HƯỚNG DẪN TỰ HỌC-Lớp 12: Những lưu ý khi đọc văn nghị luận
1 Khái lược về thể loại nghị luận
- Nghị luận là một thể loại văn học dùng lập luận, lý lẽ, phán đoán, chứng cứ để bàn
luận về một vấn đề nào đó thuộc các lĩnh vực chính trị, xã hội, văn học nghệ thuật, triết
học, đạo đức...trong đó luận là bàn bạc, trao đổi, tỏ thái độ khẳng định hoặc phủ định,
bộc lộ chính kiến của người viết về vấn đề được bàn tới đúng hay sai; đúng đến mức độ
nào, sai đến mức độ nào. Nghị là đánh giá, đề xuất ý kiến của cá nhân người viết về vấn
đề nhằm thuyết phục người đọc, người nghe tin vào lẽ phải, chân lý.
- Vẻ đẹp của văn nghị luận được bộc lộ ở sự sâu sắc của tư tưởng, sự mạch lạc, sáng rõ
trong lập luận, sự sắc sảo, chặt chẽ trong lý lẽ, sự xác thực trong chứng cứ, sự chính
xác, hàm súc trong ngôn từ .
- Xét theo tiêu chí nội dung luận bàn, người ta chia nghị luận thành hai thể : văn chính
luận ( luận bàn về các vấn đề triết học, chính trị, xã hội, đạo đức...) và văn phê bình văn
học nghệ thuật ( luận bàn các vấn đề thuộc phạm trù văn học và nghệ thuật ). Văn chính
luận thời trung đại gồm có : chiếu, cáo, hịch, bình sử, điều trần, bài luận,...Thí dụ :
Chiếu dời đô
của Lý Công Uẩn,
Hịch tướng sĩ
của Trần Quốc Tuấn,
Đại cáo bình Ngô
của
Nguyễn Trãi,
Chiếu cầu hiền
của Ngô Thời Nhậm...Văn nghị luận hiện đại bao gồm các :
tuyên ngôn, lời kêu gọi, bài bình luận, bút chiến, phê bình, xã luận, thời luận, ý kiến...Thí
dụ :
Tuyên ngôn độc lập
và
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
của Hồ Chí Minh,
Đạo đức

DM sưu tầm