PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN NHƠN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẬP ĐÁ
Sáng kiến kinh nghiệm
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ, CHỈ ĐẠO
ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, SỐ LƯỢNG
HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Người thực hiện: TRƯƠNG LÊ ĐỨC
Năm học: 2013 - 2014
MỤC LỤC
Trang
A. PHẦN MỞ ĐẦU 1
I. Đặt vấn đề 1
1. Thực trạng của vấn đề 1
2. Ý nghĩa và tác dụng của đề tài 2
3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài. 2
II. Phương pháp tiến hành 2
1. Cơ sở lí luận và thực tiễn 2
1.1. Cơ sở lí luận 2
1.2. Cơ sở thực tiễn. 4
1.2.1. Thuận lợi 4
1.2.2. Khó khăn 5
2. Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp 5
2.1. Các biện pháp tiến hành 5
2.2. Thời gian tạo ra giải pháp 7
B. PHẦN NỘI DUNG 7
I. Mục tiêu 7
1. Mục đích nghiên cứu đề tài 7
2. Nhiệm vụ của đề tài 7
II. Mô tả giải pháp của đề tài 7
1. Vài nét về tình hình trường Trung học cơ sở Đập Đá 7
3.2.5. Biện pháp 5: Tổ chức biên soạn tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi. 18
3.2.6. Biện pháp 6:Tổ chức hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi.
18
3.2.7. Biện pháp 7: Huy động cộng đồng cùng tham gia 19
3.
2.8. Biện pháp 8:
Động viên khen thưởng
20
4. Lợi ích kinh tế-xã hội 20
C. KẾT LUẬN 22
I. Kết luận 22
II. Đề xuất, kiến nghị 22
1. Đối với các cấp 22
2. Đối với nhà trường 22
Tài liệu tham khảo 24
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
A. MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng của của vấn đề
Từ xưa ông cha ta đã có câu: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”. Quả thật, nhân tài có
vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Để tạo ra
nguồn nhân lực có trình độ cao thì vấn đề phát hiện, bồi dưỡng nhân tài ngay từ các bậc học
cơ sở đã được Đảng, Nhà nước và ngành giáo dục đặc biệt quan tâm.
Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII và IX, Đảng ta đều xác định và nhấn mạnh:
“Giáo dục là quốc sách hàng đầu”. Xuất phát từ quan điểm chỉ đạo của Đảng về Giáo dục và
Đào tạo, trong thời gian gần đây, ngành giáo dục đang tích cực từng bước đổi mới nội dung
chương trình giảng dạy, đổi mới phương pháp dạy học, đồng thời đổi mới công tác quản lí
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục- đào tạo và nhằm hoàn thành mục tiêu: “Nâng cao dân
trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”.
Với nhận thức việc bồi dưỡng học sinh giỏi là bước đi đầu tiên để đào tạo nhân tài cho
lược bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.
Mặt khác, kết quả học sinh giỏi là một tiêu chí để đánh giá sự phát triển của nhà trường,
là thước đo năng lực giảng dạy của giáo viên và khẳng định được vị thế, uy tín của nhà
trường trước cộng đồng, trước xã hội.
Ban giám hiệu nhà trường là người chịu trách nhiệm chỉ đạo việc bồi dưỡng học sinh
giỏi, nên Ban giám hiệu phải biết tác động đến các yếu tố của quá trình bồi dưỡng học sinh
giỏi như: vạch kế hoạch, phân công giáo viên bồi dưỡng, tổ chức tuyển chọn, chuẩn bị cơ sở
vật chất, chuẩn bị nội dung, tài liệu, phối hợp với phụ huynh học sinh Tất cả là để phát huy
các yếu tố thuận lợi nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi mang lại kết quả cao nhất. Với cương vị
là người quản lí chỉ đạo công tác chuyên môn, tôi nhận thấy rằng để công tác bồi dưỡng học
sinh giỏi đạt kết quả cao cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cán bộ quản lí chuyên môn với
đội ngũ giáo viên cốt cán trực tiếp giảng dạy bộ môn cùng với sự hổ trợ đắc lực của các bậc
phụ huynh.
Bằng kinh nghiệm chỉ đạo của mình trong thời gian qua, tôi hy vọng đề tài : “MỘT SỐ
BIỆN PHÁP QUẢN LÍ, CHỈ ĐẠO ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, SỐ LƯỢNG HỌC
SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ”, ít nhiều sẽ góp phần nâng cao chất lượng
mũi nhọn của các trường Trung học cơ sở ở địa phương.
3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Trong đề tài của mình, tôi chỉ đúc rút một vài kinh nghiệm trong việc chỉ đạo và quản lí
việc tuyển chọn, bồi dưỡng hoc sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở Đập Đá từ năm học
2010-2011 đến nay. Trên cơ sở đó, tôi đưa ra những kiến nghị và một số giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả của việc quản lí, chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi để góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương trong giai đoạn hiện nay.
II. PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
1. Cơ sở lí luận và thực tiễn
1.1. Cơ sở lí luận
Trên thế giới, việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi đã có từ rất lâu. Ở Trung Quốc,
từ đời nhà Đường những trẻ em có tài đặc biệt được mời đến sân Rồng để học tập và được
giáo dục bằng những hình thức đặc biệt.
Ở châu Âu, trong suốt thời Phục hưng, những người có tài năng về nghệ thuật, kiến trúc,
càng ngày càng phát triển thêm nhiều”
1
.
Kế thừa truyền thống coi trọng giáo dục, trọng nhân tài của dân tộc. Đảng và Nhà nước ta
luôn coi trọng sự nghiệp giáo dục và đào tạo, quan tâm đến nhân tố con người và bồi dưỡng
nhân tài. Vào năm 1961, trong phiên họp của Ủy Ban Thường vụ Quốc hội bàn về cải cách
giáo dục, đồng chí Trường Chinh đã viết: “Vấn đề phát triển năng khiếu của học sinh rất
quan trọng. Học sinh cần phải học kiến thức phổ thông toàn diện, nhưng đối với các em có
năng khiếu cần phải có kế hoạch hướng dẫn riêng”. Đến năm 1975, khi đất nước hoàn toàn
thống nhất, cả nước đi lên xây dựng xã hội chủ nghĩa, nền giáo dục của nước ta bước sang
1
Báo Cứu Quốc, số 91, ngày 14-11-1945
Tröông Leâ Ñöùc Trang 3
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
một giai đoạn cách mạng mới. Trước tình hình đó, Bộ Chính trị (khoá IV) ra Nghị quyết số
14-NQ/TW, ngày 11/01/1979 về cải cách giáo dục, trong đó yêu cầu “Trong hệ thống giáo
dục phổ thông cần mở những trường - lớp phổ thông cho những học sinh có năng khiếu đặc
biệt ” nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài cho đất nước.
Đến Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ VI (năm 1986), trong Báo cáo chính trị của
Ban Chấp hành Trung ương có nêu: “Nhân tài không phải là sản phẩm tự phát mà phải được
phát hiện và bồi dưỡng công phu. Nhiều tài năng có thể mai một nếu không phát hiện và sử
dụng đúng lúc, đúng chỗ”.
Tại Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ VII (năm 1991), Đảng ta đã thông qua
“Cương lĩnh xây dựng đất nước tiến lên chủ nghĩa xã hội và Chiến lược phát triển kinh tế -
xã hội đến năm 2000”, trong đó ghi rõ “Giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo
nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, bồi dưỡng nhiều người giỏi về khoa học, công nghệ, kinh
doanh, quản lý kinh tế, xã hội Nhà nước có chính sách toàn diện thực hiện giáo dục phổ
cập phù hợp với yêu cầu và khả năng của nền kinh tế, phát triển năng khiếu, bồi dưỡng nhân
tài”.
Trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội (giai đoạn: 2011 – 2020), Đảng ta đã chỉ rõ:
lượng dạy và học ở từng bộ môn.
- Học sinh của trường chủ yếu cư trú tại phường Đập Đá, ngoài ra còn có một bộ phận
học sinh ở các xã, phường lân cận như: Nhơn Hậu, Nhơn Thành, Nhơn Hưng và Nhơn An.
Nhiều học sinh đã đạt học sinh giỏi cấp trường, cấp thị xã từ bậc Tiểu học, nhiều học sinh
đam mê, yêu thích học tập các bộ môn từ lớp 6.
1.2.2. Khó khăn
- Quan niệm chưa đầy đủ về học sinh giỏi của phụ huynh học sinh và một số giáo viên.
Sự quan tâm, đầu tư của phụ huynh học sinh còn ít, nhiều phụ huynh đi làm ăn xa, ủy thác,
giao phó cho nhà trường.
- Việc phát hiện và tuyển chọn học sinh có năng khiếu, có tài năng nhiều lúc còn thiếu cơ
sở khoa học nên chưa chính xác và triệt để.
- Chưa có nội dung chương trình chuẩn mực để bồi dưỡng học sinh giỏi, phần lớn theo
chỉ đạo của Ban giám hiệu, giáo viên tự tìm tòi và tích lũy.
- Trách nhiệm và quyền lợi của giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi còn chưa thõa đáng,
nên chưa động viên được người dạy.
- Khả năng tự học, tự tìm tòi của học sinh giỏi còn hạn chế, chủ yếu là trông chờ vào việc
bồi dưỡng của thầy cô.
- Chất lượng và số lượng học sinh giỏi các cấp nhất là cấp tỉnh chưa ổn định.
2. Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp
2.1. Biện pháp tiến hành
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng các phương pháp: nghiên cứu lí luận,
phương pháp nghiên cứu thực tiễn, phương pháp điều tra, thống kê
Phương pháp nghiên cứu lí luận, tôi tiến hành nghiên cứu, tham khảo lí luận về quản lí
hoạt động dạy học, quản lí hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi, nghiên cứu các yếu tố ảnh
hưởng đến kết quả học sinh giỏi…
Với phương pháp điều tra, tôi đã phát phiếu điều tra với dạng trắc nghiệm hoặc trực tiếp
trò chuyện với giáo viên có nhiều kinh nghiệm, với học sinh nhằm mục đích thu thập ý kiến
bổ sung vào đề tài của mình.
2.2. Thời gian tạo ra giải pháp
Tröông Leâ Ñöùc Trang 5
sinh giỏi tại các trường Trung học cơ sở.
II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
1. Vài nét về tình hình trường Trung học cơ sở Đập Đá
1.1.Tình hình chung
Trường Trung học cơ sở Đập Đá được thành lập ngay khi miền Nam hoàn toàn giải
phóng (1975). Lúc bấy giờ, trường có nhiệm vụ giảng dạy cho học sinh phổ thông cơ sở ở
các xã cánh Bắc huyện An Nhơn. Sau đó, do yêu cầu phát triển giáo dục, nên lần lượt các
xã, phường đều có trường Trung học cơ sở. Tuy vậy, do uy tín đã có từ trước, với đội ngũ
giáo viên dày dạn kinh nghiệm, với chất lượng giảng dạy và học tập của nhà trường được
giữ vững, nên hàng năm trường luôn có một lực lượng học sinh ở các xã, phường lân cận
theo học. Đến năm 1990, theo chủ trương chung của ngành, trường Trung học cơ sở Đập Đá
được sáp nhập vào trường Trung học phổ thông số 2 An Nhơn, dưới tên chung là trường
Trung học phổ thông Số 2 An Nhơn. Sau hơn 16 năm tồn tại, đến tháng 1-2007, theo chủ
Tröông Leâ Ñöùc Trang 7
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
trương của ngành, trường Trung học cơ sở Đập Đá lại được tách ra từ trường Trung học phổ
thông Số 2 An Nhơn. Với sự chỉ đạo sâu sát của Ban giám hiệu, sự nhiệt tình say mê công
việc giảng dạy của giáo viên, sự nổ lực học tập của học sinh, trường được công nhận là
trường chuẩn quốc gia vào năm 2010.
1.2.Về tình hình đội ngũ giáo viên, cán bộ công nhân viên
Tổng số cán bộ công nhân viên - giáo viên: 61/38 nữ.
Đội ngũ giáo viên đa số có kinh nghiệm giảng dạy tốt, luôn hoàn thành mọi nhiệm vụ
được giao.
Tập thể sư phạm của nhà trường là một tập thể đoàn kết, thực sự tâm huyết với nghề, có
tinh thần trách nhiệm cao, có kỉ cương – tình thương – trách nhiệm. Trong mấy năm gần
đây số giáo viên đạt Giáo viên dạy giỏi các cấp tăng lên rõ rệt. Trường đã có 3 giáo viên dạy
giỏi cấp tỉnh, 21 cấp thị xã. Nhiều giáo viên đạt trình độ trên chuẩn.
1.3. Về tình hình học sinh
Tổng số học sinh toàn trường trong năm học 2013- 2014 là 1317/ 682 nữ, tổng số lớp là
31.
về tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, phải hiểu và thông suốt các quan
điểm, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về vấn đề đào tạo và bồi dưỡng nhân
tài. Ban giám hiệu đã cụ thể hóa Nghị quyết, chủ trương vào từng thời điểm trong hoạt động
giáo dục của nhà trường.
- Tuyên truyền nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi để tạo
mối quan hệ giữa nhà trường-gia đình-xã hội.
- Vận động cha mẹ học sinh cần quan tâm tạo điều kiện cho con em mình học tập, đồng
thời phải hiểu đúng chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về chiến lược phát triển
nhân tài để hợp tác tích cực với nhà trường.
- Đội ngũ quản lí xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể phù hợp với từng học kì, từng năm.
Tăng cường quản lí việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học, nâng cao chất lượng, số
lượng học sinh giỏi các cấp.
- Xây dựng kế hoạch đầu tư thõa đáng cho việc mua sắm thiết bị, tài liệu cần thiết hỗ trợ
cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, với cha mẹ học sinh thường xuyên
chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho giáo viên, học sinh để thầy trò toàn tâm, toàn ý
cho sự nghiệp bồi dưỡng nhân tài.
2.2. Chỉ đạo tổ chức phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi
2.2.1.Các tiêu chuẩn chọn học sinh giỏi
- Học sinh giỏi là những học sinh có năng lực tư duy tốt, có trí nhớ tốt, có khả năng suy
diễn, giải quyết xử lí tình huống linh hoạt hiệu quả cao.
- Là những học sinh có khả năng sáng tạo, luôn phát hiện những điều mới mẻ, độc đáo,
luôn chủ động, độc lập trong tư duy, có khả năng tự học và tự tìm tòi.
- Là những học sinh có niềm say mê, yêu thích học tập bộ môn, có ý chí vươn lên để
khẳng định mình.
2.2.2. Tổ chức phát hiện và tuyển chọn
Tröông Leâ Ñöùc Trang 9
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
- Căn cứ vào kết quả của các năm học trước, nhất là điểm của các kì thi mà nhà trường tổ
chức kiểm tra đánh giá một cách nghiêm túc, trung thực. Tất nhiên, đây không phải là cơ sở
mê, yêu thích và niềm hứng thú học tập cho các em.
+ Người giáo viên phải là người thầy dạy cho các em biết cách học, thầy phải biết trò còn
cần gì, thiếu gì về kiến thức và phương pháp, biết cách giúp các em lấp đầy lổ hổng và thiếu
Tröông Leâ Ñöùc Trang 10
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
sót về kiến thức, nhất là kiến thức nâng cao.
2.2.4. Nội dung và phương pháp bồi dưỡng
2.2.4.1. Nội dung
- Ban giám hiệu định hướng cho các tổ, nhóm bộ môn và giáo viên cần biên soạn, tích
lũy nội dung chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi theo chuyên đề, lĩnh vực, khối lớp mà
mình phụ trách.
- Lãnh đạo nhà trường, nhất là Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn cần chú trọng
khâu kiểm tra, phê duyệt chương trình bồi dưỡng của từng giáo viên, kiểm soát việc cập
nhật, bổ sung tư liệu.
- Chỉ đạo giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi mở rộng, nâng cao nhưng phải dựa trên nền
tảng vững chắc kiến thức cơ bản. Ngoài sách giáo khoa, sách bài tập và tài liệu chuẩn kiến
thức kĩ năng, giáo viên cần tham khảo một số sách nâng cao và mở rộng của Nhà xuất bản
Giáo dục, giáo viên có thể tìm tòi và tích lũy nội dung thông qua việc tham khảo trên thư
viện giáo dục, truyền thông, báo chí…
2.2.4.2. Phương pháp
- Trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi, muốn đạt hiệu quả cao, thầy phải lấy hoạt động học
của trò làm trung tâm, chú ý đến các đặc trưng cơ bản là phát huy tính sáng tạo, độc lập tự
chủ của các em.
- Chú ý rèn luyện cho các em phương pháp tự học, kết hợp hoạt động học tập của cá nhân
với hoạt động học tập hợp tác, học theo nhóm.
- Thầy giáo phải hiểu nhu cầu và nguyện vọng của học sinh, chú ý đến những đặc điểm
tâm sinh lí, tư duy của các em để bồi dưỡng cho các em năng lực độc lập, sáng tạo, khả
năng tự giải quyết vấn đề và hướng đến vấn đề cao hơn.
- Hướng dẫn học sinh tự khám phá kiến thức mới và đặc biệt là nắm vững phương pháp
học tập theo từng bộ môn.
Tiếng Anh 8 1 5 7 8
Tổng cộng 19 4 26 7 33 1 30 2
Tröông Leâ Ñöùc Trang 12
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở Nhận xét: Nhìn vào bảng thông kê học sinh giỏi của nhà trường từ năm học 2010-1011
đến năm học 2013-2014 ta thấy:
- Số lượng học sinh giỏi các cấp của nhà trường chưa bền vững, có nhiều môn qua các
năm học không có học sinh đạt học sinh giỏi các cấp.
- Số lượng học sinh giỏi cấp tỉnh chưa ổn định, chỉ tập trung ở một số môn như: Tiếng
Anh, Sinh học, Hóa học, Lịch sử còn các môn khác chưa có học sinh giỏi cấp tỉnh. Điều đó
chứng tỏ rằng: việc tuyển chọn học sinh giỏi chưa được giáo viên ở từng bộ môn quan tâm
đúng mức, cách làm chưa khoa học; nhận thức về tầm quan trọng học sinh giỏi chưa đúng
đắn nên chưa phát huy được năng lực của học sinh.
2.2.7. Đánh giá chung
2.2.7.1. Các mặt làm được
- Ban giám hiệu nhà trường có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác quản
lí việc bồi dưỡng học sinh giỏi, xem đây là nhiệm vụ chính trị hàng đầu của nhà trường.
- Công tác đảm bảo điều kiện cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi được lãnh đạo nhà trường
quan tâm, chú trọng như: đầu tư về đội ngũ giáo viên, về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ
dùng dạy học…
- Ban giám hiệu kết hợp với các tổ chuyên môn quản lí việc thực hiện kế hoạch bồi
dưỡng học sinh giỏi của giáo viên kể cả quản lí về nội dung và phương pháp như: dự giờ,
kiểm tra giáo án bồi dưỡng của giáo viên; tổ chức trao đổi chuyên môn theo nhóm bộ môn.
Đặc biệt cần đổi mới công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, đây là khâu
không thể thiếu trong quản lí bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Phối hợp với cha mẹ học sinh để họ cùng chăm lo, quan tâm tạo điều kiện cho con học
tập. Vận động Hội cha mẹ học sinh xây dựng quỹ khuyến học để khen thưởng cho giáo viên
và học sinh đạt giải trong các kì thi chọn học sinh giỏi các cấp.
- Một số phụ huynh học sinh chưa có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của học sinh
giỏi nên thiếu quan tâm nhắc nhở con em mình, khoán trắng cho nhà trường.
3. Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi
của trường Trung học cơ sở Đập Đá - thị xã An Nhơn - tỉnh Bình Định
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ.
- Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện.
- Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa.
Tröông Leâ Ñöùc Trang 14
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn.
- Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi.
3.2. Hệ thống các biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học
sinh giỏi các cấp của trường Trung học cơ sở Đập Đá - thị xã An Nhơn - tỉnh Bình
Định
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng
học sinh giỏi
3.2.1.1. Mục tiêu của biện pháp
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác
bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Toàn thể cán bộ giáo viên, cha mẹ học sinh đặc biệt là giáo viên được phân công bồi
dưỡng đội tuyển phải hiểu và phân biệt rõ các khái niệm: Năng lực, tài năng, năng khiếu,
thông minh, Mặt khác, phải hiểu một cách sâu sắc các tiêu chuẩn tuyển chọn học sinh
giỏi, năng khiếu, hiểu tâm lý của các em, để từ đó nhận thức được tầm quan trọng của học
sinh giỏi. Ban giám hiệu kết hợp với giáo viên bộ môn giúp phụ huynh có phương pháp
nuôi dạy con khoa học, định hướng cho học sinh giỏi có sự phát triển tự nhiên toàn diện,
cân bằng về tình cảm và nhận thức.
- Tăng cường công tác tham mưu với lãnh đạo với Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo
dục và Đào tạo, với chính quyền địa phương đầu tư nhiều hơn nữa cho công tác bồi dưỡng
học sinh giỏi.
- Giáo viên dựa trên kế hoạch của Ban giám hiệu, tự xây dựng kế hoạch cho mình và
hướng dẫn học sinh cùng thực hiện.
3.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức phát hiện, tuyển chọn học sinh giỏi
3.2.3.1. Mục tiêu của biện pháp
- Công tác phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi là khâu hết sức quan trọng. Việc lựa
chọn không phải chỉ chú ý đến lực học của bộ môn mà còn quan tâm đến sở thích và sự say
mê của các em đối với môn học.
- Phát hiện, tuyển chọn đúng mang ý nghĩa định hướng phát triển đúng đắn cho một nhân
cách. Vì thế phát hiện và tuyển chọn được học sinh năng khiếu là bản lề, là điểm xuất phát
cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi. Đồng thời nó mang ý nghĩa giáo dục rất lớn. Vì vậy, việc
tổ chức phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi cần được quán triệt tới mọi giáo viên trong
trường. Trước hết coi đó là nghĩa vụ của người giáo viên và sau đó là việc phổ biến phương
pháp, cách thức phát hiện để việc tuyển chọn được chu đáo, kết quả của quá trình phát hiện
và tuyển chọn này là không bị nhầm, không bỏ sót học sinh có năng khiếu, học sinh giỏi.
3.2.3.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
Việc phát hiện và lựa chọn học sinh giỏi cần được tiến hành theo các bước sau:
- Bước 1: Khảo sát chất lượng giáo viên bộ môn tiến hành khảo sát chất lượng học sinh
bằng cách kiểm tra những nội dung kiến thức cơ bản trong chương trình học, kiến thức nâng
cao bằng các hình thức kiểm tra viết, thảo luận trao đổi hằng ngày. Sau đó lập danh sách
học sinh giỏi của lớp mình trực tiếp giảng dạy với số lượng không hạn chế. Đây là một việc
làm hết sức cần thiết bởi chỉ có giáo viên trực tiếp giảng dạy mới đánh giá chính xác đối
tượng học sinh giỏi.
Tröông Leâ Ñöùc Trang 16
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
- Bước 2: Sơ tuyển.
Ban giám hiệu lập kế hoạch và tổ chức tuyển chọn: phân công nhóm, tổ bộ môn ra đề thi,
bố trí thời gian, cách thức tuyển chọn. Chỉ đạo tất cả giáo viên bộ môn cùng giảng dạy trong
khối tham gia, để tiến hành tuyển chọn một cách chính xác, khách quan. Tiến hành như sau:
Ra đề thi: nội dung phải nằm trong hệ thống kiến thức cơ bản của chương trình học, có
nâng cao, mở rộng và đề bài phải phù hợp với khả năng đặc điểm tâm sinh lý của học sinh.
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
có nhiều khó khăn và thách thức không phải bất kì người giáo viên nào cũng làm được. Để
có nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi các cấp, người giáo viên cần phải đạt được
những yêu cầu sau:
+ Có năng lực về chuyên môn vững vàng, có vốn hiểu biết về kiến thức liên môn sâu
rộng.
+ Có năng lực sư phạm như: năng lực hiểu học sinh trong quá trình giảng dạy và giáo
dục, năng lực đánh giá học sinh, năng lực thiết lập mối quan hệ thuận lợi với học sinh, năng
lực thiết kế và triển khai hoạt động giảng dạy và giáo dục.
+ Có phương pháp tự học, tự bồi dưỡng, phương pháp lựa chọn các thông tin khoa học
cần thiết cho việc giáo dục và giảng dạy, nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng đạo đức của
người giáo viên.
+ Có kinh nghiệm thực tế.
- Lãnh đạo nhà trường cần chú ý đến các hình thức bồi dưỡng giáo viên như: hình thức
tập trung dài hạn, ngắn hạn, bồi dưỡng theo chuyên đề. Ngoài ra còn có các hình thức khác
như: sinh hoạt chuyên môn, hội giảng, thao giảng cụm, nhóm các trường Trung học cơ sở
trong địa bàn, tự bồi dưỡng bằng cách viết sáng kiến kinh nghiệm
3.2.5. Biện pháp 5: Tổ chức biên soạn tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi
3.2.5.1. Mục tiêu của biện pháp
- Biên soạn chương trình, nội dung rõ ràng, cụ thể, chi tiết cho từng mảng kiến thức ở
từng bộ môn, từng khối lớp.
- Tích luỹ được tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi cho thế hệ sau.
3.2.5.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
- Sau khi chọn được đội tuyển học sinh giỏi, công việc tiếp theo cũng hết sức cần thiết và
đem lại chất lượng, số lượng cao, đó là việc biên soạn tài liệu giảng dạy. Bởi vì, hiện nay
sách tham khảo rất nhiều, nhưng nếu người giáo viên không biết phân loại, chọn lọc sẽ dẫn
đến tình trạng ôn luyện không trọng tâm, không sát chương trình của bậc học. Chính vì vậy,
việc nghiên cứu, chọn lọc tài liệu là rất quan trọng.
- Ban giám hiệu, đặc biệt là Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn cần kết hợp cùng tổ,
nhóm chuyên môn các khối lớp tổ chức nghiên cứu, biên soạn nội dung chương trình ôn
Huy động được cộng đồng sẽ góp phần nâng cao giáo dục đào tạo nói chung và chất
lượng, số lượng học sinh giỏi nói riêng.
3.2.7.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
- Tuyên truyền, vận động các lực lượng xã hội tham gia công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Tham mưu với chính quyền địa phương về sự nghiệp phát triển giáo dục. Nhà trường
xây dựng mối liên kết với chính quyền địa phương thực hiện tốt mục tiêu “Nâng cao dân trí,
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” bằng các hình thức: xây dựng quỹ khuyến học để
động viên khuyến khích kịp thời đối với những gia đình có con em đạt học sinh giỏi, nhất là
những em đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi các cấp, động viên khen thưởng đối với các
thầy cô giáo có thành tích trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Xây dựng tốt việc dân chủ hoá trường học là việc thực hiện phương châm: Dân biết,
dân bàn, dân kiểm tra trong các hoạt động của nhà trường.
Tröông Leâ Ñöùc Trang 19
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
Những việc làm trên với mục đích tạo mọi nguồn lực xây dựng công tác bồi dưỡng học
sinh giỏi.
3.2.8. Biện pháp 8: Động viên khen thưởng
3.2.8.1. Mục tiêu của biện pháp
Biện pháp này là sự ghi nhận của lãnh đạo nhà trường đối với sự nổ lực của cán bộ giáo
viên và học sinh, đồng thời cũng là yếu tố tinh thần để khích lệ cho giáo viên và học sinh
cống hiến sức mình cho việc nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi các cấp.
3.2.5.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
- Khen thưởng phải kịp thời nhằm động viên, khích lệ và tạo thành động lực thúc đẩy
công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Cách thức tổ chức khen thưởng cần phải được tiến hành trang trọng đảm bảo sự trân
trọng những thành tích mà giáo viên và học sinh đã nổ lực đạt được.
Tóm lại, để nâng cao hiệu quả chất lượng, số lượng học sinh giỏi, nhà trường phải thực
hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Phát huy nội lực là chủ yếu, cùng với sự kiểm tra, chỉ đạo sâu
sát. Lãnh đạo nhà trường cần huy động các nguồn lực bên ngoài để mọi lực lượng tham gia
phát triển nhà trường, cải thiện môi trường học tập, nâng cao chất lượng. Để làm được điều
Tröông Leâ Ñöùc Trang 21
Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, số lượng học sinh giỏi ở trường Trung học cơ sở
C. KẾT LUẬN
I. KẾT LUẬN
Bồi dưỡng học sinh giỏi là công việc không thể thiếu và diễn ra hàng năm ở trường
Trung học cở sở hiện nay nhằm góp phần thực hiện mục tiêu của giáo dục là nâng cao dân
trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.
Mặt khác, kết quả học sinh giỏi là một tiêu chí để đánh giá sự phát triển của nhà trường,
là thước đo năng lực giảng dạy của giáo viên và khẳng định được vị thế, uy tín của nhà
trường trước cộng đồng, trước xã hội.
Vì vậy, Ban giám hiệu nhà trường nói chung, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn nói
riêng cần phải xây dựng kế hoạch chỉ đạo việc bồi dưỡng học sinh giỏi từ: vạch kế hoạch,
phân công giáo viên bồi dưỡng, tổ chức tuyển chọn, chuẩn bị cơ sở vật chất, chuẩn bị nội
dung, tài liệu, phối hợp với phụ huynh học sinh , làm thế nào để phát huy hết các yếu tố
thuận lợi nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi mang lại kết quả cao nhất.
II. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ
1. Đối với các cấp
Sở Giáo dục và Đào tạo Bình Định, phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã An Nhơn nên
thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo bàn về phương pháp, kinh nghiệm bồi
dưỡng học sinh giỏi.
Ban hành các chính sách ưu tiên, đổi mới hình thức khen thưởng nhằm tạo động lực,
khích lệ cho giáo viên bồi dưỡng và học sinh giỏi các cấp. Nên chăng, cần ưu tiên cho các
học sinh giỏi cấp tỉnh được tuyển thẳng vào lớp 10 Trung học phổ thông, điều này chắc
chắn sẽ động viên các em hăng hái, tích cực tham gia thi học sinh giỏi cấp tỉnh.
Xây dựng nội dung, chương trình, cung cấp tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi do các giáo
viên có bề dày và kinh nghiệm tích lũy, biên soạn cho giáo viên Trung học cơ sở trong toàn
tỉnh.
2. Đối với nhà trường