SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ,
CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC SINH
GIỎI


I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Nhân tài, nhất là các thiên tài có vai trị hết sức quan trọng trong việc phát
triển kinh tế – xã hội. Chính những bậc vĩ nhân, những nhà khoa học lừng danh
thế giới đã thúc đẩy, mở đường, đánh dấu các mốc phát triển của khoa học, lịch
sử. Họ đã trở thành những ngôi sao toả sáng trên bầu trời trí tuệ. Họ đã góp phần
rất lớn vào việc khai sáng nhân loại. Vì vậy, tồn nhân loại đều ghi công những
người tài năng. Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng nhân tài từ lâu đã được xã hội quan
tâm.
Nhìn lại lịch sử dân tộc Việt nam ta thấy từ đời xưa ông cha ta đã rất coi
trọng, chú ý đến việc đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và đã đúc rút thành một kinh
nghiệm quý báu “ Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Đến thăm Văn miếu Quốc
Tử Giám chúng ta thấy trên văn bia còn ghi; “ Các bậc hiền nhân là yếu tố cốt tử
đối với một chỉnh thể. Khi yếu tố này dồi dào thì đất nước tăng tiến mạnh mẽ và
phồn thịnh. Khi yếu tố này kém thì quyền lực đất nước bị suy giảm” và “ Những
người tài giỏi, có học thức là một sức mạnh đặc biệt đối với đất nước”. Ngay sau
khi Cách mạng tháng tám thành công, ngày 20/11/1946, trong bài viết “ Tìm
người tài đức” Hồ Chủ Tịch khẳng định “ Nước nhà còn phải kiến thiết, kiến
thiết phải có người tài, trong số 20 triệu đồng bào chắc khơng thiếu gì người có
tài, có đức…”.
Thực tiễn quá trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cho thấy dân tộc Việt Nam
có tiềm năng, trí tuệ vơ cùng phong phú. Có điều chúng ta chưa phát hiện, chăm
sóc, bồi dưỡng để có thể phát huy hết tiềm năng trí tuệ cịn tiềm ẩn.
Ngày nay, GD&ĐT được ưu tiên, ưu đãi. đặt GD ở vị trí quốc sách hàng

học sinh giỏi của trường đạt kết quả cao nhất.
Xuất phát từ thực tế trong nhà trường, với cương vị của người quản lý chỉ
đạo chuyên môn, tôi nhận thấy để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đạt kết quả
cao cần có sự phối kết hợp đồng bộ giữa cán bộ quản lí chun mơn với đội ngũ
giáo viên trực tiếp giảng dạy và sự vào cuộc của phụ huynh học sinh. Bằng kinh
nghiệm của mình, tôi xin được nêu ra một số giải pháp trong việc chỉ đạo công
tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học .
II. NỘI DUNG
A. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG
TIỂU HỌC TRUNG NGUYÊN.
I. NHỮNG KẾT QUẢ ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY CỦA VIỆC
CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG
NGUYÊN.

1. Nhà trường:
Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng uỷ, HĐND, UBND xã,
các ban, ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội và nhân dân trong xã đã ưu tiên, tạo
mọi điầu kiện cho sự nghiệp giáo dục - đào tạo của xã nhà, đặc biệt là giáo dục
tiểu học. Cùng với sự quan tâm của địa phương là sự chỉ đạo, quan tâm sâu sắc
của Phòng giáo dục & đào tạo Yên Lạc đầu tư cho giáo dục tiểu học ở Trung
Nguyên. Trường tiểu học Trung Nguyên là đơn vị đạt chuẩn quốc gia giai đoạn
1996 – 2000 năm 2001 và được công nhận lại vào năm 2011
2. Đội ngũ giáo viên
Đội ngũ giáo viên của trường đủ về số lượng và ngày càng tăng về chất
lượng. Tập thể sư phạm nhà trường là một tập thể đoàn kết, thực sự tâm huyết
với nghề, có tinh thần trách nhiệm cao, có kỉ cương – tình thương – trách nhiệm.
Trong mấy năm gần đây số GV đạt GVDG các cấp tăng lên rõ rệt. Trường đã có
5 GV giỏi cấp tỉnh, 11 GVG cấp huyện, 7 giáo viên giỏi cấp trường. Nhiều giáo
viên đạt trình độ trên chuẩn.


động viên, cổ vũ, nhắc nhở các em chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết cho
buổi thi. Tạo cho các em có tâm thế, niềm tin để làm bài tốt. Bằng những việc
làm trên, nhiều năm qua trường tiểu học Trung Nguyên đã đạt được những kết
quả cụ thể trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi như sau:
Số lượng học sinh giỏi các năm như sau:

Năm học

Học sinh giỏi cấp huyện

Học sinh giỏi cấp tỉnh

2003 – 2004

57

8

2004 – 2005

9

7


2005 – 2006

5

8


2011 - 2012

10

21

2012 - 2013

22

14

II. NHỮNG HẠN CHẾ TRONG VIỆC CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG NGUYÊN:

- Bên cạnh những thành quả đã đạt được, công tác chỉ đạo bồi dưỡng học
sinh giỏi ở trường tiểu học Trung Nguyên còn một số hạn chế:
- Việc phát hiện và tuyển chọn học sinh có năng khiếu, có tài năng cịn
thiếu cơ sở khoa học nên chưa chính xác và triệt để.
- Trong q trình bồi dưỡng, giáo viên chưa có phương pháp tác động cá
biệt nhằm phát huy tính độc lập, chủ động sáng tạo, trí thơng minh của học sinh.
- Chưa có nội dung chương trình chuẩn mực để bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Sự quan tâm, đầu tư của Phụ huynh học sinh còn ít, nhiều phụ huynh đi
làm ăn xa.
- Trách nhiệm và quyền lợi của giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi còn
chưa nhiều, chưa động viên được người dạy.
- Chất lượng và số lượng học sinh giỏi chưa ổn định.
B. MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TIỂU
HỌC TRUNG NGUYÊN – YÊN LẠC – VĨNH PHÚC.

và địa phương .... để đi đến thống nhất thực hiện.
II . Tổ chức thực hiện :
1, Phát hiện học sinh giỏi :
Công tác phát hiện và lựa chọn học sinh giỏi là một việc làm hết sức quan
trọng. Việc lựa chọn không phải chỉ chú ý đến lực học của mơn học mà cịn phải
quan tâm đến sở thích, sự say mê của các em đối với các mơn học. Trong q
trình dạy học giáo viên phải chú ý đến các đối tượng học sinh. Định hướng cho
các em biết được vai trò cần thiết của việc học, đồng thời khơi gợi cho các em
có hứng thú học tập. Việc phát hiện và lựa chọn học sinh giỏi cần được tiến
hành thông qua các việc làm sau :
- Tổ chức khảo sát chất lượng ngay từ đầu năm học.
- Tổ chức chấm, chữa bài kiểm tra một cách tỉ mỉ, chuẩn xác theo hình
thức chuyên sâu .
- Ban giám hiệu kiểm tra, đánh giá kết quả, rút kinh nghiệm sau mỗi kì
kiểm tra, đưa ra các giải pháp phù hợp với tình hình học sinh .
- Phân loại đối tượng học sinh : giỏi, khá, trung bình, yếu.
- Lập danh sách theo dõi từng lớp, từng khối .( Có bảng điểm theo dõi
tình hình học tập qua các lần kiểm tra).


2. Phân công, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi

Căn cứ vào thực tế của đội ngũ, nhà trường tạo điều kiện cho 100% giáo
viên dạy lớp 1 đều được tham gia công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi,
trong đó giáo viên giỏi, tổ khối trưởng làm nòng cốt. Đối với mỗi giáo viên khi
được nhận nhiệm vụ cần nắm bắt được một cách cụ thể cơng việc của mình
đồng thời tự đặt ra mục tiêu phấn đấu. Để đạt được kết quả như mong đợi mỗi
giáo viên cần phải tự bồi dưỡng và tham gia vào quá trình bồi dưỡng của nhà
trường thơng qua các hình thức sau :
- Tự bồi dưỡng nâng cao trình độ tay nghề : Trước hết giáo viên cần phải

tích tìm hiểu đề và trình bày bài một cách dễ hiểu, khoa học nhất. Sau mỗi
chuyên đề tổ chuyên môn đều tổ chức rút kinh nghiệm thống nhất các giải pháp
chung và yêu cầu giáo viên vận dụng các giải pháp đó vào từng tiết học cho phù
hợp với thực tế lớp dạy. Bên cạnh việc tổ chức các chun đề nhà trường cịn tổ
chức nhiều hình thức hội thảo câu lạc bộ Toán và Tiếng Việt để giáo viên có
điều kiện tự bộc lộ khả năng của mình cũng như tham khảo ý kiến của bạn bè
đồng nghiệp.
Từ những hình thức bồi dưỡng trên, giáo viên nắm bắt được một cách
vững vàng các kiến thức cơ bản, biết cách mở rộng phát triển nâng cao kiến thức
phù hợp, vừa sức với thực tế học sinh lớp dạy. Vận dụng linh hoạt các phương
pháp và hình thức tổ chức dạy học cho từng bài học. Chủ động, tự tin trong từng
bài dạy, lớp dạy cho học sinh những kiến thức cơ bản cũng như bồi dưỡng học
sinh năng khiếu.
3, Tổ chức học :
* Thời gian học:
Việc bồi dưỡng học sinh giỏi cần được làm thường xuyên, liên tục không
nhất thiết phải tổ chức riêng lớp, riêng buổi. Trên cơ sở thực tế của trường có thể
dạy lồng ghép vào trong từng bài học, tiết học của bộ môn. Mỗi giờ học có thể
phát triển một lượng kiến thức nâng cao một cách phù hợp, nhẹ nhàng, tự nhiên
cho đối tượng học sinh khá, giỏi qua nhiều hình thức khác nhau, như tổ chức trò
chơi học tập, học vui vui học... Ngồi ra có thể tổ chức bồi dưỡng nâng cao cho
học sinh mỗi tuần một buổi vào ngày thứ 7 với thời lượng phù hợp vừa sức với
học sinh tránh gị ép, nhồi nhét dẫn đến tình trạng học sinh mất hứng thú với
việc học. Bên cạnh việc sử dụng quỹ thời gian hợp lý giáo viên cần phải bồi
dưỡng cho học sinh theo một nội dung chương trình thống nhất của chun mơn.
* Nội dung chương trình :
- Dựa trên định hướng của tổ chuyên môn mỗi giáo viên dạy bồi dưỡng
cần chủ động biên soạn nội dung chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi lớp
mình phụ trách. Ban giám hiệu cần chú trọng khâu phê duyệt chương trình bồi
dưỡng của từng giáo viên, kiểm sốt việc cập nhật, bổ sung tư liệu bồi dưỡng,

Tổ chức học tập các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng về chiến lược, giải
pháp, mục tiêu giáo dục đào tạo nhất là đối với giáo dục tiểu học.
Đưa các nội dung nhận thức về học sinh năng khiếu, học sinh tài năng,
học sinh giỏi vào sinh hoạt tổ chuyên môn.
Tổ chức toạ đàm với phụ huynh học sinh, với các đoàn thể xã hội để trao
đổi kinh nghiệm ni và dạy con.
Tổ chức tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp của các danh nhân, các nhà khoa
học của dân tộc và trên thế giới vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Tuyên truyền, nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng học sinh
giỏi trong đại hội giáo dục tạo mối quan hệ nhà trường, gia đình và xã hội.
Tun truyền thành tích của giáo viên, học sinh trong hội đồng và trong
cộng đồng.
3. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi

Ban giám hiệu cần phải xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể, rõ ràng chi tiết
về hoạt động giáo dục bồi dưỡng học sinh giỏi cụ thể:
Xây dựng kế hoạch phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi ngay từ lớp 1 đến
lớp 5.


Kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi trong 5 năm phải xây dựng kế hoạch
theo dõi, bàn giao cụ thể giữa các giáo viên khi nhận học sinh.
Xây dựng kế hoạch thành lập và bồi dưỡng đội tuyển trên cơ sở thực trạng
của trường, của địa phương.Trong bản kế hoạch cần làm rõ:
+ Số lượng học sinh vào đội tuyển.
+ Kế hoạch tuyển chọn.
+ Kế hoạch bồi dưỡng: Ai bồi dưỡng? Khi nào bồi dưỡng? Bồi dưỡng ai?
Bồi dưỡng như thế nào?.
4. Tổ chức phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi..


*.Những tiêu chí tuyển chọn GV bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi.


- GV có trình độ năng lực, chun mơn, nghiệp vụ cao.
- Giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, say sưa với nghề, có ý thức kỉ
luật cao trong chun mơn.
- Giáo viên có kĩ năng, PP truyền thụ nội dung, kiến thức, ham học hỏi, tự
bồi dưỡng và cầu tiến.
- Giáo viên có sức khoẻ, tự tin, giàu kinh nghiệm, có tính sáng tạo trong
giảng dạy và được công nhận là GVDG.
*. Tổ chức phân công lao động hợp lí
- Căn cứ vào trình độ chun mơn nghiệp vụ, năng lực của mỗi GV để
phân công vào từng khối lớp một cách phù hợp theo cách:
- Phân công chuyên sâu, là cách phân công giáo viên phụ trách cố định
trong nhiều năm để họ có điều kiện nghiên cứu sâu các nội dung cần bồi dưỡng
phù hợp với năng lực của mỗi GV.
- Phân công luân phiên để GV nắm kiến thức xuyên suốt chương trình
tiểu học.
- Chỉ nên thay đổi GV khi có lí do chính đáng.
7. Tổ chức dạy học trong đội tuyển học sinh giỏi.

* Tổ chức xây dựng nội dung bồi dưỡng.
Thành lập ban chỉ đạo xây dựng nội dung bồi dưỡng do hiệu trưởng làm
trưởng ban, giáo viên bồi dưỡng, tổ trưởng chuyên môn làm thành viên.
- Trên cơ sở kiến thức cơ bản, xác định rõ mục đích, yêu cầu bồi dưỡng
kiến thức, kĩ năng phát triển tư duy cho học sinh giỏi.
- Chọn tài liệu tham khảo để xây dựng chương trình.
- Ban chỉ đạo hồn thiện chương trình bồi dưỡng, sau mỗi năm lại tổng
kết, rút kinh nghiệm.
- Giáo viên tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi theo chương trình đã xây

cịn hạn chế dẫn đến cơng tác thi đua khen thưởng cho giáo viên và học sinh gặp
nhiều khó khăn. Song quan trọng hơn cả là cách thức khen thưởng cần phải
được tổ chức một cách trang trọng đảm bảo sự trân trọng những thành tích mà
giáo viên và học sinh đã nỗ lực đạt được:
* Đối với học sinh :
Sau mỗi bài thi vô địch hàng tháng, hàng kì đạt giải được giáo viên chủ
nhiệm tuyên dương ngay trước tập thể lớp. Sau đó nhà trường sẽ khen thưởng
các em đạt giải theo nghị quyết của ban thi đua đầu năm học trong các buổi sinh
hoạt tập thể toàn trường. Đội thiếu niên ghi tên, viết bài tuyên truyền và khen
ngợi trong các buổi phát tin tuyên truyền măng non. Cuối mỗi năm học trong
các đợt tổng kết nhà trường đã tham mưu hội phụ huynh học sinh, trích 1 phần
nhỏ trong quỹ khuyến học của nhà trường tổ chức cho các em đi tham quan các
di tích lịch sử văn hố như: Lăng Bác Hồ, Văn miếu Quốc Tử Giám, đền
Hùng... Qua những lần tham quan đó các em được mở mang tầm hiểu biết đồng
thời có thêm những kiến thức thực tế về các phong cảnh mà các em được tận
mắt ngắm nhìn.
* Đối với giáo viên :
Mỗi giáo viên trong nhà trường đều xác định rõ ràng phần thưởng cao
quý nhất của mình là sự tin yêu của các em học sinh, uy tín, sự tôn trọng, thán
phục của phụ huynh và bạn bè, đồng nghiệp. Hằng kì, hằng năm nhà trường
ln theo dõi thành tích mà giáo viên đạt được để tuyên dương trong các cuộc
họp hội đồng, họp phụ huynh học sinh và tuyên truyền trên đài truyền thanh xã.


Nhà trường tham mưu với hội khuyến học tổ chức lễ phát thưởng và tuyên
dương thành tích cho cán bộ giáo viên trong các dịp khai giảng, tổng kết, ngày
nhà giáo Việt Nam. Với những phần thưởng tuy nhỏ bé khơng có nhiều về giá trị
vật chất nhưng là nguồn động viên tinh thần lớn đối với giáo viên làm cơng tác
bồi dưỡng học sinh giỏi.
Tóm lại:

nhân tài. Nhưng đồng thời cũng cần lưu ý là nhân tài sẽ có điều kiện xuất hiện
trên một nền dân trí rộng và trên cơ sở tổ chức đào tạo nhân lực tốt. Vì nhân tài


là những người có trí tuệ sắc bén, có bàn tay vàng, có kĩ năng đặc biệt “. Chính
nhà trường là nơi đào tạo các nhân tài. Phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi ở bậc
tiểu học là tạo nguồn cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi ở các bậc phổ thông.
Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi phải được tiến hành thường xuyên, lên tục và
giáo dục toàn diện. Nâng cao chất lượng học sinh giỏi phải song song với nâng
cao chất lượng đại trà. Đây là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân mà trực tiếp là
của người cán bộ quản lí và giáo vên.
Qua nghiên cứu lí luận và thực tiễn, chúng tôi rút ra được 8 biện pháp chỉ
đạo tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường tiểu học Trung Nguyên đó là:
- Nâng cao nhận thức về việc bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Xây dựng kế hoạch chỉ đạo và bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Tổ chức phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên.
- Tuyển chọn phân công giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi phù hợp khả
năng với phương châm “ Nhìn việc để tìm người”.
- Tổ chức hoạt động dạy học đội tuyển học sinh giỏi.
- Huy động cộng đồng tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Tổ chức tốt công tác thi đua khen thưởng về việc bồi dưỡng học sinh
giỏi.
Hệ thống các biện pháp trên hồn tồn có tính khả thi nếu người quản lí sử
dụng đồng bộ và linh hoạt 8 biện pháp thì sẽ có khả năng nâng cao chất lượng
bồi dưỡng học sinh giỏi.
* Một số ý kiến đề xuất :
- Đối với nhà trường
Cần quan tâm về cơ sở vật chất : mua đầy đủ sách giáo khoa, tài liệu tham
khảo, trang bị đầy đủ máy tính nối mạng Internet để giáo viên tham khảo, cập


Số: 08../TTr-GD&ĐT

Trung Nguyên, ngày .tháng 04 năm 2013.

TỜ TRÌNH
V/v chấm sáng kiến kinh nghiệm cấp Ngành, Huyện, Tỉnh
Kính gửi: Phịng GD&ĐT Yên Lạc.
Căn cứ Văn bản số 253/SGDĐT-KT&QLCLGD, ngày 02/10/2012 về
việc hướng dẫn công tác nghiên cứu khoa học và sáng kiến kinh nghiệm của
Sở GD&ĐT Vĩnh Phúc từ năm học 2012-2013;
Căn cứ kết quả chấm các sáng kiến kinh nghiệm của Hội đồng chấm
SKKN, trường Tiểu học Trung Nguyên đề nghị Phòng GD&ĐT Yên Lạc
chấm và xếp loại các sáng kiến kinh nghiệm đã đạt kết quả cao do Hội đồng
chấm cơ sở đánh giá.
Hồ sơ gửi kèm bao gồm:
1. Các hồ sơ SKKN (Mỗi người 02 bản SKKN để vào 1 túi)
2. Biên bản chấm và xét duyệt SKKN của Hội đồng chấm cấp cơ sở
3. Bảng tổng hợp danh sách, kết quả chấm các SKKN
4. Quyết định thành lập Hội đồng chấm SKKN.
Nơi nhận :

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

- Như trên;
- Lưu VP.

Nguyễn Thị Chinh