<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VAØ XÃ HỘI </b>
<b>TRƯỜNG CĐN KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP. HCM </b>
<b>KHOA CƠ KHÍ CHẾ TẠO </b>
<b>GIÁO TRÌNH</b> <b>TIỆN CNC </b>
(LƯU HÀNH NỘI BỘ)
<i><b>Biên soạn:</b></i> NGUYỄN QUỐC THANH
<i>Khoa : </i>Cơ Khí Chế Tạo
<b>Thành phố Hồ Chí Minh – Tháng 08/2013 </b>
<b>Tun bố bản quyền: </b>
<b> BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI </b>
<b> TRƯỜNG CĐ NGHỀ KỸ THUẬT CƠNG NGHỆ </b>
<b>TP. HỒ CHÍ MINH </b>
<b>GIÁO TRÌNH </b>
<b>Mơ đun: TIỆN CNC CĂN BẢN </b>
<b> GHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI </b>
<i> (Ban hành theo quyết định số 386/QĐ-CĐNKTCN, ngày 29 tháng 12 năm </i>
2.Mục lục………...4
3.Ý nghĩa và vị trí mơn học……….5
4.Bài 1: khái quát chung về kỹ thuật iện cnc………6
5.Bài 2: Ngơn ngữ lập trình và các hình thức tổ chức lập trình………16
6.Bài 3: Cấu trúc chương trình gia cơng trên máy tiện cnc………24
7.Bài 4: Các chức năng vận hành………36
8.Bài 5: Lập trình gia cơng trên máy tiện cnc………40
<b>MÔ ĐUN </b>
<b>TIỆN CNC CĂN BẢN </b>
<b>Mã mơ đun 33 </b>
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MƠ ĐUN:
Trước khi học mô đun này học sinh phải hoàn thành: MH 05; MH 06; MH
07; MH 08; MH 09, MĐ 13, MĐ 14; MĐ 15; MĐ 16; MĐ 17; MĐ 18; MĐ 19;
MĐ 20; MĐ 21; MĐ 22; MĐ 23; MĐ 24, là mô đun chun mơn nghề bắt buộc
II. MỤC TIÊU MƠ ĐUN:
Học xong mơ đun này học sinh có khả năng:
Chuẩn bị được máy và đồ gá cho việc gia công chi tiết.
Chọn và gá lắp được dao, kiểm tra và lưu vào bộ nhớ thơng số về kích
<b>t </b>
<b>Thực </b>
<b>hành </b>
<b>Kiểm </b>
<b>tra* </b>
<b>Tự </b>
<b>học </b>
1
2
3
4
5
6
Khái quát chung về kỹ thuật cnc
Ngôn ngữ lập trình và các hình thức
tổ chức lập trình
Cấu trúc chương trình gia cơng trên
máy tiện cnc
Các chức năng vận hành
Lập trình gia cơng trên máy tiện cnc
Vận hành máy tiện cnc
<b>Cộng </b> <b>90 </b> <b>15 </b> <b>40 </b> <b>5 </b> <b>30 </b>
IV. PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ:
1. Kiến thức:
MĐ-33-01
Giới thiệu chung: Bài này giới thiệu cho người học cấu tạo của máy tiện cnc, khả
năng công nghệ và ứng dụng tiện cnc ở nước ta hiện nay.
<i>Mục tiêu của bài:</i>
Trình bày được quá trình phát triển của kỹ thuật CNC và các loại máy gia công
sử dụng kỹ thuật NC và CNC
Nêu rõ tình hình trang bị ứng dụng kỹ thuật CNC ở nước ta hiện nay
<i>Nội dung của bài: Thời gian:2h (LT:2h;TH:0h)</i>
1. Quá trình phát triển của kỹ thuật CNC
2. Các loại máy gia công sử dụng kỹ thuật NC và CNC
3. Tình hình trang bị ứng dụng kỹ thuật CNC ở nước ta hiện nay
<b>I.</b> <b> Quá trình phát triển của kỹ thuật CNC </b>
<b>1.</b> <b>Lịch sử phát triển CNC </b>
- Năm 1947, Jonh Parson nảy ra ý tưởng điều khiển tự động vào quá trình chế tạo
cách quạt máy bay, trực thăng ở Mỹ do trước đó việc gia công và kiểm tra biên dạng của
cánh quạt phải dùng các mẫu chép hình, sử dụng dưỡng rất lâu và khơng mang tính kinh tế.
- Năm 1949 Ông yêu cầu trợ giúp để sử dụng phịng thí nghiệm điều khiển tự động
của viện cơng nghệ Massa Chusetts nơi được chính phủ Mỹ tài trợ để chế tạo một loại máy
phay 3 toạ độ điều khiển bằng chương trình số.
- Tính năng hiệu quả kinh tế và kỹ thuật cao: Giảm phế phẩm, tiết kiệm tiền thuê,
giảm thời gian sản xuất, sử dụng lại chương trình…
<b>II.</b><b>Các loại máy gia công sử dụng kỹ thuật NC và CNC </b>
Như đã đề cập ở trên, các loại máy công cụ CNC đến nay đã chứng tỏ có vai trị quan
trọng ở hầu hết các ngành sản xuất, đáp ứng được yêu cầu đặt ra trong quá trình chế tạo sản
phẩm. Nhiều quá trình gia công được cải thiện trong thực tế và mang lại hiệu quả rõ
rệt qua việc sử dụng công nghệ CNC. Thử điểm qua một số lĩnh vực sản xuất có ứng
dụng CNC.
<b>1.</b> <b>Máy gia cơng cắt gọt kim loại</b>
Các q trình gia cơng cắt gọt kim
loại trên các máy truyền thống đều có thể
tiến
hành trên các máy CNC ví dụ như tất cả
các dạng phay ( phay mặt phẳng, phay
theo đường bao, phay rãnh,...), khoan,
khoét, doa lỗ, và cắt ren. Cũng tương tự,
tất cả các dạng tiện như tiện mặt đầu,
kht, tiện ngồi, cắt rãnh, khía nhám, tiện
ren …đều gia công được trên các máy tiện
CNC. Các máy mài CNC cho phép thực hiện các ngun cơng mài như mài trịn ngồi, trịn
trong. CNC còn mở ra một triển vọng mới khi dung cho mài, đó là mài theo biên dạng theo
cách tương tự như tiện mà trước đây chỉ có thể tiến hành bằng phương pháp chép hình trên
các máy truyền thống.
<b>4.</b> <b>Máy gia công gỗ</b>
Các máy CNC dùng nhiều ở các xưởng chế biến gỗ để thực hiện các công việc như
phay theo biên dạng, khoan..Nhiều máy phay gỗ có thể chứa nhiều dao và thực hiện được
các nguyên công khác nhau trên cùng chi tiết.
<b>5.</b> <b>Các kiểu máy CNC khác</b>
Các hệ thống viết chữ và chạm trỗ cũng mang lại hiệu quả kinh tế khi ứng dụng
công nghệ CNC, cắt vật liệu dạng đĩa bằng tia nước áp lực cao, ngay cả ở các ngành sản
xuất chi tiết trong ngành điện như các máy quấn dây CNC, các mỏ hàn CNC...
<b>* Kết luận </b>
Có thê<b>̉</b> nói rằng với sự xuất hiện của các máy CNC, bộ mặt của các ngành sản xuất
nhìn chung đã thay đổi. Đối với nước ta, những năm gần đây các máy CNC đã được từng
bước trang bị trong một số nhà máy, viện nghiên cứu và các công ty liên doanh. Hiểu biết
một cách đầy đủ và khai thác triệt để các ưu thế của loại máy nầy là một nhiệm vụ thiết
thực trong việc chế tạo sản phẩm nói riêng cũng như thúc đẩy và phát triển sản xuất nói
chung.
<b>III.</b> <b>Tình hình trang bị Ứng dụng kỹ thuât CNC ở nước ta hiện nay </b>
Thuật ngữ CNC trỏ vào một
khái niệm mà hầu như bất kì ai học tập,
đào tạo, nghiên cứu trên lĩnh vực Tự
động hóa đều biết: Đó là loại thiết bị
điều khiển sử dụng trong các máy gia
công/chế biến, cho phép thực hiện các
<i>Máy gia công cắt gọt kim loại: </i>Đây là lĩnh vực sử dụng nhiều nhất thiết bị điều khiển
CNC. Chúng ta đã rất quen thuộc với các loại máy phay, máy tiện, hay máy khoan điều
khiển CNC. Hãy bắt đầu từ máy khoan: Loại máy này đều mang 2 đặc điểm kết cấu chung
(hình 1.6), chúng có:
- Một trục quay chính với đầu kẹp mũi khoan theo phương thẳng đứng và khả
năng chuyển động tịnh tiến (theo trục Z có phương thẳng đứng).
- Một bàn máy mang bộ đồ gá lắp phôi với khả năng chuyển động tịnh tiến theo 2 chiều
X, Y nằm dưới trục chính.
Kết cấu đó có lợi thế là lực đẩy mũi khoan ln hướng xuống vng góc với bàn máy,
ép phôi xuống mặt bàn và do đó khơng gây nên các lực bất lợi có thể đẩy phôi, đồ gá và hệ
truyền động trục XY trượt trên mặt bàn. Việc điều khiển NC các mũi khoan theo hệ tọa độ
mặt bàn máy có thể được thực hiện rất đơn giản. Để có thể tự động hóa hồn tồn q trình
khoan, kết cấu máy ở hình (1.6) sẽ được mở rộng thêm (hình 1.7) một cơ chế tự động thay
mũi khoan nhờ một kho dụng cụ dạng mâm trịn (hình trái) hoặc chuỗi dây xích (hình
phải), thậm chí có thể có khả năng thay đổi bàn máy, tức là khả năng thay phôi gia cơng
(hình phải).
Dạng thiết bị gia cơng có kết cấu phức tạp hơn là máy phay, được phân thành 2 nhóm
chính là loại có trục chính theo phương nằm ngang (hình 1.8) hay phương thẳng đứng (hình
1.9), điều khiển theo quỹ đạo. Trên hình đó ta có thể dễ dàng nhận biết cách định nghĩa các
trục: 3 trục tịnh tiến XYZ và 2 trục quay AB .
<b>Hình 1.7:</b> Hai dạng máy khoan đứng với khả năng tự động thay mũi
khoan
<b>Hình 1.8</b>: Máy phay 5 trục có trục chính nằm
khoan nghiêng, cẳt ren ngồi. Mỗi dụng cụ đều phải có khả năng lập trình tốc độ quay và
chuyển động tịnh tiến.
Dụng cụ được cất trong một khay/mâm/đĩa dụng cụ, được chương trình điều khiển
tự động lựa chọn đưa tới lắp vào trục công tác. Kết cấu và dung lượng của khay/mâm/đĩa
dụng cụ trên các máy là rất khác nhau.
Đơi khi cịn có thêm cơ chế tự động thay đổi khay/mâm/đĩa dụng cụ. Việc gá các
dụng cụ lên khay/mâm/đĩa được thực hiện ngay trong khi gia công và ở bên ngồi khơng
gian cơng tác của trục chính. Khả năng này cho phép nâng cao đáng kể năng suất của máy
Câu hỏi:
<b>Bài 2 : NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VÀ CÁC HÌNH THỨC TỔ </b>
<b>CHỨC LẬP TRÌNH</b>
MĐ-33-02
Giới thiệu chung: Bài này giới thiệu các mã lệnh (G-code) để nắm được ý nghĩa của
từng mã lệnh
Trình tự thiết kế một chương trình nc
Mục tiêu của bài:
Trình bày được khái quát các loại ngôn ngữ lập trình tương thích với hệ điều
khiển của máy tiện CNC.
Trình bày đầy đủ các hình thức tổ chức lập trình, ưu nhược điểm và phạm vi áp
dụng của nó.
chuyển. Các chức năng của mã G được thống kê trong bảng
(6.1).
<b>Mã </b>
<b>tiêu </b>
<b>chuẩn</b>
<b>Mã </b>
<b>đặc biệt</b> <b>Nhóm </b>
<b>Chức năng </b>
G00 G00 01 Đặc tính điều khiển điểm, chạy dao nhanh
G01 G01 01 Nội suy tuyến tính (nội suy đường thẳng )
G02 G02 01 Nội suy vòng theo chiều kim đồng hồ (CW)
G03 G03 01 Nội suy vòng ngược chiều kim đồng hồ CCW)
G04 G04 00 Lệnh trễ (Thời gian lưu /dừng lại một thời gian
ngắn )
G22 G22 04 Lệnh kiểm tra vùng giới hạn dao
G23 G23 04 Bỏ lệnh kiểm tra vùng giới hạn dao
G28 G28 00 Quay về điểm tham chiếu (điểm gốc)
G96 G96 02 Điều khiển tốc độ trục chính (m/phút)
G97 G97 02 Điều khiển tốc độ trục chính (vịng /phút)
G98 G94 05 Lượng tiến dao theo phút (mm/phút)
G99 G95 05 Lượng tiến dao theo vòng ( mm/vịng)
G90 03 Lệnh lập trình theo giá trị tuyệt đối
G91 03 Lệnh lập trình theo giá trị tương đối
<b>II.</b> <b>Các hình thức tổ chức lập trình </b>
tính cụ thể của các loại máy CNC được trang bị củng như hệ điều khiển và mục đích sử
dụng mà có thể lựa chọn các phương pháp một cách thích hợp
<b>1.</b> <b>Lập trình bằng tay trực tiếp trên máy CNC . </b>
<b>2.</b> <b>Lập trình bằng tay trên cụm CNC khác. </b>
Trong khi máy CNC đang hoạt động, người ta có thể chuẩn bị cho chúng một chương trình
gia công tiếp theo bằng cách dung các bảng lập trình CNC khác hay các máy tính trong hệ
thống DNC. Điều này đặc biệt rất thuận lợi cho quá trình giảng dạy, đào tạo và thực hành
củng như để gia công các chi tiết đơn giản trong dạng sản xuất đơn chiếc hay loạt nhỏ.
Với phương pháp này, ta có thể bố trí các cụm lập trình hay các máy tính ngay trong phân
xưởng sản xuất để thuân lợi cho quá trình dạy và thực hành.
<b>3.</b> <b>Lập trình bằng tay tại phân xưởng chuẩn bị chương trình </b>
Thiết lập chương trình trong phạm vi xưởng (Lập trình xưởng).
<b>1.</b> <b>Thiết lập chương trình ở bộ phận chuẩn bị sản xuất </b>
Tất cả các biện pháp kế hoạch hóa được thực hiện ở bộ phận chuẩn bị sản xuất để thực
hiện nhiệm vụ gia công. Biện pháp kế hoạch này là sắp đặt trước thời gian cho việc gia
cơng. Vì bộ phận này nằm ở ngồi phạm vi xưởng nên người ta cũng gọi là lập trình từ bên
ngồi.
Chương trình NC được tạo ra bởi các lập trình viên-NC, họ đã được đào tạo sâu cho lập
trình NC. Phần nhiều họ làm việc tại vị trí lập trình và thiết lập chương trình bằng máy. Ở
đây chương trình khơng chỉ được tạo ra mà còn được quản lý theo trật tự nhất định.
Chương trình được dẫn vào máy công cụ CNC bởi mạng vận hành DNC.
Thiết lập chương trình trong bước chuẩn bị sản xuất chỉ có lợi khi:
Quy mơ chương trình NC lớn hoặc
Chương trình NC cho các chi tiết phức tạp phải được thiết lập, nếu
Nhiều chương trình NC phải được quản lý hoặc
Khi trong phân xưởng có nhiều máy cơng cụ CNC
Nhược điểm:
Chương trình NC phải được tối ưu hố trên máy cơng cụ CNC và
chỉ có mối liên hệ rất ít với xưởng.
<b>2.</b> <b>Thiết lập chương trình trong phạm vi xưởng </b>
Copyright: Tài liệu đại học ©