SỞ GD VÀ ĐT HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT PHÙNG KHẮC KHOANTHẠCH THẤT

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP
TRƯỜNG - NĂM HỌC 2020 – 2021

MÔN THI: LỊCH SỬ LỚP 11
Thời gian làm bài: 150 phút
(Không kể thời gian phát đề)
Đề thi gồm: 01 trang
Câu 1: (5,0 điểm) Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản, em hãy:
a. Trình bày bối cảnh lịch sử, nội dung cơ bản và ý nghĩa của cuộc Duy tân Minh Trị năm
1868 ở Nhật Bản.
b. Theo em, trong những nội dung của cuộc Duy tân Minh Trị, nội dung được đánh giá là
nhân tố “chìa khóa” để đưa Nhật Bản phát triển? Vì sao?
Câu 2: (5,0 điểm)
Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945), em hãy:
a. Nêu kết cục, tính chất của Chiến tranh thế giới thứ hai.
b. Từ kết cục của Chiến tranh thế giới thứ hai, rút ra bài học cho công cuộc bảo vệ hịa bình
trên thế giới hiện nay.
Câu 3: (5,0 điểm) Vì sao năm 1917 ở nước Nga lại diễn ra hai cuộc cách mạng? Cách mạng
tháng Mười năm 1917 ở Nga đã có ảnh hưởng như thế nào đến cách mạng Việt Nam?
Câu 4: (5,0 điểm) Em hãy lập bảng so sánh những điểm khác nhau của Cách mạng tư sản
Pháp và Cách mạng tháng Mười Nga (theo mẫu):
Nội dung so sánh

Cách mạng tư sản Pháp
(thế kỉ XVIII)

Cách mạng tháng Mười
Nga (1917)

trước sự lựa chọn hoặc tiếp tục duy trì chế độ phong kiến hoặc cải duy tân đưa đất nước
phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa. (0,5đ)
- Cuối năm 1867 – đầu năm 1868, chế độ Mạc phủ bị sụp đổ. Thiên hoảng Minh Trị sau
khi lên ngôi đã tiến hành một loạt cải cách tiến bộ. (0,25đ)
* Nội dung cơ bản:
- Về chính trị: Xóa bỏ chế độ Mạc phủ, xác lập quyền thông trị của quý tộc, tư sản; ban
hành Hiến pháp năm 1889, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến. (0,25đ)
- Về kinh tế: Thống nhất thị trường, tiền tệ, phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn,
xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sá, cầu công.. (0,25đ)
- Về quân sự: Tổ chức và huấn luyện quân đội theo kiểu phương Tây, thực hiện chế độ nghĩa
vụ quân sự, phát triển cơng nghiệp quốc phịng. (0,25đ)
- Về giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học – kĩ
thuật, cử học sinh ưu tú du học ở phương Tây. (0,25đ)
*Ý nghĩa:
- Cải cách Minh Trị mang tính chất của một cuộc cách mạng tư sản, đã xóa bỏ rào cản của
chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển ở Nhật. (0,75đ)
- Bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc, giúp Nhật Bản thoát khỏi số phận thuộc địa và trở
thành nước tư bản hủng mạnh ở châu Á. (0,5đ)
b. Trong những nội dung của cuộc Duy tân Minh Trị, nội dung được đánh giá là nhân tố
“chìa khóa” để đưa Nhật Bản phát triển là:
Cải cách Minh Trị ở Nhật Bản năm 1868 là cuộc cải cách toàn diện trên các lĩnh vực, trong
đó cải cách về giáo dục được đánh giá là cải cách mạng tính chất “chìa khóa", bởi vì: (0,5đ)
- Chỉ có cải cách giáo dục mới mở đường cho con người Nhật Bản đủ bản lĩnh nắm bắt được
tri thức tiên tiến của phương Tây. (0,25đ)


Từ đó sẽ đưa Nhật Bản từ một nước nơng nghiệp lạc hậu trở thành một nước tư bản hùng
mạnh sau đó trở thành một nước đế quốc ở châu Á. (0,25đ)
Câu 2: (5,0 điểm)
a) Kết cục, tính chất của Chiến tranh thế giới thứ hai:

hậu quả nghiêm trọng cho đất nước. Điều đó làm cho ng nhân dân Nga ngày càng khó
khăn. (0,5đ)
- Xã hội Nga tơn tại những mâu thuẫn mới và cũ chồng chéo nhau. Đó là: mâu thuẫn giữa
nơng dân với chế độ phong kiên Nga hồng, giữa vô sản và giữa các dân tộc
trong đế quốc Nga với đế quốc Nga, giữa để quốc Nga với các để quốc khác... (0,5đ)

-


Cách mạng tháng Hai năm 1917 bùng nổ là do những máu thuẫn trên, cuộc cách mạng
thắng lợi lật đổ chế độ qn chủ, Ni-cơ-lai II thối vị giải quyết được một mẫu thuẫn trong
xã hội (mâu thuẫn giữa nông dân và Chế độ phong kiến Nga hồng), cịn nhiều mâu thuẫn
khác cần tiếp tục giải quyết. (0,5đ)
- Mặt khác, một tình hình chính trị đặc biệt đã diễn ra ở Nga. Đó là cục diện chính quyền
song song cùng tồn tại: Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản Xơ viết đại biểu cơng,
nơng, binh. Hai chính quyền này đại diện cho lợi ích hai giai cấp khác nhau nên khơng
thể cùng tồn tại lâu dài. (0,75đ)
- Chính phủ lâm thời lúc bấy giờ bất lực trước những vấn đề cấp bách của nước như: hịa
bình, ruộng đất, cứu đói và vẫn tiếp tục đeo đuổi cuộc chiến tranh đế quốc. Điều đó đi
ngược với nguyện vọng của nhân dân. Tình thế cho một cuộc cách mạng vơ sản đã chín
muồi. (0,75đ)
- Trước tình hình đó, Lê-nin và Đảng Bơn-sê-vích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm
cách mạng, dùng bạo lực cách mạng để lật đổ Chính phủ lâm thời, chấm dứt cục diện hai
chính quyền song song cùng tồn tại. (0,5đ)
=> Như vậy, chính tình hình nước Nga trước và sau cuộc Cách mạng tháng Hai đã lí giải vì
sao năm 1917 ở Nga bùng nổ hai cuộc cách mạng nối tiếp nhau. Đó là cuộc
Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai và cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười.
(0,25đ)
*Cách mạng tháng Mười năm 1917 ở Nga đã có ảnh hưởng đến cách mạng Việt Nam:
- Cách mạng tháng Mười Nga thành công năm 1917 có ảnh hưởng to lớn đến phong

nghĩa phát triển

Lật đổ chính phủ lâm thời
tư sản, giành chính quyền
về tay vơ sản, tiến lên xây
dựng XHCN


Lãnh đạo

Giai cấp tư sản

Giai cấp vô sản

Lực lượng

Tư sản, nơng dân, thợ thủ
cơng

Quần chúng nhân dân nói
chung...

Xu hướng phát triển

TBCN

XHCN

Tính chất