<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
16
<b>ĐÀO TẠO TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH CHO HƯỚNG DẪN VIÊN </b>
<b>DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HĨA HIỆN NAY</b>
<b>TS. Lê Thanh Hà1</b>
<i><b>Tóm tắt</b>: Nguồn nhân lực đóng vai trị rất quan trọng đối với sự phát triển của ngành du </i>
<i>lịch. Tuy nhiên, hiện nay đội ngũ nhân lực du lịch nói chung và hướng dẫn viên du lịch nói </i>
<i>riêng của Thanh Hóa vẫn cịn nhiều hạn chế về trình độ chun mơn, kỹ năng nghề, đặc biệt </i>
<i>là ngoại ngữ. Bài viết đi sâu phân tích thực trạng năng lực sử dụng tiếng Anh chuyên ngành </i>
<i>của đội ngũ hướng dẫn viên du lịch trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, từ đó đề xuất một số giải </i>
<i>pháp đào tạo nhằm nâng cao trình độ tiếng Anh chuyên ngành cho đội ngũ này trong thời </i>
<i>gian tới. </i>
<b>Từ khóa:</b> Tiếng Anh chuyên ngành du lịch, hướng dẫn viên du lịch, nguồn nhân lực du lịch.
<b>1. Mở đầu </b>
Tiếng Anh chuyên ngành du lịch là tiếng Anh mang đặc thù chuyên môn ở lĩnh vực hẹp.
Hệ thống chủ điểm của tiếng Anh chuyên ngành du lịch gắn với các nội dung chuyên sâu của
chuyên ngành, mang tính đặc thù riêng của ngành du lịch và rất cần thiết cho công việc của
hướng dẫn viên du lịch. Như vậy, để hiểu được thế nào là tiếng Anh chuyên ngành du lịch,
chúng ta cần phải nắm được các khía cạnh cơng việc địi hỏi người hướng dẫn viên du lịch sử
dụng tiếng Anh.
Trong nghiên cứu đăng trên tạp chí English for Specific Purposes World, Nittaya
Sanguanngarm (2011) đã tổng hợp hai nhiệm vụ chính của hướng dẫn viên cần sử dụng
tiếng Anh:
Về số lượng, theo số liệu thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đến
hết tháng 6/2017, tồn tỉnh có hơn 70 thuyết minh viên và 270 hướng dẫn viên được cấp thẻ
(hơn 220 hướng dẫn viên nội địa và 50 hướng dẫn viên quốc tế). Trong đó, có 4 hướng dẫn
viên trình độ thạc sĩ, 180 hướng dẫn viên trình độ đại học, cịn lại là trình độ cao đẳng và
trung cấp. Về chất lượng, trình độ chun mơn của một số hướng dẫn viên chưa đáp ứng nhu
cầu tìm hiểu thơng tin của khách du lịch, biểu hiện ở nội dung thơng tin thuyết minh cịn sơ
sài, chưa phong phú, hấp dẫn; kỹ năng nghiệp vụ hướng dẫn của các thuyết minh viên (TMV)
còn hạn chế, nhất là giọng nói và phong cách hướng dẫn. Đáng chú ý là vẫn còn nhiều hướng
dẫn viên khơng biết ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng hoặc sử dụng chưa được tốt,
chưa đáp ứng được yêu cầu của khách du lịch.
Qua khảo sát 50 hướng dẫn viên du lịch trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, tác giả bài viết đưa
ra một số kết quả khảo sát và phân tích năng lực sử dụng tiếng Anh của khách thể nghiên cứu
như sau:
Đa số hướng dẫn viên cho rằng tiếng Anh có vai trò quan trọng đối với nghề nghiệp của
họ (chiếm 90%). Có 10% số hướng dẫn viên đánh giá tiếng Anh du lịch ở mức rất quan trọng.
Như vậy, tất cả hướng dẫn viên du lịch tham gia nghiên cứu đều nhận thức rõ vai trò, tầm quan
trọng của tiếng Anh đối với ngành nghề của mình. Điều này phản ánh thực tế nhu cầu phát triển
du lịch trong thời kỳ hội nhập thế giới mà tiếng Anh trở thành phương tiện giao tiếp chính.
Bên cạnh đó, kết quả khảo sát cũng cho thấy năng lực sử dụng tiếng Anh chuyên ngành
của đội ngũ hướng dẫn viên du lịch còn khá hạn chế. Cụ thể, có đến 70% đánh giá năng lực
tiếng Anh ở mức trung bình và kém, 8% số hướng dẫn viên tự nhận ở mức khá. Như vậy, có
thể thấy, năng lực sử dụng tiếng Anh của đa số đội ngũ hướng dẫn viên du lịch trên địa bàn
Thanh Hóa cịn rất hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu trong hoạt động chuyên môn.
Du lịch là ngành có nhân lực sử dụng được ngoại ngữ khá cao, chiếm 60% tổng số nhân
đào tạo mới và dùng thống nhất trên toàn quốc. Đẩy mạnh việc triển khai xây dựng ngân hàng
đề thi trên cơ sở quy chuẩn cho lĩnh vực hướng dẫn du lịch dựa trên các chương trình, giáo
trình và tài liệu tham khảo chung đã được thống nhất.
Để dạy học tiếng Anh du lịch theo nhu cầu xã hội, trước hết cần vạch ra các mục tiêu
cần đạt được của học phần, từ đó xây dựng các bài học và lựa chọn tài liệu phù hợp. Hiện nay,
có rất nhiều tài liệu dạy học tiếng Anh du lịch phổ biến. Tuy nhiên, lựa chọn một, hai hoặc ba
giáo trình đáp ứng đủ các mục tiêu đặt ra là điều khó khả thi. Vì vậy, cần thiết phải biên soạn
một bộ giáo trình phù hợp bằng việc lựa chọn các bài dạy đáp ứng mục tiêu dạy học từ các bộ
giáo trình có sẵn kết hợp sử dụng tài liệu thực tế và các bài do giảng viên tự biên soạn.
Bên cạnh đó, việc kết hợp sử dụng tài liệu thực tế cũng là một giải pháp cần thiết. Ngồi
các bài học có trong giáo trình đã xuất bản, việc dạy học tiếng Anh cho hướng dẫn viên du
lịch cần phải theo hướng tiếp cận tài liệu hiện đại. Vì vậy, cập nhật các thơng tin du lịch trên
mạng Internet về thực tế công việc của một hướng dẫn viên du lịch để đưa vào bài học là một
phần quan trọng trong dạy học tiếng Anh chuyên ngành du lịch cho người học.
<i><b>3.3. Hình thức tổ chức dạy học </b></i>
Đa dạng các hình thức tổ chức dạy học nhằm phát triển kiến thức, kỹ năng và thái độ
cho hướng dẫn viên ngành du lịch.
19
<i>Thứ hai</i>, dạy học tiếng Anh du lịch theo định hướng phát triển tính tự chủ cho người
học: Sử dụng bài tập lớn cá nhân, bài tập lớn theo nhóm giúp người học chủ động tự nghiên
cứu, tìm hiểu sâu hơn các vấn đề về văn hóa du lịch của một vùng miền cụ thể theo sở thích
cá nhân và nhu cầu công việc.
<i>Thứ ba,</i> dạy học tiếng Anh du lịch theo chủ đề: Tổ chức các hoạt động dạy học (nghe,
nói, đọc, viết, thuyết trình…) xoay quanh các vấn đề liên quan đến văn hóa du lịch như ẩm
ngành bị động của sinh viên thành quá trình học tập chủ động, tích cực.
Hơn nữa, để đạt được chất lượng đào tạo theo yêu cầu, việc đào tạo giáo viên chuyên
ngành nói chung và tiếng Anh du lịch nói riêng là một yếu tố rất quan trọng vì ngồi kiến thức
ngơn ngữ và văn hóa nói chung, giáo viên cần có kiến thức chuyên ngành chuyên sâu nhất
định. Để đáp ứng yêu cầu này, giáo viên tiếng Anh du lịch cần phải tham gia các khóa bồi
dưỡng, các hội thảo chuyên ngành, đồng thời làm việc trực tiếp với giáo viên chuyên ngành
để có kiến thức sâu hơn về lĩnh vực này.
20
nâng cao năng lực người học, đáp ứng yêu cầu chuyên môn nghiệp vụ của nguời học và nhu cầu
của xã hội vốn không ngừng phát triển và thay đổi. Điều này yêu cầu người giáo viên tiếng Anh
chuyên ngành phải luôn cập nhật thông tin, tự học hỏi để theo kịp sự phát triển của ngành.
<b>4. Kết luận </b>
Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, ngày càng khẳng định vai trò quan trọng với sự phát
triển kinh tế Việt Nam nói riêng và kinh tế ASEAN nói chung. Theo Tổ chức Du lịch thế giới,
trong thế kỷ 21 du lịch trở thành hoạt động kinh tế quan trọng nhất trên phạm vi toàn cầu. Với
vai trò ngày càng tăng của ngành du lịch, nhiều quốc gia đã coi du lịch là động lực chính để
phát triển kinh tế - xã hội.
Theo đó, để lao động du lịch Việt Nam nói chung và lao động làm việc trong ngành du
lịch Thanh Hóa nói riêng, đặc biệt là đội ngũ hướng dẫn viên du lịch có thể đáp ứng địi hỏi
ngày càng cao của du khách trong bối cảnh hiện nay, thì vấn đề đào tạo, nâng cao năng lực
tiếng Anh chuyên ngành cần được quan tâm thường xuyên và có giải pháp cụ thể triển khai
trong thời gian tới.
Từ việc phân tích cơ sở lý luận và kết quả thu được qua khảo sát về nhận thức, năng lực
<i>especially foreign languages among the tourism staff in general and tourist guides in </i>
<i>particular in Thanh Hoa. The article analyzes the current situation of tourist guides’ </i>
<i>competence of English for Tourism, thereby proposing some solutions to improve their </i>
<i>proficiency of specialized English. </i>
<b>Key words</b>: English for Tourism, tourist guide, tourism human resource