Tuần 19
Thứ hai , ngày 10 tháng 01 năm 2011
Luyện toán
CU TO S T NHIấN
I/ Mục tiêu:
Luyện một số bài toán liên quan đến cấu tạo số tự nhiên
II/ Các hoạt động dạy học
1/ Giới thiệu bài
2/ Củng cố lý thuyết
3/ Bi tp
Bi 1:
Tỡm mt s t nhiờn cú 3 ch s, bit rng nu ly ch s hng chc chia cho
ch s hng n v thỡ c thng l 2 d 2, ch s hng trm chia cho ch s hng
n v thỡ c thng l 2 d 1.
Hd:
+ Gi s cn tỡm l
abc
, (a, b, c l cỏc ch s t 0 n 9, a khỏc 0).
Ta cú: b = c
ì
2 + 2. Ch s hng n v phi ln hn 2 ( vỡ s d l 2). Ch s
hng n v cng khụng th ln hn 3 (vỡ nu chng hn bng 4 thỡ b = 4 x 2 + 2 =
10). Vy suy ra c = 3.
+ Ta thy: b = 3 x 2 + 2 = 8. Theo bi ta li cú: a = c x 2 + 1 = 3 x 2 + 1 = 7.
Th li: 8 = 3
ì
2 + 2; 7 = 3
ì
2 + 1.
Bi 2:
Tỡm mt s t nhiờn cú 4 ch s, bit rng nu ly s ú cng vi tng cỏc ch

519
+=ì
ca
lp lun cú a = 6.
+ T a = 6 tỡm c c = 3.
Nờn s phi tỡm l
b6
. Xột ln lt 60, , 69 ta thy ch cú 66 l cho kt qu c
= 3. Th li: 12 + 3 + 51 = 66.
Vy 66 l s cn tỡm.
Bi 4:
Tìm một số tự nhiên có hai chữ số, biết rằng khi chia số đó cho hiệu của chữ số
hàng chục và chữ số hàng đơn vị thì được thương là 15 và dư 2.
Hd:
+ Gọi số phải tìm là
)10,;0(, <≠ baaab
Theo đầu bài ta có
ab
= (a – b) ×15 +2
Hay b × 16 = a × 5 + 2
Nếu a lớn nhất là 9 thì a × 5 + 2 lớn nhất là 47.
Khi đó b × 16 lớn nhất là 47 nên b lớn nhất là 2 (vì 47 : 16 = 2 dư 15)
+ Vì a × 5 + 2
≠
0 nên b
≠
0.
b = 1 thì a = 14 : 5 (loại)
b = 2 thì a = 6.
Thử lại. (6 – 2) × 15 + 2 = 62.

100 10 11 11 11a b c a b c
× + × + = × + × + ×
(cấu tạo số và nhân một số với một tổng)89 10a b c
× = + ×
(cùng bớt đi
11 10a b c
× + × +
)

89 1, 89 198a cb a cb abc× = ⇒ = = ⇒ =

Bài 7:
Tìm số chia và thương của một phép chia có dư mà số bị chia là 5544, các số
dư lần lượt là 10, 14 và cuối cùng là 9.
Hd:
- Lập luận để có thương là số có 3 chữ số, còn số chia là
số có 2 chữ số.
- Mô phỏng quá trình chia:
…
5544
-….
104
-….
144
-….
9
…

Ta có
ab
= (a – b) × 28 + 1.
Khi đó 0 < a – b < 4 vì nếu không thì
ab
không phải là số có 2 chữ số.

Nếu a – b = 1 thì
ab
= 29 loại vì a không trừ được cho b.
Nếu a – b = 2 thì
ab
= 57 loại vì a không trừ được cho b.
Nếu a – b = 3 thì
ab
= 85 chọn vì a – b = 8 – 5 = 3.
Bài 3:
Tìm số tự nhiên có 3 chữ số, biết rằng số đó gấp 20 lần tổng các chữ số của nó.
Hd:
Gọi số phải tìm là
abc
, ( 0
≤
a, b, c < 10, a
≠
0).
Theo bài ra ta có:
abc
= (a + b + c) × 20.
Vế trái có tận cùng là 0 nên vế phải có tận cùng là 0, hay c = 0.

c)Trng ng
L b phn phn ph ca cõu, cú tỏc dng thờm ngha cho cõu. Trng ng b
sung tỡnh hung cho cõu (ch thi gian, a im, mc ớch , nguyờn nhõn, phng
tin,...). Cõu cú th cú hoc khụng cú trng ng. Trng ng thng ng u cõu v
ngn cỏch vi CN, VN bng du phy. Cõu cú th cú mt hoc nhiu trng ng. Cỏc
trng ng cú th cựng mt ý ngha hoc cú nhiu ý ngha khỏc nhau.
(Xem thờm : ( Cỏc ni dung di õy tuy khụng hc trong chng trỡnh SGK
nhng chỳng ta cng nờn gii thiu qua vi cỏc em (i tng HSG ) cỏc em cú cỏi
nhỡn tng th v mng kin thc ny )
*nh ng : L b phn ph ca cõu. N b sung ý nha cho DT trong cõu. DT
no trong cõu cng cú th cú N. Cỏc N cú th ng trc hoc ng sau DT. N
ng trc ch s lng, khi lng; N ng sau ch c im,s hu.
*B ng : L thnh phn ph ca cõu. BN b sung ý ngha cho T,TT trong cõu.
BN ph cho T thờm cỏc ý ngha v i tng, thi gian, ni chn, cỏch thc,...BN
ph cho TT thờm cỏc ý ngha v i tng, mc ,...ca tớnh cht. T,TT no trong
cõu cng cú th cú BN, Cỏc BN cú th ng trc hoc ng sau T,TT.
Lu ý : TN ph cho c khi cõu cũn N,BN ch ph cho mt t trong cõu.
*Cỏc bc xỏc nh N ( xỏc nh BN cng thc hin tng t) :
- Bc 1 : Tỏch cõu thnh 3 khi ln ( CN, VN v TN (nu cú ))
- Bc 2 : Xỏc nh DT ( T, TT ) cú tng khi.
- Bước 3 : Tìm những từ đứng trước và sau DT (ĐT,TT ), bổ sung ý nghĩa cho
DT (ĐT, TT ) đó.
VD : Chúng em /chăm chỉ học tập ( yếu tố chăm chỉ được nhấn mạnh ).
TT BN
Chúng em / học tập chăm chỉ ( hoạt động học tập được nhấn mạnh )
ĐT BN
( Nếu trong câu có 2 ĐT (hoặc TT) thì yếu tố nào được nhấn mạnh (đứng trước ) là
bộ phận chính; còn yếu tố kia (đứng sau) là bộ phận phụ (làm BN). Đây cũng là cách
để ta áp dụng tìm ĐT hoặc TT chính làm VN trong câu ).
*Hô ngữ : Là những từ, ngữ dùng để làm lời hô, gọi, gây sự chú ý ở người nghe

g) Con gà / to, ngon.
h) Con gà to / ngon.
i) Những con voi về đích trước tiên / huơ vòi chào khán giả.
j) Những con voi / về đích trước tiên, huơ vòi chào khán giả .