Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

LỜI NÓI ĐẦU.................................................................................................................................10
Lời giới thiệu....................................................................................................................................13
Chương I. QUI ĐỊNH VỀ NHÀ TRƯỜNG VÀ HIỆU TRƯỞNG...............................................14
I. Chức năng nhiệm vụ của hiệu trưởng qui định trong Luật GD...................................................14
II. Các qui định trong Điều lệ trường ..............................................................................................14
1. Hiệu trưởng trường mầm non ......................................................................................................15
2. Hiệu trưởng trường tiểu học ........................................................................................................15
3. Hiệu trưởng trường THCS, THPT và trường PT có nhiều cấp học............................................16
4. Hiệu trưởng trường THPT chuyên...............................................................................................16
5. Hiệu trưởng trường năng khiếu TDTT........................................................................................16
6. Hiệu trưởng trường phổ thông dân tộc nội trú.............................................................................17
7. Hiệu trưởng trường thực hành sư phạm.......................................................................................17
8. Hiệu trưởng trường ngoài công lập..............................................................................................17
9. Hiệu trưởng trường chuyên biệt dành cho trẻ khuyết tật.............................................................18
III. Trách nhiệm thực hiện dân chủ trong trường học của hiệu trưởng ..........................................18
IV. Yêu cầu về trình độ chuyên môn .............................................................................................20
1. Yêu cầu đối với hiệu trưởng trường mầm non............................................................................20
2. Yêu cầu đối với hiệu trưởng trường tiểu học...............................................................................20
3. Yêu cầu đối với hiệu trưởng trường THCS, THPT và trường PT có nhiều cấp học ................20
4. Yêu cầu đối với hiệu trưởng các loại hình trường khác .............................................................20
Chương 2: NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA CÁC TỔ CHỨC TRONG TRƯỜNG HỌC.........22
I. Các qui định về nhiệm vụ quyền hạn của các tổ chức ...............................................................22
1. Qui định trong Luật Giáo dục......................................................................................................22
2. Các qui định trong Điều lệ trường ..............................................................................................22
II. Qui định về các tổ chức trong trường học...................................................................................26
1. Hội đồng trường...........................................................................................................................26
2. Hội đồng tư vấn............................................................................................................................27
3. Hội đồng thi đua khen thưởng......................................................................................................27
4. Hội đồng kỷ luật...........................................................................................................................28

Quyền của học sinh THCS, THPT và trường PT có nhiều cấp học...............................................43
Quyền của học sinh các loại hình trường khác................................................................................43
15. Những hành vi học sinh không được làm .................................................................................44
Những qui đinh trong Điều lệ trường các cấp học ..........................................................................44
16. Những vấn đề liên quan đến xã hội hóa giáo dục......................................................................44
17. Những vấn đề liên quan đến hợp tác quốc tế về giáo dục ........................................................45
Chương 3. CHẾ ĐỘ CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NHÀ GIÁO VÀ CBQL.......................................45
I. Các loại phụ cấp, trợ cấp...............................................................................................................45
1. Phụ cấp chức vụ lãnh đạo.............................................................................................................45
2. Phụ cấp trách nhiệm.....................................................................................................................48
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
2
2
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

3. Phụ cấp ưu đãi..............................................................................................................................49
a) Đối tượng được hưởng.................................................................................................................49
b) Mức phụ cấp.................................................................................................................................50
c) Cách tính.......................................................................................................................................50
d) Phương thức chi trả: ....................................................................................................................50
Chế độ phụ cấp ưu đãi đối với nhân viên Y tế trường học ............................................................50
4. Phụ cấp thu hút.............................................................................................................................50
a) Đối tượng được hưởng.................................................................................................................50
b) Mức phụ cấp và thời gian hưởng.................................................................................................51
c) Cách tính.......................................................................................................................................51
d) Thời điểm tính hưởng...................................................................................................................51
5. Thời hạn luân chuyển nhà giáo, CBQLGD và trợ cấp chuyển vùng ..........................................51
a) Đối tượng......................................................................................................................................51
b) Thời hạn luân chuyển và chế độ được hưởng.............................................................................51
6. Trợ cấp lần đầu.............................................................................................................................52

II. Lương và phụ cấp lương ............................................................................................................58
1. Ngạch lương và hệ số lương........................................................................................................58
3. Phụ cấp thâm niên vượt khung....................................................................................................62
a) Mức phụ cấp như sau:..................................................................................................................62
4. Nâng bậc lương thường xuyên.....................................................................................................62
5. Thời gian nghỉ hưu.......................................................................................................................67
6. Tiền lương hợp đồng lao động.....................................................................................................67
7. Thời gian nghỉ hè của cán bộ quản lý và giáo viên.....................................................................67
8. Chế độ công tác phí......................................................................................................................67
III. THI ĐUA, KHEN THƯỞNG, KỶ LUẬT ...............................................................................68
1. Các danh hiệu thi đua...................................................................................................................68
2. Xử lý kỷ luật cán bộ, công chức...................................................................................................75
IV. NHỮNG VIỆC HIỆU TRƯỞNG NÊN LÀM VÀ KHÔNG NÊN LÀM ................................78
1. Những điều Hiệu trưởng nên làm.................................................................................................78
2. Những điều Hiệu trưởng không nên làm và không được làm.....................................................79
V. KỶ LUẬT HỌC SINH................................................................................................................81
1. Các Hình thức thi hành kỷ luật.....................................................................................................81
2. Lập hồ sơ đề nghị xét kỷ luật.......................................................................................................83
3. Giúp đỡ học sinh, xét hạ mức hoặc xóa kỷ luật...........................................................................85
4. Lưu trữ hồ sơ kỷ luật....................................................................................................................85
Chương 4. HỆ THỐNG HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO
DỤC..................................................................................................................................................86
I. Nhà nước CHXHCN Việt Nam....................................................................................................86
1. Khái quát về hệ thống hành chính nhà nước Việt Nam...............................................................86
Vị trí và chức năng...........................................................................................................................86
Cơ cấu tổ chức ................................................................................................................................88
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
4
4
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

1. Luật Giáo dục.............................................................................................................................149
2. Chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước về giáo dục.....................................................149
3. Xử phạt vi phạm hành chính trong giáo dục..............................................................................151
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
5
5
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

4. Phân cấp quản lý.........................................................................................................................151
B. CƠ SỞ GIÁO DỤC...................................................................................................................152
1. Mục tiêu và kế hoạch đào tạo.....................................................................................................152
2. Điều lệ, quy chế..........................................................................................................................152
3. Trường chuyên biệt.....................................................................................................................153
4. Trường đạt chuẩn........................................................................................................................153
5. Trường ngoài công lập...............................................................................................................154
6. Chuẩn cơ sở vật chất..................................................................................................................154
7. Mức chất lượng tối thiểu............................................................................................................155
8. Xếp hạng đơn vị sự nghiệp.........................................................................................................155
9. Đánh giá chất lượng...................................................................................................................156
10. Chương trình giáo dục-đào tạo.................................................................................................156
11. Phân ban trung học phổ thông..................................................................................................160
12. Chuyển đổi loại hình................................................................................................................160
C. CÔNG TÁC GIÁO DỤC KHÁC..............................................................................................160
1. Phổ cập giáo dục.........................................................................................................................160
2. Giáo dục pháp luật......................................................................................................................161
3. Giáo dục quốc phòng-an ninh....................................................................................................162
4. Phòng, chống HIV/AIDS............................................................................................................165
5. Phòng, chống ma túy..................................................................................................................165
6. Phòng, chống thuốc lá................................................................................................................166
7. Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí..........................................................................................166

10. Tiền lương-phụ cấp..................................................................................................................183
11. Đào tạo bồi dưỡng....................................................................................................................184
12. Kỷ luật cán bộ công chức.........................................................................................................185
13. Thi đua khen thưởng.................................................................................................................185
14. Các tổ chức chính trị-xã hội.....................................................................................................186
Đ. HỌC SINH.................................................................................................................................188
1. Tuyển sinh...................................................................................................................................188
2. Thi, xét tốt nghiệp.......................................................................................................................188
3. Đánh giá xếp loại học sinh.........................................................................................................188
4. Thi chọn học sinh giỏi................................................................................................................189
5. Khen thưởng, kỷ luật..................................................................................................................189
E. QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH.......................................................................................................189
1. Văn bản.......................................................................................................................................189
2. Văn bằng chứng chỉ....................................................................................................................190
3. Thanh tra.....................................................................................................................................191
4. Tài chính.....................................................................................................................................193
5. Tài sản.........................................................................................................................................203
6. Lập kế hoạch, quy hoạch............................................................................................................206
7. Đấu thầu......................................................................................................................................207
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
7
7
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

8. Xây dựng.....................................................................................................................................207
9. Công nghệ thông tin...................................................................................................................210
10. Bưu chính, viễn thông..............................................................................................................212
11. Báo chí......................................................................................................................................214
12. Thống kê...................................................................................................................................215
13. Xã hội hóa giáo dục..................................................................................................................216

Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

41. Sở hữu trí tuệ............................................................................................................................231
42. Nghĩa vụ quân sự......................................................................................................................232
43. Xuất nhập cảnh.........................................................................................................................232
QUY ƯỚC ĐÁNH BOOKMARK CHO TÀI LIỆU SỐ HÓA.....................................................234
THỐNG KÊ SỐ VĂN BẢN ĐÃ TRÍCH DẪN............................................................................235
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
9
9
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

LỜI NÓI ĐẦU
Dự án Hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục (Suport to the Renovation of Education
Management-viết tắt là SREM) do Cộng đồng Châu Âu tài trợ. Mục tiêu lớn của Dự án là hỗ trợ
Chính phủ thúc đẩy việc hoàn thành các mục tiêu đề ra trong Chiến lược phát triển giáo dục của
Việt Nam giai đoạn đến 2010.
Dự án có nhiệm vụ hỗ trợ Bộ GD-ĐT thực hiện đổi mới quản lý giáo dục thông qua việc
tăng cường khung pháp lý cho phân cấp quản lý và thực hiện Luật Giáo dục 2005 đồng thời xây
dựng Hệ thống thông tin quản lý giáo dục, thực hiện đổi mới phương thức quản lý trên phạm vi
toàn ngành.
Dự án được ký kết chính thức vào ngày 01/9/2005, triển khai thực hiện từ tháng 4/2006,
kết thúc vào năm 2010.
Các nhiệm vụ cụ thể bao gồm hỗ trợ Bộ đẩy nhanh tiến trình đổi mới quản lý và cải cách
hành chính thông qua các hoạt động tăng cường năng lực thể chế và quản lý ở các cấp QLGD;
thực hiện và hỗ trợ thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng hiệu trưởng trường phổ thông; tăng cường
năng lực lập kế hoạch chiến lược và năng lực tổ chức thực hiện ở các địa phương thông qua việc
hỗ trợ tài chính trực tiếp cho một số tỉnh trong diện khó khăn để triển khai các nỗ lực đổi mới.
Hoạt động lớn và có tính phức tạp nhất là hỗ trợ Bộ thực hiện tin học hóa công tác quản lý
nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động trường học thông qua việc nâng cấp và xây dựng mới

Bộ Tài liệu được biên soạn cho hiệu trưởng các trường phổ thông (kể cả các trường ngoài
công lập) và cũng sẽ rất bổ ích đối với các phó hiệu trưởng, tổ trưởng bộ môn, những người giúp
hiệu trưởng thực hiện kế hoạch phát triển nhà trường. Một số độc giả khác, có thể là những giáo
viên, với hy vọng một ngày nào đó họ sẽ trở thành hiệu trưởng cũng có thể tham khảo tài liệu này.
Trong lúc chưa trở thành cán bộ quản lý, việc am tường các nhiệm vụ của hiệu trưởng cũng giúp
họ có khả năng giám sát hoặc hỗ trợ hiệu trưởng tốt hơn trong quá trình quản lý đang ngày càng
được yêu cầu theo hướng công khai, minh bạch.
Dự án hy vọng các cơ sở đào tạo về quản lý giáo dục, thậm chí cả các trường sư phạm
cũng tìm thấy sự hữu dụng trong bộ tài liệu này khi thực hiện các khóa đào tạo sinh viên sư phạm.
Dự án tin rằng những người công tác trong ngành giáo dục, từ các cán bộ trong Bộ GD-
ĐT, cho tới các cán bộ công tác tại các Sở GD-ĐT, Phòng GD-ĐT và những ai tiến hành các hoạt
động nghiên cứu về việc nâng cao hiệu quả hoạt động của trường học cũng sẽ tìm thấy những nội
dung bổ ích trong Bộ Tài liệu này.
Bộ Tài liệu này sẽ hỗ trợ các hiệu trưởng nói riêng và các nhà quản lý giáo dục nói chung
phát triển năng lực quản lý của mình. Tuy nhiên, do điều kiện địa lý, kinh tế và giáo dục tại các
vùng miền của nước ta rất khác nhau, tài liệu có thể chưa bao quát và đáp ứng đầy đủ nhu cầu
thực tiễn quản lý cho từng địa phương. Điều này đòi hỏi sự sáng tạo của mỗi cán bộ quản lý trong
việc áp dụng linh hoạt kiến thức quản lý giáo dục nói chung vào thực tiễn địa phương mình, phù
hợp với đặc thù nhà trường và đặc thù giáo dục của vùng miền.
Bộ tài liệu có thể được sử dụng cho nhiều mục đích: tự học, trao đổi thảo luận trong các
nhóm chuyên môn hoặc trong các hội thảo và cũng có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các
khóa đào tạo cán bộ quản lý ở các trường, hay các khoa sư phạm, trường sư phạm.
Phương pháp sử dụng tài liệu
Do mỗi người có một xuất phát điểm khác nhau về trình độ và kinh nghiệm chuyên môn
nên nhu cầu học tập của mỗi người là rất khác nhau. Cách sử dụng phù hợp nhất là tự học theo
những định hướng phát triển của bản thân (còn gọi là học tập theo lối mở). Có nghĩa là, người đọc
tự chọn thời gian và nội dung muốn học theo thứ tự ưu tiên của chính mình. Bằng cách này, Dự
án hy vọng rằng mỗi người học sẽ tìm được những điều mới mẻ và phù hợp với nhu cầu của riêng
mình. Nếu tự học, người đọc cần suy ngẫm về những điều vừa đọc được, so sánh, vận dụng vào
thực tế đang diễn ra. Có thể làm điều này bất cứ lúc nào, khi ở trường, ở nhà thậm chí trên đường

thực tiễn của mỗi cán bộ quản lý, các nội dung được biên soạn trong tài liệu sẽ là những gợi ý hữu
ích cho những người làm công tác quản lý.
Dự án SREM chân thành cảm ơn sự cộng tác của hàng trăm hiệu trưởng và cán bộ quản lý
các cấp và các chuyên gia tư vấn quốc tế đã tham gia vào quá trình xây dựng Bộ tài liệu này thông
qua các cuộc hội thảo và các đợt làm việc. Danh sách các tác giả chính tham gia soạn thảo và biên
tập Bộ Tài liệu có thể tìm thấy trong mỗi cuốn.
Dự án đặc biệt cảm ơn vị Lãnh đạo cao nhất của ngành, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã
gợi ý Dự án xây dựng Bộ Tài liệu này.
Dự án mong rằng Bộ Tài liệu sẽ đóng góp vào tiến trình đổi mới quản lý giáo dục nhằm
tăng hiệu quả giáo dục. Hiệu quả của Bộ Tài liệu này với việc nâng cao chất lượng trường học sẽ
chỉ được nhận thấy sau một thời gian, nhưng chắc chắn Bộ Tài liệu sẽ có tác động ngay tới các
Hiệu trưởng vì tính đầy đủ và thực tiễn của nó.

GIÁM ĐỐC DỰ ÁN
GS.TS. Phạm Vũ Luận
THỨ TRƯỞNG BỘ GD&ĐT
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
12
12
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

Lời giới thiệu

Cuốn Quản lý nhà nước về giáo dục tập trung vào những vấn đề cơ bản nhất về quản lý giáo dục
và quản lý hành chính nhà nước nhằm cung cấp cho các hiệu trưởng tầm nhìn bao quát về các nội
dung quản lý và các chế tài trong quản lý. Cuốn sách được phát hành cùng đĩa CD các văn bản qui
phạm pháp luật và các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Bộ GDĐT và các Bộ, ngành có liên quan
(CẬP NHẬT TỚI THỜI ĐIỂM 30/6/2009). Các văn bản liên quan tới các vấn đề quản lý trong
nhà trường cũng được cung cấp trong cuốn sách này. Trong phần bản in, chúng tôi chỉ cung cấp
tên các văn bản, bạn đọc có thể tra cứu toàn văn trong đĩa CD phát hành kèm.

Phần phụ lục là danh mục các văn bản, tài liệu tham khảo

Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
13
13
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

Chương I. QUI ĐỊNH VỀ NHÀ TRƯỜNG VÀ HIỆU TRƯỞNG
I. Chức năng nhiệm vụ của hiệu trưởng qui định trong Luật GD
Văn bản cần tham khảo: Mục B, phần 2. Điều lệ, Qui chế (trong Phụ lục quyển sách này).
Quy định chung cho cán bộ quản lý:
- Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các
hoạt động giáo dục.
- Cán bộ quản lý giáo dục phải không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo
đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và trách nhiệm cá nhân.
- Nhà nước có kế hoạch xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục
nhằm phát huy vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục, bảo đảm phát triển sự
nghiệp giáo dục.
Quy định riêng cho hiệu trưởng:
- Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của trường, do cơ quan nhà
nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận.
- Hiệu trưởng các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân phải được đào tạo, bồi dưỡng
về nghiệp vụ quản lý trường học.
- Tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng; thủ tục bổ nhiệm, công nhận hiệu
trưởng trường đại học do Thủ tướng Chính phủ quy định; đối với các trường ở các cấp
học khác do Bộ trưởng Bộ GDĐT quy định; đối với cơ sở dạy nghề do thủ trưởng cơ quan
quản lý nhà nước về dạy nghề quy định.
II. Các qui định trong Điều lệ trường
Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng
a) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch

nhiệm lại hoặc luân chuyển sang một nhà trường, nhà trẻ khác lân cận theo yêu cầu điều động.
Sau mỗi năm học, hiệu trưởng được cấp có thẩm quyền đánh giá về công tác quản lý các hoạt
động và chất lượng giáo dục của nhà trường, nhà trẻ.
2. Hiệu trưởng trường tiểu học
Điều lệ trường tiểu học, ban hành theo Quyết định số 51/2007/QĐ-BGDĐT ngày
31/8/2007 của Bộ trưởng Bộ GDĐT quy định:
Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý các hoạt động và
chất lượng giáo dục của nhà trường. Hiệu trưởng do Chủ tịch UBND Huyện bổ nhiệm đối với
trường tiểu học công lập, công nhận đối với trường tiểu học tư thục theo đề nghị của Trưởng
phòng GDĐT.
Nhiệm kỳ của Hiệu trưởng trường công lập là 5 năm; hết nhiệm kỳ, Hiệu trưởng được
luân chuyển đến một trường khác lân cận hoặc theo yêu cầu điều động. Hiệu trưởng chỉ được giao
quản lý một trường tiểu học. Sau mỗi năm học, Hiệu trưởng trường tiểu học được cấp có thẩm
quyền đánh giá về công tác quản lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường.
Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng trường tiểu học:
a) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch
dạy học, giáo dục từng năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng
trường và các cấp có thẩm quyền;
b) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ
nhiệm tổ trưởng, tổ phó. Đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm
quyền quyết định;
c) Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển;
khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, cán bộ theo quy định;
d) Quản lý hành chính; quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà
trường;
e) Quản lý học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường; tiếp nhận, giới
thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỷ luật, phê duyệt kết quả đánh
giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chức kiểm tra, xác nhận việc hoàn
thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và các đối tượng khác trên
địa bàn trường phụ trách;

xã hội hoá giáo dục của nhà trường.
h) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế
độ, chính sách theo quy định của pháp luật;
i) Chịu trách nhiệm trước cấp trên về toàn bộ các nhiệm vụ được quy định trong khoản 1
Điều này.
4. Hiệu trưởng trường THPT chuyên
Ngoài những nhiệm vụ và quyền hạn quy định cho Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng trường
phổ thông, Quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên, ban hành kèm theo Quyết
định số 82 /2008/QĐ-BGDĐT ngày 31/12/2008 của Bộ trưởng Bộ GDĐT quy định nhiệm vụ và
quyền hạn của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trường THPT chuyên như sau:
1. Quản lý, sử dụng có hiệu quả kinh phí, cơ sở vật chất; phát huy thế mạnh về năng lực
của đội ngũ giáo viên, bảo đảm chất lượng cao trong giảng dạy, học tập các môn học và các hoạt
động giáo dục, đặc biệt là các môn chuyên.
2. Có quyền đề xuất với cơ quan có thẩm quyền trong việc tuyển dụng, tiếp nhận, cử giáo
viên đi đào tạo, bồi dưỡng trong nước, ngoài nước và đề nghị thuyên chuyển những giáo viên, cán
bộ không đáp ứng yêu cầu công tác tại trường chuyên; đề nghị cơ quan quản lý trực tiếp chuẩn y
việc mời giáo viên thỉnh giảng trong và ngoài nước.
5. Hiệu trưởng trường năng khiếu TDTT
Quy chế tổ chức và hoạt động của trường, lớp năng khiếu thể dục thể thao trong giáo dục
phổ thông Ban hành kèm theo Quyết định số 32/2003/QĐ-BGDĐT ngày 11/7/2003 của Bộ trưởng
Bộ GDĐT quy định:
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
16
16
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

Ngoài những nhiệm vụ và quyền hạn quy định cho hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng trường
phổ thông, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trường năng khiếu thể dục thể thao còn có nhiệm vụ và
quyền hạn:
1. Sử dụng có hiệu quả kinh phí, tài sản, cơ sở vật chất, thiết bị; phát huy tốt năng lực và

1. Hiệu trưởng là người trực tiếp quản lý và điều hành các hoạt động của nhà trường; chịu
trách nhiệm trước pháp luật, trước cơ quan quản lý giáo dục trực tiếp và trước Hội đồng quản trị
(nếu có) về việc thực hiện các quy định, quy chế về giáo dục - đào tạo, bảo đảm chất lượng hoạt
động giáo dục - đào tạo và những hoạt động khác của trường trong phạm vi nhiệm vụ và quyền
hạn được giao.
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
17
17
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

2. Hiệu trưởng phải bảo đảm có đủ các tiêu chuẩn theo quy định của Điều lệ nhà trường
tương ứng, khi được đề cử không quá 70 tuổi.
3. Đối với trường có Hội đồng quản trị, ngoài các nhiệm vụ và quyền hạn quy định tại các
Điều lệ nhà trường tương ứng, hiệu trưởng trường ngoài công lập còn có nhiệm vụ và quyền hạn:
a) Tổ chức thực hiện các quyết định của Hội đồng quản trị;
b) Kiến nghị biện pháp huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực nhằm thực hiện mục
tiêu giáo dục, phát triển trường và các biện pháp bảo đảm chất lượng, hiệu quả giáo dục
- đào tạo, hoạt dộng khoa học - công nghệ, trình Hội đồng quản trị phê duyệt;
c) Đề xuất danh sách giáo viên, giảng viên và là chủ tịch hoặc phó chủ tịch hội đồng tuyển
dụng giáo viên, giảng viên; thực hiện các quy định của Nhà nước đối với trường ngoài
công lập về lao động - tiền lương, tiền công, bảo hiểm, học bổng, học phí, trợ cấp xã hội
khen thưởng, kỷ luật;
d) Lập dự toán và quyết toán ngân sách hằng năm, trình Hội đồng quản trị phê duyệt. Tổ
chức thực hiện kế hoạch tài chính đã được Hội động quản trị phê duyệt. Báo cáo định
kỳ về tài chính và các hoạt động của nhà trường theo quy định với Hội đồng quản trị,
các cấp quản lý có liên quan;
e) đ. Đảm bảo trật tự, an ninh và môi trường sạch đẹp, an toàn trong nhà trường;
f) Được tham dự các cuộc họp của Hội đồng quản trị (nếu không phải là thành viên)
nhưng không có quyền biểu quyết. Trong trường hợp cần thiết, hiệu trưởng có quyền
bảo lưu ý kiến không nhất trí với quyết định của Hội đồng quản trị và báo cáo cơ quan

trường, như: cửa quyền, sách nhiễu. thành kiến, trù dập, giấu diếm, bưng bít, làm sai sự thật,
làm trái nguyên tắc và những biểu hiện không dân chủ khác.
7. Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý nhà trường. Phối hợp chặt
chẽ với các tổ chức, đoàn thể, các cá nhân trong nhà trường, phát huy dân chủ trong tổ chức
hoạt động của nhà trường.
8. Bảo vệ và giữ gìn uy tín của nhà trường.
9. Hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra hoạt động của cấp dưới trực tiếp trong việc thực hiện dân chủ
và giải quyết kịp thời những kiến nghị của cấp dưới theo thẩm quyền được giao.
10. Phối hợp với tổ chức công đoàn trong nhà trường tổ chức hội nghị cán bộ, công chức mỗi
năm một lần theo quy định của nhà nước.
Điều 5– Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trường quy định:
Những việc hiệu trưởng phải lấy ý kiến tham gia đóng góp xây dựng của các cá nhân hoặc
các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường trước khi quyết định:
1. Kế hoạch phát triển, tuyển sinh, dạy học, nghiên cứu khoa học và các hoạt động khác của
nhà trường trong năm học.
2. Quy trình quản lý đào tạo, những vấn đề về chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức bộ máy
trong nhà trường.
3. Kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của nhà giáo, cán
bộ, công chức.
4. Kế hoạch xây dựng cơ sở vật chất của nhà trường, các hoạt động dịch vụ, sản xuất của nhà trường.
5. Các biện pháp tổ chức phong trào thi đua, khen thưởng hàng năm, lề lối làm việc, xây dựng
nội quy, quy chế trong nhà trường.
6. Các báo cáo sơ kết, tổng kết theo định kỳ trong năm học.
Điều 10 – Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trường quy định:
Hiệu trưởng thực hiện hoặc phân công cho cấp dưới thực hiện những việc sau đây:
1. Phổ biến ngay từ đầu năm học kế hoạch năm học và những nội dung liên quan đến trách
nhiệm của người học, nhà giáo, cán bộ, công chức trong nhà trường.
2. Thông báo công khai những quy định về tuyển sinh, nội quy, quy chế, học tập, kết quả thi,
tiêu chuẩn đánh giá xếp loại, khen thưởng, kỉ luật.
3. Định kỳ ít nhất trong một năm học có 3 lần (đầu năm học, giữa năm học, cuối năm học),

đạo đức, lối sống, chuyên môn, nghiệp vụ; có năng lực tổ chức, quản lý nhà trường, nhà trẻ và có
sức khoẻ.
2. Yêu cầu đối với hiệu trưởng trường tiểu học
Điều lệ trường tiểu học quy định:
Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm hiệu trưởng trường tiểu học phải là giáo viên
có thời gian dạy học ít nhất 3 năm ở cấp tiểu học, đã hoàn thành chương trình bồi dưỡng cán bộ
quản lý, có uy tín về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, chuyên môn, nghiệp vụ; có năng lực
quản lý trường học và có sức khoẻ. Trường hợp do yêu cầu đặc biệt của công việc, người được bổ
nhiệm hoặc công nhận hiệu trưởng có thể có thời gian dạy học ít hơn theo quy định.
3. Yêu cầu đối với hiệu trưởng trường THCS, THPT và trường PT có nhiều
cấp học
Điều lệ trường THCS, THPT và trường PTcó nhiều cấp học quy định:
Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng phải có các tiêu chuẩn sau:
a) Về trình độ đào tạo và thời gian công tác: phải đạt trình độ chuẩn đào tạo của nhà giáo
theo quy định của Luật Giáo dục đối với cấp học, đạt trình độ chuẩn ở cấp học cao nhất đối với
trường phổ thông có nhiều cấp học và đã dạy học ít nhất 5 năm (hoặc 3 năm đối với miền núi, hải
đảo, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc
biệt khó khăn) ở cấp học đó;
b) Đạt tiêu chuẩn phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và chuyên môn, nghiệp vụ; có năng
lực quản lý, đã được bồi dưỡng lý luận, nghiệp vụ và quản lý giáo dục; có đủ sức khoẻ theo yêu
cầu nghề nghiệp; được tập thể giáo viên, cán bộ tín nhiệm.
4. Yêu cầu đối với hiệu trưởng các loại hình trường khác
Các trường khác được đề cập dưới đây bao gồm trường Trường THPT chuyên, trường
năng khiếu thể dục thể thao, trường phổ thông dân tộc nội trú, trường sư phạm thực hành, trường
ngoài công lập, trường chuyên biệt dành cho trẻ khuyết tật)
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
20
20
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học


1. Tổ chức thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ ba tháng tuổi đến sáu tuổi
theo chương trình giáo dục mầm non do Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành.
2. Huy động trẻ em lứa tuổi mầm non đến trường; Tổ chức giáo dục hoà nhập cho trẻ em có
hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật.
3. Quản lý cán bộ, giáo viên, cán bộ để thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục
trẻ em.
4. Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của pháp luật.
5. Xây dựng cơ sở vật chất theo yêu cầu chuẩn hoá, hiện đại hoá hoặc theo yêu cầu tối thiểu đối
với vùng đặc biệt khó khăn.
6. Phối hợp với gia đình trẻ em, tổ chức và cá nhân để thực hiện hoạt động nuôi dưỡng, chăm
sóc và giáo dục trẻ em.
7. Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, cán bộ và trẻ em tham gia các hoạt động xã hội trong
cộng đồng.
8. Thực hiện kiểm định chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em theo quy định.
9. Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
22
22
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

2.2. Trường tiểu học
Điều lệ trường tiểu học quy định nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu học như sau:
1. Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương
trình giáo dục tiểu học do Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành.
2. Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em tàn tật, khuyết tật, trẻ em đã bỏ học
đến trường, thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục và chống mù chữ trong cộng đồng. Nhận
bảo trợ và quản lý các hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương
trình giáo dục tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền. Tổ chức kiểm tra và công
nhận hoàn thành chương trình tiểu học của học sinh trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn
quản lý của trường.

Quyển 1 - Quản lý nhà nước về giáo dục
23
23
Tài liệu tăng cường năng lực quản lý trường học

- Bồi dưỡng và phát triển năng khiếu của học sinh về một môn chuyên, hai môn chuyên hoặc
một lĩnh vực chuyên; đồng thời bảo đảm thực hiện đầy đủ chương trình giáo dục cấp THPT
với mục tiêu giáo dục toàn diện;
- Tổ chức hướng dẫn học sinh làm quen với nghiên cứu khoa học, ứng dụng các thành tựu
khoa học công nghệ phù hợp với điều kiện của trường và tâm sinh lý học sinh;
- Hợp tác với các cơ sở giáo dục, nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước trong cùng lĩnh
vực chuyên môn để phục vụ việc nâng cao chất lượng đào tạo.
2.5. Trường, lớp năng khiếu TDTT
Quy chế Tổ chức và hoạt động của trường, lớp năng khiếu thể dục thể thao trong giáo dục
phổ thông quy định như sau:
1. Lớp năng khiếu thể dục thể thao được thành lập ở các cấp, bậc học phổ thông, dành cho
những học sinh có năng khiếu thể dục thể thao, nhằm phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng những
học sinh có khả năng phát triển thành tích thể dục thể thao, trên cơ sở đảm bảo giáo dục phổ thông
toàn diện theo quy định ở Điều lệ trường phổ thông các cấp, bậc học tương ứng.
2. Trường năng khiếu thể dục thể thao được thành lập ở các cấp, bậc học phổ thông, dành
cho những học sinh có năng khiếu về thể dục thể thao, nhằm đào tạo bồi dưỡng và phát triển năng
khiếu cho học sinh, trên cơ sở đảm bảo trình độ học vấn phổ thông cho học sinh. Trường năng
khiếu thể dục thể thao có thể thuộc cấp huyện, tỉnh hoặc cấp bộ, ngành; trường có tư cách pháp
nhân và có con dấu riêng.
2.6. Trường phổ thông dân tộc nội trú
Quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông dân tộc nội trú quy định:
1. Nhà nước thành lập trường PTDTNT cho con em các dân tộc thiểu số, con em các dân
tộc định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nhằm góp phần tạo
nguồn đào tạo cán bộ cho các vùng này.
2.Trường PTDTNT có vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và củng

giảng viên chuyên trách giáo dục hòa nhập.
2. Quyền hạn của cơ sở giáo dục đối với giáo dục hòa nhập dành cho người khuyết tật:
- Được sử dụng nguồn tài chính cho các hoạt động giáo dục cho người khuyết tật theo quy
định;
- Được đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu đặc biệt của giáo dục cho
người khuyết tật;
- Được tiếp nhận và sử dụng các khoản hỗ trợ từ cá nhân, tổ chức trong nước và quốc tế
theo quy định hiện hành.
- Những cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông có trên 20 người khuyết tật học hòa nhập
được bổ nhiệm thêm một Phó hiệu trưởng phụ trách công tác giáo dục hòa nhập.
Điều 7 quy định:
a) Các cơ sở giáo dục tùy theo điều kiện cụ thể để bố trí các lớp học hòa nhập phù hợp với
người khuyết tật, các hoạt động trong lớp cần chú ý quan tâm tới khả năng và nhu cầu
của người khuyết tật.
b) Mỗi lớp hòa nhập dành cho người khuyết tật ở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông
có nhiều nhất không quá ba người khuyết tật cùng một loại tật. Trường hợp đặc biệt,
Hiệu trưởng nhà trường căn cứ vào điều kiện thực tế của địa phương có thể tiếp nhận
thêm người khuyết tật trong một lớp học.
c) Tùy theo điều kiện của địa phương, cơ sở giáo dục có thể được hợp đồng lao động
người khuyết tật hoặc người có tâm huyết, có hiểu biết về lĩnh vực này để trợ giúp
giảng viên trong quá trình chăm sóc, giáo dục hòa nhập dành cho người khuyết tật. Mức
chi trả cho lao động hợp đồng không được thấp hơn mức lương tối thiểu theo quy định.
Điều 9 quy định:
Tất cả các nhà trường đều phải có trách nhiệm tiếp nhận người khuyết tật trên địa bàn,
thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo quy định và hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập, cụ thể:
a) Sắp xếp người khuyết tật vào các lớp học phù hợp và giáo dục học sinh lòng yêu thương,
giúp đỡ người khuyết tật;
b) Tư vấn, hỗ trợ cho các cơ sở giáo dục, gia đình và cộng đồng về chăm sóc, giáo dục cho
người khuyết tật;
c) Phát hiện khả năng và nhu cầu của người khuyết tật, lập kế hoạch, huy động và tạo điều