Cao Thị Hà Trường THPT Giao Thủy B
XUÂN DIỆU
Đề 1: “Sự đóng góp của Xuân Diệu vào văn học không phải ở đề tài. Đặc sắc của
Xuân Diệu là ở cảm hứng, thi tứ, bút pháp”
Giải thích và làm sáng tỏ nhận định trên bằng việc phân tích bài thơ “Vội vàng”.
I. Mở bài
- Giới thiệu tác giả Xuân Diệu.
- Giới thiệu nhận định trên.
II. Thân bài
1. Giải thích
- Đề tài là hiện thực cuộc sống được phản ánh trong tác phẩm.
- Cảm hứng là nội dung tình cảm bao trùm toàn bộ tác phẩm.
- Thi tứ là tứ thơ, là cách diễn tả ý, là hình tượng xuyên suốt toàn tác phẩm, bộc lộ tư
tưởng của toàn bài.
- Bút pháp là các biện pháp nghệ thuật mà nhà thơ sử dụng để thể hiện tư tưởng của
mình.
- Sự đóng góp của Xuân Diệu không ở đề tài: Xuân Diệu không mang lại một đề tài
mới mẻ cho văn học Việt Nam. Vì trong thơ ông ta vẫn bắt gặp đề tài muôn thuở của
thi ca. Đó là tình yêu, là nỗi cô đơn. Đề tài không phải là dấu hiệu của tài năng. Tài
năng của người nghệ sĩ là việc khám phá mới mẻ và thể hiện sáng tạo một đề tài
quen thuộc. Ví dụ đề tài tình yêu tổ quốc được Tản Đà thể hiện sáng tạo qua hình
tượng Non và Nước.
- Đặc sắc của Xuân Diệu là ở cảm hứng, thi tứ, bút pháp:
+. Cảm hứng cô đớn thấm thía trong thơ từ cổ chí kim, từ Trần Tử Ngang, Nguyễn
Du, Hồ Xuân Hương, tiên sinh Tản Đà, Nguyễn Bính… Nhưng các nhà thơ thường
cô đơn khi có một mình, khi không biết chia sẻ cùng ai. Xuân Diệu cô đơn ngay cả
khi ở bên cạnh người yêu. Bởi “Em là em, anh vẫn cứ là anh/ Có thể nào qua vạn lí
trường thành/ Của hai thế giới chứa đầy bí mật.” Xuân Diệu luôn khao khát một tình
yêu tuyệt đích.
II. Chứng minh
1. Đề tài

nhịp sống chưa từng có trong thơ truyền thống.
2
Cao Thị Hà Trường THPT Giao Thủy B
- XD đã đem đến cho thơ Mới một luồng gió mới làm xôn xao giữa “chốn nước non
lặng lẽ này”.
- Nhịp thơ gấp gáp, không phải là biểu hiện của lối sống hưởng thụ tầm thường mà
thể hiện sâu sắc ý nghĩa về cuộc sống, ý nghĩa về cuộc đời. Ông trân trọng từng giây
phút hiện tại. Ông sống ý nghĩa trong từng phút giây. Trước cuộc sống của những cô
gái trong Tỏa nhị Kiều, XD cảm thấy bức bối, buồn thương. Ông muốn làm một viên
sỏi ném vào cái ao đời bằng phẳng mong nó gợn lên những làn sóng nhỏ
 Cảm hứng khẳng định cái tôi cá nhân với khát vọng sống có ý nghĩa đã trở
thành một nét đặc sắc trong nội dung nhân đạo của văn học 30 – 45.
- Hình ảnh: thi liệu không mới nhưng mới ở cách cảm nhận. Thi nhân không chỉ
ngắm nghía thiên nhiên mà còn như đang tình tự với thiên nhiên. Thi nhân coi thiên
nhiên như con người, thiên nhiên hầu như được nhân hóa, thiên nhiên đắm chìm
trong không khí yêu đương tình ái. XD làm một cuộc đảo lộn chuẩn mực về cái đẹp,
XD lấy con người làm chuẩn mực của mọi cái đẹp trên thế gian.
 Bài thơ Vội vàng có những hình ảnh mà đọc nửa thế kỉ sau vẫn phải sửng sốt.
- Cách thể hiện mới mẻ với những so sánh, liên tưởng độc đáo. Cảm nhận không chỉ
bằng thị giác mà bằng mọi giác quan. Diễn tả thế giới vô hình trừu tượng thành thế
giới hữu hình sinh động.
Đề 2: Bình giảng khổ thơ:
Của ong bướm này đầy tuần tháng mật
…
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần
(Vội vàng)
I. Mở bài
- Giới thiệu tác giả Xuân Diệu
- Bài thơ Vội vàng khẳng định vị trí của XD: là nhà thơ mới nhất trong những nhà
thơ mới.

Một quan niệm mới chưa từng thấy trong thi ca khiến cho câu thơ vừa truyền thống, vừa
mới lạ, tràn đầy sức sống, mang ý nghĩa nhân bản sâu sắc.
III. Kết bài
- So sánh với quan niệm về mùa xuân của các tác giả khác, đặc biệt là CLV.
- Thành công của khổ thơ.
4