SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TỔ
CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG


PHẦN I.

MỞ ĐẦU

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Hiện nay tình hình hoạt động của các tổ chuyên môn ở một số trường phổ
thông bộc lộ nhiều hạn chế: Thời gian dành cho sinh hoạt tổ nhóm chun mơn chưa
thỏa đáng; nội dung sinh hoạt tổ mang tính hành chính sự vụ, chưa đi sâu vào hoạt
động nghiệp vụ chuyên môn; một bộ phận giáo viên còn thờ ơ với việc đổi mới
phương pháp dạy học; giáo viên trong tổ chưa có điều kiện chia sẻ, hỗ trợ nhau về
chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm…Những hạn chế đó làm ảnh hưởng đến chất
lượng giáo dục trong nhà trường và đồng thời chưa thực hiện đầy đủ yêu cầu giáo
dục hiện nay .
2. Năm học 2009-2010 được xác định là: “Năm học đổi mới quản lý và nâng
cao chất lượng giáo dục”. Thực tế cho thấy rằng vai trò người thầy giáo rất quan
trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục; chỉ có thể tạo ra được những “sản
phẩm” hồn hảo khi người thầy có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức mẫu
mực và trình độ chun mơn giỏi. Chính tổ chuyên môn là nơi hun đúc cho người
giáo viên có những tố chất q giá đó. Tổ chun mơn là nơi giúp các thành viên
trong tổ hành động theo mục tiêu thống nhất, phát huy năng lực của mỗi cá nhân,
kết hợp thành sức mạnh trí tuệ của tập thể. Thơng qua tổ chun mơn, hiệu trưởng
và phó hiệu trưởng nắm bắt được chất lượng giờ dạy trên lớp và việc thực hiện nề
nếp, kỷ cương của từng giáo viên cũng như hiểu được tâm tư nguyện vọng của họ.

2. Các hoạt động chính của tổ chun mơn ở trường trung học phổ thông
.
* Xây dựng kế hoạch chuyên môn của tổ và quản lý việc thực hiện chương
trình của giáo viên.
* Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên.
* Tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học.
* Tham gia kiểm tra, đánh giá trình độ tay nghề và nghiệp vụ của giáo viên.
* Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh.
* Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, bồi dưỡng, phụ đạo cho học sinh.
II. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG
Dưới đây là kết quả khảo sát được từ một số tổ trưởng chuyên mơn, các phó
hiệu trưởng chun mơn ở các trường: THPT Tháp chàm, THPT Lê Duẩn, THPT
Nguyễn Huệ.
1. Thực trạng công tác xây dựng kế hoạch ở tổ chun mơn
STT

Công tác xây dựng kế hoạch

Mức độ(% )
Tốt Khá

TB

Yếu


1

2

STT

Nội dung hoạt động chuyên môn

Tốt

Mức độ (%)
Khá
TB Yếu

1

Tổ chức các hoạt động giúp giáo viên thực
15,4
hiện đúng, đủ theo phân phối chương trình

46,2

38,4

2

Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ
sư phạm cho giáo viên

7,6

46,2

46,2

53,8

15,4

6

Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng, phụ đạo,
ngoại khóa cho học sinh.

23,1

23,1

Nhận xét:

53,8


Nội dung (1) đạt yêu cầu nhưng hiệu quả chưa cao; nội dung (5) được thực
hiện khá tốt; nội dung (4) tương đối tốt.
Các nội dung (2), (3) và (6) tỉ lệ ý kiến đánh giá yếu khá lớn.
Qua trao đổi tìm hiểu nguyên nhân, được biết phần lớn giáo viên thường ngại
trao đổi những khó khăn trong dạy học, tổ trưởng chuyên môn chưa thực sự quan
tâm tổ chức những buổi sinh hoạt tổ chun mơn có nội dung chuyên môn thiết
thực.
3. Thực trạng công tác chỉ đạo của phó hiệu trưởng chun mơn

STT
1


4

Chỉ đạo tổ chuyên môn tổ chức đổi mới
phương pháp dạy học, ứng dụng CNTT, sử
dụng thiết bị trong dạy học

15,4

30,8

53,8

5

Chỉ đạo tổ chuyên môn tổ chức phụ đạo bồi
dưỡng, hoạt động ngoại khóa.

7,7

38,5

53,8

6

Chỉ đạo tổ chun mơn tổ chức bồi dưỡng
chun mơn nghiệp vụ cho giáo viên.

15,4


các nội dung này chưa cao. Nội dung (3) được thực hiện tương đối đạt yêu cầu. Kết
quả các nội dung (4), (5), (6) thể hiện sự ít quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo trưởng.


III. GIẢI PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH
1. CƠ SỞ ĐỀ RA GIẢI PHÁP
•Văn bản 1009/HD-SGDĐT-GDTrH ngày 18/8/2009 của Sở Giáo dục và Đào
tạo Ninh Thuận về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2009-2010.
• Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường THPT được ban
hành kèm theo quyết định số 80/2008/QĐ-BGDĐT ngày 30/12/2008 của Bộ Giáo
dục và Đào tạo. (Điều 5. Tiêu chuẩn 2. Tiêu chí 5: Tổ chun mơn) .
• Văn bản số 1352/SGDĐT-GDTrH ngày 02/10/2009 của Sở Giáo dục và Đào
tạo Ninh Thuận về việc hướng dẫn thực hiện “Đổi mới phương pháp dạy học, đổi
mới
kiểm tra đánh giá”.
• Cơng văn 370/SGDĐT- GDTrH ngày 08/11/2004 của Sở Giáo dục và Đào
tạo Ninh Thuận về việc hướng dẫn “Thanh tra toàn diện giáo viên”.
2. CÁC GIẢI PHÁP
2.1. Triển khai phổ biến và ban hành các văn bản pháp quy
- Triển khai, phổ biến đầy đủ, kịp thời các quy định về nhiệm vụ năm học của
tổ chuyên môn, các chủ trương đường lối, nghị quyết, chỉ đạo của Đảng, của Ngành,
những yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá…
- Ban hành các quy định về quyền hạn, nghĩa vụ, trách nhiệm của tổ trưởng
chuyên môn; các quy định về chế độ, nội dung hoạt động tổ chuyên mơn trong từng
thời gian cụ thể.
- Cụ thể hóa các tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại thi đua, khen thưởng cá nhân,
tập
thể hằng năm, trong đó nêu cụ thể nội dung thực hiện, mức độ cần đạt và thang điểm
đánh giá xếp loại.
- Đề ra các yêu cầu, đề nghị và hướng dẫn cụ thể về nhiệm vụ của giáo viên

- Bồi dưỡng cho giáo viên về Tin học, về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông
tin trong dạy học, kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học.
2.3.2 Chỉ đạo tổ chuyên môn tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ trong
tổ để nâng cao tay nghề cho giáo viên
- Quy định cụ thể thời gian và nội dung sinh hoạt chuyên môn của tổ ở hai lần
trong tháng. Hiệu trưởng bố trí phân cơng phó hiệu trưởng chun mơn cùng tham
dự.
- Chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn tổ chức sinh hoạt chuyên đề nghiêm túc từ
khâu phân công chuẩn bị nội dung, tổ chức thảo luận đến khâu đánh giá hiệu quả
của từng chuyên đề. Chú trọng việc tạo điều kiện cho giáo viên thường xuyên trao
đổi với nhau những vấn đề mới và khó trong chương trình, những vấn đề trọng tâm
của bài dạy.
- Mặt khác, chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn hàng năm luân chuyển giáo viên
dạy các khối lớp để mỗi giáo viên nắm được toàn bộ chương trình cấp học, xác định
được yêu cầu về trình độ kiến thức của từng khối lớp.
- Tổ trưởng chuyên môn động viên giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm.
Phân công giáo viên trong tổ đọc sáng kiến kinh nghiệm và đưa ra tổ để thảo luận,


đánh giá chất lượng. Những sáng kiến kinh nghiệm được Sở Giáo dục và Đào tạo
xếp loại từ đạt yêu cầu trở lên được phổ biến và ứng dụng trong nhà trường.
- Tổ trưởng lập kế hoạch tổ chức cho giáo viên dự giờ và phân tích sư phạm
giờ dạy trên lớp.Tổ trưởng cần bồi dưỡng cho tổ viên về nghiệp vụ đánh giá, phân
tích tiết dạy .
- Động viên tham gia hội thi giáo viên giỏi cấp trường, cấp tỉnh. Trên thực tế,
một số giáo viên có q trình cơng tác lâu năm thì có kinh nghiệm sư phạm, nhiệt
tình cơng tác nhưng hạn chế về phương pháp mới trong dạy học, ngược lại lực
lượng giáo viên trẻ thì được đào tạo hồn chỉnh, có kiến thức phong phú nhưng
thiếu kinh nghiệm sư phạm, về kỹ thuật lên lớp. Vì thế, thơng qua hội thi, những
góp ý của đồng nghiệp giúp cho từng giáo viên ngày càng được hoàn thiện hơn về

- Tổ chức kiểm tra chất lượng đầu năm theo đề chung và chấm chung nhằm
thực hiện chính xác việc phân loại học sinh nhằm có căn cứ xác đáng để đánh giá
mức độ tiến bộ của học sinh cuối năm, qua đó đánh giá được hiệu quả lao động của
từng giáo viên.
- Xây dựng ngân hàng đề kiểm tra một tiết, kiểm tra học kỳ của tổ chuyên
môn. Từng bước ứng dụng yêu cầu tiêu chí và quy trình ra đề kiểm tra để thực hiện
việc ra đề kiểm tra của môn học phù hợp với thực tế dạy và học của tổ, hướng tới
yêu cầu chuẩn mực và thống nhất.
2.5. Tăng cường quản lý hoạt động ngoại khóa của tổ chun mơn
`
Chỉ đạo mỗi tổ chun mơn đăng ký loại hình tổ chức hoạt động ngoại khóa
phù hợp, đưa vào kế hoạch năm học của tổ và phân công giáo viên phụ trách. Giáo
viên được phân công chịu trách nhiệm lên kế hoạch, dự trù kinh phí, trình hiệu
trưởng duyệt. Việc tổ chức hoạt động ngoại khóa phải đảm bảo các bước cơ bản:
Xác định rõ mục đích yêu cầu, xây dựng nội dung hoạt động, huy động các giáo
viên tham gia, phát động và tổ chức cho học sinh tham gia, tổng kết rút kinh nghiệm
và khen thưởng. Các hình thức hoạt động ngoại khóa thường là: bồi dưỡng học sinh
giỏi, phụ đạo học sinh yếu, tổ chức các câu lạc bộ môn học, tổ chức đi thực tế, sưu
tầm tài liệu…
2.6. Đẩy mạnh hệ thống thông tin trong quản lý tổ chuyên môn
- Xây dựng và ban hành quy chế về công tác thơng tin, báo cáo của tổ chun
mơn, trong đó quy định rõ: mục đích - yêu cầu, đối tượng, nội dung, hình thức, trách
nhiệm và thời gian hồn thành.
- Tổ trưởng chun mơn phổ biến chính xác, kịp thời các thông báo, chỉ thị
của trường, của cấp trên đến từng thành viên trong tổ .
2.7. Sử dụng các giải pháp kích thích, động viên, tạo mơi trường thuận lợi
-Sắp xếp thời khóa biểu hợp lý, bố trí nơi sinh hoạt cho tổ chun mơn..
-Tổ chức trang trọng các hình thức tơn vinh khích lệ; đề nghị cấp trên khen
thưởng, xét tặng danh hiệu thi đua; xét kết nạp Đảng…
- Khen thưởng phải cơng khai và có ý nghĩa giáo dục trong tập thể.

1. Xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn và quản lý kế hoạch dạy học cá nhân
TT

1
2
3
4

Nội dung

Xây dựng kế hoạch tổ chuyên
môn
Đánh giá kết quả hoạt động của
tổ chuyên môn trong năm học

2008-2009

thiếu mục, biện
pháp chung chung
Chưa xây dựng
chuẩn để đánh giá
tổ CM
Giáo viên thực hiện chương trình Thực hiện đủ tiết
giảng dạy
theo phân phối CT
Kết quả kiểm tra hồ sơ chun
Giáo án của một
mơn của giáo viên
số GV cịn nhiều
thiếu sót.

giáo viên.
Số GV đăng ký thi Cao học
Nội dung sinh hoạt tổ chun
mơn

Chưa thực hiện
được
02
Nội dung sinh
hoạt mang tính sự
vụ, hành chính
Số giáo viên tham gia hội giảng Số lượng giáo
cấp trường, Cấp tỉnh. Số lượng viên dự giờ thao
giáo viên dự giờ thao giảng
giảng ít. Bị động
vì thời khóa biểu
Số đề tài Sáng kiến kinh nghiệm
13

2009-2010

5 buổi tập huấn
Word, Exel cho GV
04
Có chuẩn bị nội dung
sinh hoạt CM thiết
thực
12 GV thi cấp trường
5GV thi cấp tỉnh
Tổ CM có kế hoạch


Chưa trang bị máy
45 tiết/ tuần
cho phòng dạy
Chưa thực hiện Đã thực hiện 01 lần
được
(650 phiếu thăm dò )
Chưa
7 tham luận về đổi
mới PPDH
Chưa quan tâm Có đầu tư nội dung,
nhiều. Có 1 đơn hình thức đề kiểm tra
khiếu nại của theo yêu cầu mới.
PHHS về điểm số
Xây dựng ngân hàng đề kiểm Chỉ lưu trử đề Lưu trử toàn bộ đề
tra
kiểm tra học kỳ
kiểm tra định kỳ
Giáo viên tạo cho học sinh hứng Giáo viên chưa Có sự chỉ đạo, triển
thú, tự giác học tập, biết tự đánh chú trọng nhiều
khai của tổ trưởng.
giá trong học tập
GV đã có quan tâm
6. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, bồi dưỡng học sinh.

TT

1

Nội dung

1. Nhận định chung
Kết quả thử nghiệm của đề tài này cho thấy tất cả các giải pháp trên đều cần
thiết, có tính khả thi, bước đầu có hiệu quả. Nếu các giải pháp này được thực hiện
đồng bộ cùng với các giải pháp về kinh tế (khen thưởng, nâng lương trước thời
hạn…) và giải pháp kỹ thuật (đầu tư cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị) thì sẽ
nâng cao chất lượng dạy học của nhà trường, góp phần tạo ra sự chuyển biến trong
cơng tác quản lý nhà trường nói chung và quản lý chun mơn nói riêng, đáp ứng
được u cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
2. Bài học kinh nghiệm
a. Khi chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn phải dựạ trên cơ sở lý luận và cơ
sở
pháp lý, vận dụng thực hiện các văn bản của cấp trên phải đúng tinh thần chỉ đạo
đồng thời phải dựa vào thực tiễn của nhà trường.
b. Muốn chỉ đạo hoạt động tổ chuyên mơn có hiệu quả, trước tiên người
lãnh đạo cần có nhận thức đúng đắn vị trí, vai trị và nhiệm vụ của tổ chuyên môn,
tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn đối với chất lượng giáo dục nhà
trường.
c. Hoạt động tổ chun mơn muốn có chất lượng cao cần dựa trên kế hoạch
cụ thể của tổ chuyên môn, ý thức tự giác, tích cực của các thành viên trong tổ, đồng
thời tổ trưởng thường xuyên động viên nhắc nhở và thực hiện nghiêm túc việc kiểm
tra, đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm.
d. Để tăng hiệu lực quản lý, người lãnh đạo phải giao quyền chủ động cho
các tổ trưởng chuyên môn, tránh sự chỉ đạo chồng chéo.
e. Hoạt động tổ chun mơn có chất lượng và hiệu quả hay khơng phần lớn
phụ thuộc vào vai trị của người tổ trưởng chuyên môn. Thực tiễn cho thấy rằng,
người tổ trưởng chun mơn phải có “Tâm - Tầm - Tài” thì hoạt động tổ chun
mơn mới đi vào nề nếp, đồng bộ và đạt hiệu quả cao.
3. Ý kiến đề xuất với Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Thuận
a. Bên cạnh công văn 10227/THPT-BGDĐT của Bộ giáo dục và Đào tạo về
các tiêu chí đánh giá tiết dạy trên lớp, Sở Giáo dục và Đào tạo cần căn cứ thực tiễn