Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
PHẦN I. MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Hiện nay tình hình hoạt động của các tổ chuyên môn ở một số trường phổ
thông bộc lộ nhiều hạn chế: Thời gian dành cho sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn chưa
thỏa đáng; nội dung sinh hoạt tổ mang tính hành chính sự vụ, chưa đi sâu vào hoạt
động nghiệp vụ chuyên môn; một bộ phận giáo viên còn thờ ơ với việc đổi mới
phương pháp dạy học; giáo viên trong tổ chưa có điều kiện chia sẻ, hỗ trợ nhau về
chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm…Những hạn chế đó làm ảnh hưởng đến chất
lượng giáo dục trong nhà trường và đồng thời chưa thực hiện đầy đủ yêu cầu giáo dục
hiện nay .
2. Năm học 2009-2010 được xác định là: “Năm học đổi mới quản lý và nâng
cao chất lượng giáo dục”. Thực tế cho thấy rằng vai trò người thầy giáo rất quan trọng
trong việc nâng cao chất lượng giáo dục; chỉ có thể tạo ra được những “sản phẩm”
hoàn hảo khi người thầy có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức mẫu mực và trình
độ chuyên môn giỏi. Chính tổ chuyên môn là nơi hun đúc cho người giáo viên có
những tố chất quý giá đó. Tổ chuyên môn là nơi giúp các thành viên trong tổ hành
động theo mục tiêu thống nhất, phát huy năng lực của mỗi cá nhân, kết hợp thành sức
mạnh trí tuệ của tập thể. Thông qua tổ chuyên môn, hiệu trưởng và phó hiệu trưởng
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 1
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
nắm bắt được chất lượng giờ dạy trên lớp và việc thực hiện nề nếp, kỷ cương của từng
giáo viên cũng như hiểu được tâm tư nguyện vọng của họ. Từ đó, lãnh đạo đề ra
những giải pháp điều chỉnh thích hợp, kịp thời khắc phục những tồn tại, đưa guồng
máy nhà trường đi vào hoạt động một cách hợp lý nhất, tiết kiệm nhất và đem lại hiệu
quả cao nhất.
Bản thân tôi được phân công phụ trách chuyên môn ở THPT chuyên Lê Quý
Đôn - tỉnh Ninh Thuận. Năm học 2009-2010, trên cơ sở các văn bản chỉ đạo của Sở
Giáo dục và Đào tạo, tôi đã áp dụng một số biện pháp cụ thể để cải tiến chất lượng,
khắc phục dần những hạn chế trong hoạt động tổ chuyên môn nhằm điều chỉnh các
Dưới đây là kết quả khảo sát được từ một số tổ trưởng chuyên môn, các phó
hiệu trưởng chuyên môn ở các trường: THPT Tháp chàm, THPT Lê Duẩn, THPT
Nguyễn Huệ.
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 3
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chun mơn ở trườngTHPT
1. Thực trạng cơng tác xây dựng kế hoạch ở tổ chun mơn
STT Công tác xây dựng kế hoạch
Mức độ(%)
Tốt Khá TB Yếu
1
Kế hoạch chun mơn của tổ có mục tiêu,
nhiệm vụ cụ thể, chi tiết, biện pháp thực hiện
và chương trình hành động phù hợp, đáp ứng
mục tiêu của nhà trường.
30,7 46,2 23,1
2
Kế hoạch chun mơn tổ được đưa ra tổ thảo
luận và thống nhất trước khi trở thành kế
hoạch chính thức của tổ.
7,7 61,5 30,8
3
Tổ trưởng chun mơn hướng dẫn giáo viên
xây dựng kế hoạch dạy học cá nhân.
15,4 30,8 53,8
4
Kế hoạch cá nhân của giáo viên có mục tiêu,
phương hướng, biện pháp thực hiện hoạt
động dạy học cụ thể, rõ ràng và khả thi .
30,8 15,4 53,8
5
Tổ chức kiểm tra đánh giá các hoạt động học
tập của học sinh theo yêu cầu của BGD-ĐT
30,8 53,8 15,4
6
Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng, phụ đạo,
ngoại khóa cho học sinh.
23,1 23,1 53,8
Nhận xét:
Nội dung (1) đạt yêu cầu nhưng hiệu quả chưa cao; nội dung (5) được thực hiện
khá tốt; nội dung (4) tương đối tốt.
Các nội dung (2), (3) và (6) tỉ lệ ý kiến đánh giá yếu khá lớn.
Qua trao đổi tìm hiểu nguyên nhân, được biết phần lớn giáo viên thường ngại
trao đổi những khó khăn trong dạy học, tổ trưởng chuyên môn chưa thực sự quan tâm
tổ chức những buổi sinh hoạt tổ chuyên môn có nội dung chuyên môn thiết thực.
3. Thực trạng công tác chỉ đạo của phó hiệu trưởng chuyên môn
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 5
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
STT Nội dung công tác chỉ đạo
Mức độ (%)
Tốt Khá TB Yếu
1
Triển khai nội dung chỉ đạo của cấp trên về
việc thực hiện chương trình trong năm học.
23,0 38,5 38,5
2
Xây dựng và phổ biến các quy định, quy chế
và yêu cầu về chuyên môn.
30,8 38,4 30,8
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 6
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
các nội dung này chưa cao. Nội dung (3) được thực hiện tương đối đạt yêu cầu. Kết
quả các nội dung (4), (5), (6) thể hiện sự ít quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo trưởng.
III. GIẢI PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH
1. CƠ SỞ ĐỀ RA GIẢI PHÁP
•Văn bản 1009/HD-SGDĐT-GDTrH ngày 18/8/2009 của Sở Giáo dục và Đào
tạo Ninh Thuận về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2009-2010.
• Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường THPT được ban
hành kèm theo quyết định số 80/2008/QĐ-BGDĐT ngày 30/12/2008 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo. (Điều 5. Tiêu chuẩn 2. Tiêu chí 5: Tổ chuyên môn) .
• Văn bản số 1352/SGDĐT-GDTrH ngày 02/10/2009 của Sở Giáo dục và Đào
tạo Ninh Thuận về việc hướng dẫn thực hiện “Đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới
kiểm tra đánh giá”.
• Công văn 370/SGDĐT- GDTrH ngày 08/11/2004 của Sở Giáo dục và Đào tạo
Ninh Thuận về việc hướng dẫn “Thanh tra toàn diện giáo viên”.
2. CÁC GIẢI PHÁP
2.1. Triển khai phổ biến và ban hành các văn bản pháp quy
- Triển khai, phổ biến đầy đủ, kịp thời các quy định về nhiệm vụ năm học của
tổ chuyên môn, các chủ trương đường lối, nghị quyết, chỉ đạo của Đảng, của Ngành,
những yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá…
- Ban hành các quy định về quyền hạn, nghĩa vụ, trách nhiệm của tổ trưởng
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 7
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
chuyên môn; các quy định về chế độ, nội dung hoạt động tổ chuyên môn trong từng
thời gian cụ thể.
- Cụ thể hóa các tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại thi đua, khen thưởng cá nhân, tập
thể hằng năm, trong đó nêu cụ thể nội dung thực hiện, mức độ cần đạt và thang điểm
đánh giá xếp loại.
tạo điều kiện về mặt thời gian và đề nghị lãnh đạo xây dựng chế độ hỗ trợ cho giáo
viên đi học Cao học .
- Bồi dưỡng cho giáo viên về Tin học, về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin
trong dạy học, kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học.
2.3.2 Chỉ đạo tổ chuyên môn tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ trong tổ
để nâng cao tay nghề cho giáo viên
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 9
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
- Quy định cụ thể thời gian và nội dung sinh hoạt chuyên môn của tổ ở hai lần
trong tháng. Hiệu trưởng bố trí phân công phó hiệu trưởng chuyên môn cùng tham dự.
- Chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn tổ chức sinh hoạt chuyên đề nghiêm túc từ
khâu phân công chuẩn bị nội dung, tổ chức thảo luận đến khâu đánh giá hiệu quả của
từng chuyên đề. Chú trọng việc tạo điều kiện cho giáo viên thường xuyên trao đổi với
nhau những vấn đề mới và khó trong chương trình, những vấn đề trọng tâm của bài
dạy.
- Mặt khác, chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn hàng năm luân chuyển giáo viên dạy
các khối lớp để mỗi giáo viên nắm được toàn bộ chương trình cấp học, xác định được
yêu cầu về trình độ kiến thức của từng khối lớp.
- Tổ trưởng chuyên môn động viên giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm. Phân
công giáo viên trong tổ đọc sáng kiến kinh nghiệm và đưa ra tổ để thảo luận, đánh giá
chất lượng. Những sáng kiến kinh nghiệm được Sở Giáo dục và Đào tạo xếp loại từ
đạt yêu cầu trở lên được phổ biến và ứng dụng trong nhà trường.
- Tổ trưởng lập kế hoạch tổ chức cho giáo viên dự giờ và phân tích sư phạm giờ
dạy trên lớp.Tổ trưởng cần bồi dưỡng cho tổ viên về nghiệp vụ đánh giá, phân tích tiết
dạy .
- Động viên tham gia hội thi giáo viên giỏi cấp trường, cấp tỉnh. Trên thực tế,
một số giáo viên có quá trình công tác lâu năm thì có kinh nghiệm sư phạm, nhiệt tình
công tác nhưng hạn chế về phương pháp mới trong dạy học, ngược lại lực lượng giáo
viên trẻ thì được đào tạo hoàn chỉnh, có kiến thức phong phú nhưng thiếu kinh
tra đánh giá bằng cách nêu vấn đề mở, hạn chế cho đề dạng học thuộc lòng.
+ Thực hiện tốt các khâu trả bài và sửa bài kiểm tra của học sinh, niêm yết
công khai đáp án để kiểm tra .
- Tổ chức kiểm tra chất lượng đầu năm theo đề chung và chấm chung nhằm
thực hiện chính xác việc phân loại học sinh nhằm có căn cứ xác đáng để đánh giá mức
độ tiến bộ của học sinh cuối năm, qua đó đánh giá được hiệu quả lao động của từng
giáo viên.
- Xây dựng ngân hàng đề kiểm tra một tiết, kiểm tra học kỳ của tổ chuyên môn.
Từng bước ứng dụng yêu cầu tiêu chí và quy trình ra đề kiểm tra để thực hiện việc ra
đề kiểm tra của môn học phù hợp với thực tế dạy và học của tổ, hướng tới yêu cầu
chuẩn mực và thống nhất.
2.5. Tăng cường quản lý hoạt động ngoại khóa của tổ chuyên môn
` Chỉ đạo mỗi tổ chuyên môn đăng ký loại hình tổ chức hoạt động ngoại khóa
phù hợp, đưa vào kế hoạch năm học của tổ và phân công giáo viên phụ trách. Giáo
viên được phân công chịu trách nhiệm lên kế hoạch, dự trù kinh phí, trình hiệu trưởng
duyệt. Việc tổ chức hoạt động ngoại khóa phải đảm bảo các bước cơ bản: Xác định rõ
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 12
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
mục đích yêu cầu, xây dựng nội dung hoạt động, huy động các giáo viên tham gia,
phát động và tổ chức cho học sinh tham gia, tổng kết rút kinh nghiệm và khen thưởng.
Các hình thức hoạt động ngoại khóa thường là: bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học
sinh yếu, tổ chức các câu lạc bộ môn học, tổ chức đi thực tế, sưu tầm tài liệu…
2.6. Đẩy mạnh hệ thống thông tin trong quản lý tổ chuyên môn
- Xây dựng và ban hành quy chế về công tác thông tin, báo cáo của tổ chuyên
môn, trong đó quy định rõ: mục đích - yêu cầu, đối tượng, nội dung, hình thức, trách
nhiệm và thời gian hoàn thành.
- Tổ trưởng chuyên môn phổ biến chính xác, kịp thời các thông báo, chỉ thị của
trường, của cấp trên đến từng thành viên trong tổ .
2.7. Sử dụng các giải pháp kích thích, động viên, tạo môi trường thuận lợi
tham gia góp ý kiến xây dựng cho nhà trường, tạo cho mọi giáo viên có cảm giác
được tơn trọng, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm và tính tích cực của họ.
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chun Lê Q Đơn . Trang 14
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
IV. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ
Tiến hành những giải pháp trên ở trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - nơi tôi
đang công tác, so với năm học 2008-2009, Trường đã có những kết quả sau:
1. Xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn và quản lý kế hoạch dạy học cá nhân
T
T
Nội dung 2008-2009 2009-2010
1
Xây dựng kế hoạch tổ chuyên
môn
thiếu mục, biện
pháp chung chung
đầy đủ, chi tiết, có
biện pháp, phân công
2
Đánh giá kết quả hoạt động của
tổ chuyên môn trong năm học
Chưa xây dựng
chuẩn để đánh giá
tổ CM
Có cơ sở để đánh giá
mức độ hoàn thành
nhiệm vụ của tổ CM
3
Giáo viên thực hiện chương trình
môn hoạt mang tính sự
vụ, hành chính
sinh hoạt CM thiết
thực
4
Số giáo viên tham gia hội giảng
cấp trường, Cấp tỉnh. Số lượng
giáo viên dự giờ thao giảng
Số lượng giáo
viên dự giờ thao
giảng ít. Bị động
vì thời khóa biểu
12 GV thi cấp trường
5GV thi cấp tỉnh
Tổ CM có kế hoạch
phân công dự giờ
5 Số đề tài Sáng kiến kinh nghiệm 13 14
3. Tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh
giá học sinh
TT Nội dung 2008-2009 2009-2010
1
Số tiết dạy có ứng dụng công
nghệ TT trung bình trong tuần
Chưa trang bị máy
cho phòng dạy
45 tiết/ tuần
2
Thông qua ý kiến học sinh để
điều chỉnh PPDH của giáo viên
Chưa thực hiện
chú trọng nhiều
Có sự chỉ đạo, triển
khai của tổ trưởng.
GV đã có quan tâm
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 16
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
6. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, bồi dưỡng học sinh.
TT Nội dung 2008-2009 2009-2010
1
Tổ chức tập dượt NCKH cho
học sinh ở các lớp chuyên
2 buổi 5 buổi
2
Tổ chức bồi dưỡng văn hóa cho
học sinh tại trường
Chưa tổ chức 17 giáo viên tham gia
dạy 18 lớp
3
Tổ chức các hoạt động ngoại
khóa cho học sinh
Chưa có các hoạt
động phong phú,
phù hợp
Tổ chức được hội thi,
CLB giúp học sinh bổ
sung kiến thức
V. KẾT LUẬN
1. Nhận định chung
Kết quả thử nghiệm của đề tài này cho thấy tất cả các giải pháp trên đều cần
xếp loại tiết dạy có sử dụng bài giảng điện tử” để định hướng giáo viên trong quá
trình soạn giảng bằng công nghệ thông tin và thuận lợi cho công tác kiểm tra đánh giá
trình độ tay nghề và nghiệp vụ sư phạm của giáo viên.
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 18
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT
b. Hiện nay, việc đánh giá kết quả hoạt động tổ chuyên môn chưa có căn cứ cụ
thể rõ ràng. Vì thế đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo cần ban hành “Tiêu chí đánh giá
hoạt động tổ chuyên môn” giúp cho việc đánh giá đảm bảo tính khoa học, chính xác
và công bằng, nâng cao hiệu quả của công tác thi đua.
NHẬN XÉT CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Người thực hiện: PHẠM VĂN PHÚ, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn . Trang 19
Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở trườngTHPT