu kém.................................................................... 53
2.2.3. Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém........................................ 55
Kết luận Chƣơng 2 ........................................................................................ 58
Chƣơng 3: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI
ĐỊNH CƢ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LAI CHÂU, TỈNH
LAI CHÂU ....................................................................................................59
3.1.

Định hƣớng nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về bồi
thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất trên địa
bàn Thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu ...................................... 59

3.2.

BT

Bồi thường

BT,HT

Bồi thường, hỗ trợ

CHXHCN

Cộng hịa xã hội chủ nghĩa

CNH-HĐH

Cơng nghiệp hố - Hiện đại hoá

GCNQSDĐ

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền
sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất

GPMB

Giải phóng mặt bằng

HĐND

Hội đồng nhân dân

HSĐC


TTCN

Tiểu thủ công nghiệp


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần đây, q trình đơ thị hố, xây dựng cơ sở hạ
tầng, khu công nghiệp và các khu đô thị mới diễn ra với tốc độ nhanh chóng
và trên quy mơ lớn. Điều này góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội,
nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân; làm thay đổi bộ mặt đô
thị theo hướng văn minh, hiện đại v.v. Dẫu vậy, việc giải quyết “bài toán” đất
đai đáp ứng u cầu cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH) đất nước
đứng trước những khó khăn, thách thức mà một trong những thách thức đó là
bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất phát triển kinh tế - xã
hội vì lợi ích quốc gia, cơng cộng (sau đây gọi là bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khi Nhà nước thu hồi đất). Giải quyết mối quan hệ về lợi ích kinh tế giữa
Nhà nước, người bị thu hồi đất, chủ đầu tư trong quan hệ thu hồi đất không
phải lúc nào cũng đạt hiệu quả mong muốn cho dù pháp luật về vấn đề này ra
đời tạo cơ sở pháp lý cho việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất. Đây là một trong những nguyên nhân phát sinh tranh chấp, khiếu
kiện kéo dài tiềm ẩn nguy cơ gây mất ổn định chính trị, xã hội. Để nâng cao
hiệu quả giải quyết hài hịa mối quan hệ về lợi ích kinh tế giữa Nhà nước,
người bị thu hồi đất, chủ đầu tư trong quan hệ thu hồi đất, các quy định về bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư cho người bị thu hồi đất thường xuyên được sửa
đổi, bổ sung, hoàn thiện. Dẫu vậy, thực tiễn thi hành cho thấy một số quy định
về giá đất bồi thường; chính sách đào tạo nghề, tìm kiếm việc làm mới cho
người trực tiếp sản xuất nông nghiệp bị thu hồi đất canh tác … bất cập, không
phù hợp. Điều này lý giải cho việc cần thiết tiếp tục nghiên cứu pháp luật về

đề việc làm cho người bị thu hồi đất ở nơng thơn trong q trình xây dựng,
phát triển các khu cơng nghiệp, Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 8 (412), tháng

2


8; iii) Nguyễn Duy Thạch (2007), Pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư khi Nhà nước thu hồi đất (qua thực tiễn thi hành tại thành phố Hà Nội),
Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội; iv) Đức Tâm
(2008), Vì sao dân chưa đồng thuận, Báo điện tử Kinh tế và Đô thị, số ra ngày
19/8; v) Lan Hương (2008), Bức xúc thu hồi đất không chỉ do giá đền bù, Báo
điện tử Dân trí, số ra ngày 03/10; vi) Lê Ngọc Thạnh (2009), Một số ý kiến
hoàn thiện pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, Tạp chí Tài
ngun và Mơi trường, số 11 (73), tháng 6; vii) Trần Quang Huy (2010), Chính
sách hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, Tạp chí Luật học số 10; viii) Phan Trung
Hiền (2011), Pháp luật về thu hồi đất khi thực hiện quy hoạch và chế định
trưng dụng đất trong pháp luật Việt Nam, Tạp chí Luật học số 3; ix) Nguyễn
Thị Nga (2010), Pháp luật về trình tự, thủ tục thu hồi đất, bồi thường và giải
phóng mặt bằng và những vướng mắc nảy sinh trong quá trình áp dụng, Tạp
chí Luật học số 11; x) Phạm Thu Thủy (2014), Pháp luật về bồi thường khi
Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ luật học, Trường
Đại học Luật Hà Nội; xi) Đào Trung Chính (2014). Nghiên cứu về thực trạng
và đề xuất đổi mới pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Luận văn
tiến sĩ, Đại học Nông nghiệp Hà Nội; xii) Nguyễn Vinh Diện (2019), Pháp luật
về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Luận án tiến sĩ luật
học, Trường Đại học Luật Hà Nội v.v.
Nhìn chung, các cơng trình, bài báo nêu trên nghiên cứu về bồi thường
khi Nhà nước thu hồi đất ở mức độ và phạm vi khác nhau. Có cơng trình, bài
báo đi sâu phân tích, bình luận một số khía cạnh pháp lý về bồi thường khi
Nhà nước thu hồi đất như: cơ sở, căn cứ để Nhà nước thu hồi đất, về giá bồi

- Phân tích cơ sở lý luận về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất và pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất.

4


- Phân tích nội dung các quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
- Đánh giá thực tiễn thi hành pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khi Nhà nước thu hồi đất tại thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu.
- Đề xuất định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật
về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành
phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài này, luận văn xác định các đối tượng nghiên cứu cụ
thể sau:
- Quan điểm, đường lối của Đảng về tiếp tục đổi mới chính sách, pháp
luật đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh tồn diện cơng cuộc đổi mới và hội nhập
quốc tế.
- Các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất của Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
- Quan điểm, học thuyết lý luận; trường phái lý thuyết, cơ sở khoa học
của bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
- Thực tiễn thi hành pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất tại thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu v.v.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Trong khuôn khổ của một bản luận văn thạc sĩ, luận văn giới hạn phạm
vi nghiên cứu vào những vấn đề cụ thể sau đây:

thể sau đây:
- Phương pháp phân tích, phương pháp diễn giải, phương pháp lịch sử
v.v được sử dụng nghiên cứu Chương 1. Một số vấn đề lý luận về thi hành
pháp luật bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam.

6


- Phương pháp so sánh, phương pháp đánh giá, phương pháp lập luận
logic v.v được sử dụng nghiên cứu Chương 2. Thực trạng thi hành pháp luật
bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành
phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu.
- Phương pháp quy nạp, phương pháp tổng hợp v.v được sử dụng nghiên
cứu Chương 3. Định hương và giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật
bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành
phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
Luận văn có một số đóng góp nhất định về lý luận, thực tiễn thể hiện ở
những nội dung cụ thể sau:
- Các kết quả nghiên cứu của đề tài là nguồn tài liệu tham khảo cần
thiết và đáng tin cậy đối với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong xây
dựng, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khi Nhà nước thu hồi đất.
- Các tồn tại, vướng mắc và những đề xuất tháo gỡ được chỉ ra trong
luận văn là bài học kinh nghiệm bổ ích khơng chỉ cho thành phố Lai Châu nói
riêng và các địa phương khác nói chung tham khảo trong tổ chức thi hành
pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất sử dụng
vào mục đích an ninh, quốc phịng; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc
gia, cơng cộng.
- Những vấn đề lí luận và thực tiễn về pháp luật bồi thường, hỗ trợ, tái

1.1.1. Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất
i) Khái niệm bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
Trong đời sống hàng ngày, bồi thường là một thuật ngữ được sử dụng
trong trường hợp một người có hành vi gây thiệt hại cho người khác và họ
phải có trách nhiệm bồi thường cho người bị thiệt hại do hành vi của mình
gây ra. Theo Từ điển Tiếng Việt thơng dụng:" Bồi thường: đền bù những tổn
hại đã gây ra” [27, tr.79]. Trong lĩnh vực pháp luật, trách nhiệm bồi thường
được đặt ra khi một chủ thể có hành vi gây thiệt hại cho chủ thể khác trong xã
hội. Trách nhiệm này được nhiều ngành luật đề cập như trách nhiệm bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong lĩnh vực pháp luật dân sự; trách nhiệm
bồi thường oan, sai do hành vi của các cơ quan tố tụng gây ra trong lĩnh vực
pháp luật hình sự; trách nhiệm vật chất do hành vi của người lao động gây ra
trong lĩnh vực pháp luật lao động v.v.
Trong lĩnh vực pháp luật đất đai, thuật ngữ bồi thường (hay đền bù)
thiệt hại để thực hiện GPMB ở Việt Nam được sử dụng từ rất sớm. Nghị định
số 151/TTg ngày 14/01/1959 của Hội đồng Chính phủ (nay là Chính phủ)
“Quy định thể lệ tạm thời về trưng dụng ruộng đất”, tại Chương II đã đề cập
đến việc “Bồi thường cho người có ruộng đất bị trưng dụng”. Tiếp đến Thông
tư số 1792/TTg ngày 11/01/1970 của Thủ tướng Chính phủ về “Quy định một
số điểm tạm thời về bồi thường nhà cửa, đất đai, cây cối lưu niên, các hoa

9


mầu cho nhân dân ở những vùng xây dựng kinh tế mở rộng thành phố” cũng
đề cập đến vấn đề bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Đặc biệt sau khi Luật
Đất đai năm 1987 ra đời, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành
Quyết định số 186/HĐBT ngày 31/5/1990 quy định “Về đền bù thiệt hại đất
nơng nghiệp, đất có rừng khi chuyển sang sử dụng vào mục đích khác”, thuật

dân sự; cụ thể:
Một là, về chủ thể bồi thường. Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là
trách nhiệm của Nhà nước. Ở đây, Nhà nước vừa là một tổ chức chính trị,
quyền lực vừa là người đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai thực hiện chức
năng thống nhất quản lý nhà nước đối với đất đai. Trong khi đó, chủ thể của
bồi thường thiệt hại ngồi hợp đồng có phạm vi rộng hơn, bao gồm bất cứ tổ
chức, hộ gia đình, cá nhân nào (khơng phân biệt đó là tổ chức, hộ gia đình, cá
nhân trong nước hay tổ chức, cá nhân nước ngồi) có hành vi gây thiệt hại
cho người khác;
Hai là, về chủ thể được bồi thường. Chủ thể được bồi thường khi Nhà
nước thu hồi đất là người sử dụng đất hợp pháp bị thu hồi đất sử dụng vào
mục đích quốc phịng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia,
cơng cộng (sau đây gọi là người bị thu hồi đất). Tức là người sử dụng đất
được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau
đây gọi chung là GCNQSDĐ) hoặc có một trong những loại giấy tờ về quyền
sử dụng đất (QSDĐ) quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai năm 2013 mà có
đất đang sử dụng bị Nhà nước thu hồi. Trong khi đó, chủ thể được bồi thường
trong chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là bất cứ tổ chức, hộ gia
đình, cá nhân nào bị thiệt hại do hành vi vi phạm ngoài hợp đồng của chủ thể
bồi thường gây ra;

11


Ba là, về nguyên tắc bồi thường. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại ngoài
hợp đồng áp dụng trong pháp luật dân sự là nguyên tắc tự nguyện thoả thuận
giữa người có trách nhiệm bồi thường và người được bồi thường. Chỉ khi nào
các bên không tự thoả thuận được với nhau thì mới u cầu các cơ quan nhà
nước có thẩm quyền can thiệp giải quyết. Trong khi đó, nguyên tắc bồi

tính chất hành chính và tính chất dân sự: Tính chất hành chính của bồi thường
khi Nhà nước thu hồi đất thể hiện ở việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra
một quyết định hành chính (quyết định thu hồi đất) làm chấm dứt QSDĐ của
người sử dụng đối với một diện tích đất nhất định. Tính chất dân sự của loại
bồi thường này thể hiện các thiệt hại thực tế của người sử dụng đất về tài sản
gắn liền với phần đất bị thu hồi được Nhà nước bồi thường toàn bộ.
ii) Khái niệm hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
Trong thực tiễn đời sống, cộng đồng thường thể hiện tinh thần đồn kết
"tương thân, tương ái" thơng qua sự hỗ trợ về vật chất và tinh thần để giúp một
thành viên hoặc một nhóm người trong xã hội có thể vượt qua những khó khăn
hay những rủi ro mà họ gặp phải để sớm ổn định cuộc sống (thiên tai, lũ lụt,
hỏa hoạn, giảm thiểu thiệt hại do dịch COVID gây ra …). Đây là một truyền
thống văn hóa tốt đẹp của người Việt Nam thể hiện sự nhân văn “tương thân,
tương ái” với đồng loại. Hoạt động này được gọi là hỗ trợ. Theo Từ điển Tiếng
Việt thơng dụng: “Hỗ trợ: Giúp thêm, góp thêm vào” [27, tr.332]. Như vậy,
dưới góc độ ngơn ngữ, hỗ trợ là sự trợ giúp, giúp đỡ của cộng đồng nhằm san
sẻ hoặc chia sẻ bớt một phần khó khăn, rủi ro mà một thành viên hoặc một
nhóm người gặp phải trong cuộc sống. Hoạt động này bao gồm 2 hình thức: Hỗ
trợ về vật chất (tiền của hoặc các hiện vật) và hỗ trợ về tinh thần (động viên,
thăm hỏi, an ủi). Thuật ngữ hỗ trợ không chỉ được sử dụng trong đời sống xã
hội mà còn được sử dụng trong lĩnh vực pháp luật nói chung và pháp luật đất
đai nói riêng. Sở dĩ pháp luật đất đai đề cập đến việc hỗ trợ là vì đất đai vừa là

13


tư liệu sản xuất (TLSX) đặc biệt trong sản xuất nông, lâm nghiệp; vừa là tư liệu
tiêu dùng đối với con người (được sử dụng làm nhà ở). Do vậy, khi Nhà nước
thu hồi đất thì người sử dụng đất bị mất TLSX hoặc tư liệu tiêu dùng; họ lâm
vào hồn cảnh khó khăn như mất cơng ăn, việc làm hoặc mất nơi ở v.v. Để

chuyển đổi nghề nghiệp;
3. Nguyên tắc bồi thường: (i) Bồi 3. Nguyên tắc hỗ trợ: Căn cứ vào khó
thường về đất căn cứ vào giá đất cụ khăn thực tế, hoàn cảnh, điều kiện cụ
thể do Nhà nước quyết định tại thời thể của người bị thu hồi đất và khả

14


Bồi thƣờng

Hỗ trợ

điểm thu hồi đất; (ii) Bồi thường thiệt
hại về tài sản trên đất thực hiện theo
giá thị trường (trao đổi ngang giá và
căn cứ vào thiệt hại thực tế xảy ra).

năng tài chính của Nhà nước để xem
xét, ấn định mức hỗ trợ cho từng đối
tượng, từng trường hợp cụ thể;

4. Về đối tượng được bồi thường:
Không phải bất cứ người sử dụng đất
nào bị Nhà nước thu hồi đất cũng
được bồi thường mà chỉ những chủ
thể sử dụng đất thỏa mãn các điều
kiện do pháp luật đất đai quy định
mới được Nhà nước bồi thường khi bị
thu hồi đất.


người bị Nhà nước thu hồi đất ở để giúp họ nhanh chóng ổn định cuộc sống.
Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất khác với bồi thường ở một số
điểm cơ bản sau:
Một là, đối tượng của bồi thường là những thiệt hại về quyền lợi hợp
pháp do việc thu hồi đất của Nhà nước gây ra đối với người sử dụng đất.
Trong khi đó, đối tượng của tái định cư là việc giải quyết chỗ ở cho người sử
dụng đất ở bị Nhà nước thu hồi đất ở;
Hai là, bồi thường là trách nhiệm pháp lý của Nhà nước đối với thiệt
hại do hành vi thu hồi đất của mình gây ra. Cịn tái định cư thể hiện tính nhân
văn, trách nhiệm xã hội của Nhà nước trong việc giải quyết chỗ ở là hậu quả
phát sinh từ việc thu hồi đất nhằm giúp người bị thu hồi đất nhanh chóng ổn
định đời sống;
Ba là, nguyên tắc thực hiện bồi thường là bồi thường toàn bộ thiệt hại
về tài sản trên đất và bồi thường về đất do việc thu hồi đất của Nhà nước gây
ra cho người sử dụng đất. Còn đối với trường hợp tái định cư, Nhà nước có
thể xem xét hỗ trợ tồn bộ hoặc một phần tùy thuộc vào mức độ khó khăn và
hoàn cảnh thực tế của người bị thu hồi đất ở trong từng trường hợp cụ thể.
1.1.2. Vai trò của việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất
i) Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trước hết là
nhằm bảo đảm lợi ích cơng cộng
Thu hồi đất là biện pháp của Nhà nước nhằm chấm dứt quan hệ pháp
luật về sử dụng đất giữa một bên là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân được giao
đất, cho thuê đất và một bên là Nhà nước với tư cách đại diện chủ sở hữu về

16