ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH


GIÁO TRÌNH
MƠN HỌC: THIẾT KẾ Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP NGÀNH MAY
NGÀNH: CÔNG NGHỆ MAY-THỜI TRANG
TRÌNH ĐỘ: Trung cấp

(Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐKTKT ngày
tháng
năm 20 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh
tế - Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh)


Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2020

2


ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH


GIÁO TRÌNH
MƠN HỌC:

THIẾT KẾ Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP NGÀNH MAY



LỜI GIỚI THIỆU
Khởi nghiệp kinh doanh không phải là một mơn thể thao để thưởng ngoạn. Đó là
chuỗi hành động thông minh và linh hoạt của những doanh nhân khởi nghiệp. Các
doanh nhân khởi nghiệp ln muốn tiến lên phía trước, muốn mọi việc tiến triển, muốn
thử nghiệm những ý tưởng và sản phẩm với khách hàng thực tế và hướng dần tới thành
công.
Là một giảng viên khoa May- TKTT, tác giả đã đăng ký biên soạn giáo trình “
thiết kế ý tưởng khởi nghiệp ngành may” như một cách định hướng nghề vững chắc
cho học sinh. Học sinh có thể thành công khi tự mở một cửa hiệu kinh doanh thời
trang bằng hình thức may đo, bán hàng hoặc sản xuất theo kiểu cơng nghiệp.
Giáo trình này cung cấp cho người học những kỹ năng để người học có thể xây
dựng được một kế hoạch hành động cho ý tưởng kinh doanh, thực thi kế hoạch và điều
chỉnh cho phù hợp với những thay đổi của môi trường kinh doanh. Ngồi ra mơn học
cịn nhằm nâng cao nhận thức về trách nhiệm của một doanh nhân đối với sự phát triển
nền kinh tế của đất nước, đối với khách hàng mà doanh nghiệp phục vụ và với cả cộng
đồng dân cư thuộc địa bàn hoạt động của doanh nghiệp.
Đây là lần đầu tiên biên soạn chắc chắn có khiếm khuyết nhưng tác giả hy vọng
đây sẽ là tài liệu hữu ích cho giáo viên và học sinh trong quá trình giảng dạy và học
tập mơn học này.
Rất mong được q thầy cơ, anh chị đồng nghiệp đóng góp chân thành để giáo
trình ngày càng hồn chỉnh hơn.
Chân thành cảm ơn.

TPHCM, ngày 15 tháng 9 năm 2020
Chủ biên

1



2. 1.1. Ý nghĩa của bản kế hoạch khởi nghiệp ........................................................ 15
2.1.2. Nội dung chính trong bảng kế hoạch khởi nghiệp ....................................... 15
2.1.3. Cấu trúc của bản kế hoạch khởi nghiệp ........................................................ 15
2.2. QUY TRÌNH THỰC HIỆN Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP ............................. 18
2.2.1. Tài nguyên Cá nhân ....................................................................................... 18
2.2.2. Miểu tả sản phẩm và dịch vụ ......................................................................... 18
2


2.2.3. Hiểu về thị trường ......................................................................................... 18
2.2.4. Chiến lược Bán hàng và marketing ............................................................... 18
2.2.5. Tổ chức Công ty ............................................................................................ 19
2.2.6. Phát triển công ty ........................................................................................... 19
2.2.7. Lập ngân sách - Tính tốn chi phí và doanh thu ........................................... 19
2.2.8. Huy động vốn – Nơi vay vốn ........................................................................ 19
2.2.9. "Thoát" cơng ty ............................................................................................. 19
2.3. XÂY DỰNG MƠ HÌNH KINH DOANH KHỞI NGHIỆP TRONG
NGÀNH MAY ........................................................................................................... 21
2.3.1. Các loại mơ hình kinh doanh........................................................................ 21
2.3.2. Mơ hình kinh doanh khởi nghiệp trong ngành may ...................................... 24
Câu hỏi.................................................................................................................... 24
Bài tập ..................................................................................................................... 24
CHƯƠNG 3: NHỮNG CÂU CHUYỆN KHỞI NGHIỆP THÀNH CÔNG ........... 25
3.1 Bill Gates. ............................................................................................................. 25
3.3. Mark Zuckerberg ................................................................................................. 30
3.4 Steve Jobs ............................................................................................................. 33
3.5. Warren Buffett ..................................................................................................... 38
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................... 43
PHỤ LỤC ..................................................................................................................... 44



4


Chương 1: Tổng quan về ý tưởng khởi nghiệp

BM31/QT02/NCKH&HTQT

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP
Giới thiệu:
Để khởi nghiệp thành cơng, bạn phải có một sản phẩm xuất sắc và mới mẻ. Sản phẩm
của bạn có thể là hàng hóa, hay là sản phẩm dịch vụ cũng có thể là cách trao đổi thông tin.
Tất cả yếu tố ảnh hưởng đến thành cơng sẽ khơng là gì nếu bạn khơng có một sản phẩm
giá trị. Và để thực hiện quá trình tạo ra sản phẩm giá trị đều cốt lỗi là bạn phải có tinh thần
khởi nghiệp, thiết kế được các phương án khởi nghiệp hiệu quả.
Mục tiêu:
+ Nêu lên được khái niệm tinh thần khởi nghiệp
+ Xây dựng được ý tưởng khởi nghiệp.
+ Xây dựng được phương án khởi nghiệp.
1.1.TINH THẦN KHỞI NGHIỆP
1.1.1. Khái niệm
-

Khởi nghiệp: Khởi nghiệp là sáng lập ra một doanh nghiệp mới, với hình thức kinh
doanh đổi mới có mục đích và có hệ thống.

-

Tinh thần khởi nghiệp: Nhà kinh tế học Mỹ Peter F. Drucker cho rằng “tinh thần
doanh nhân khởi nghiệp được hiểu là hành động của doanh nhân khởi nghiệp - người

Vd: Những sản phẩm phục vụ cho nhu cầu ăn mặc ở: áo, quần, giày, dép….
-

Khởi nghiệp doanh nghiệp sáng chế đột phá (Innovation-Driven Enterprise – IDE)

-

Người khởi nghiệp với IDE khao khát vươn xa hơn thị trường địa phương tới thị
trường tồn cầu hoặc ít nhất là trong khu vực. Sản phẩm mang tính đột phá về cơng
nghệ, ít cạnh tranh.

Vd: Những sản phẩm mang tính cơng nghệ: điện thoại, quy trình sản xuất( nước ngọt,
bia), máy móc phục vụ sản xuất.
Phân biệt hai loại hình doanh nghiệp khởi nghiệp
Khởi nghiệp doanh nghiệp sản phẩm Khởi nghiệp doanh nghiệp sáng chế đột
thông dụng
phá (Innovation-Driven Enterprise – IDE)
Tập trung vào thị trường địa phương và Tập trung vào thị trường khu vực/thế giới.
khu vực
không cần thiết phải ứng dụng sáng tạo đột Doanh nghiệp dựa trên sự sáng tạo đột phá
phá
Nhiều cạnh tranh

Giai đoạn đầu ít cạnh tranh, hoặc khơng có
đối thủ cạnh tranh

Doanh nghiệp gia đình hoặc doanh nghiệp Đa dạng chủ sở hữu gồm cả các nhà cung
với rất ít vốn đầu tư từ bên ngoài
cấp vốn bên ngoài
Doanh nghiệp tăng trưởng theo đường Doanh nghiệp thu được lợi nhuận theo cấp


-

Có khả năng lắng nghe và gợi chuyện với người khác: ghi nhận những phản hồi xấu
và tìm hướng khắc phục.

-

Ln để đầu óc “mở”, khơng định kiến, thiên vị và khơng bao giờ giả định trước một
giải pháp nào (chỉ hỏi chứ không “cài” trước ý kiến).

-

Thật sự kiên nhẫn để thực hiện bước quan trọng này.

-

Độc lập và dám làm, dám chịu trách nhiệm;

-

Phát triển ý tưởng sáng tạo và đổi mới phương pháp giải quyết vấn đề;

-

Bền bỉ và dám chấp nhận rủi ro, thất bại;

-

Đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội


Đam mê

-

Từ sự thất bại

-

Khám phá nhu cầu thực tế của khách hàng

-

Thị trường tiềm năng

Nếu chưa có ý tưởng đầu tiên hãy nhìn nhận về sở thích cá nhân, điểm mạnh và
những kỹ năng của bản thân, khi đó ta sẽ dễ dàng nhìn thấy những cơ hội để chọn lựa
ý tưởng và hãy tự đặt câu hỏi cho bản thân.
” Cơng việc nào tơi có thể làm tốt đồng thời u thích nó trong một thời gian dài?”
1.2.3. Xây dựng ý tưởng khởi nghiệp
-

Xác định nguồn ý tưởng

-

Liệt kê các ngành, nghề liên quan với nguồn ý tưởng

-


BM31/QT02/NCKH&HTQT

3.

Cửa hàng kinh doanh trang phục múa belly dance

4.

Cửa hàng kinh doanh trang phục trẻ em

5.

Cửa hàng kinh doanh trang phục áo dài

6.

Cửa hàng kinh doanh trang phục đầm dạo phố

7.

Cửa hàng kinh doanh đồng phục học sinh

8.

Cửa hàng kinh doanh đồng phục gia đình(mẹ và bé…),
đồng phục nhóm(đi biển…)

9.

Cửa hàng kinh doanh trang phục áo sơ mi, quần tây nam

17.

Cửa hàng kinh doanh trang phục dạ hội

18.

Cửa hàng kinh doanh trang phục hóa trang

19.

Cửa hàng tư vấn thời trang và stylist

20.

Cơ sở chuyên tạo rập thời trang

21.

Cửa hàng kinh doanh trang phục ở nhà

22.

Cửa hàng kinh doanh trang phục cho người big size( chất
liệu, kiểu dáng)

KHOA MAY-TKTT

9



Cửa hàng kinh doanh từ các loại vải thừa

30.

Cửa hàng kinh doanh trang phục cho thú cưng

31.

Cửa hàng kinh doanh trang phục tập yoga

32.

Cửa hàng kinh doanh trang phục đầm maxi dạo biển

33.

Cửa hàng kinh doanh trang phục jacket

34.

Cửa hàng kinh doanh trang phục bếp: Tạp dề, găng tay nhắc
nồi, miếng nhắc nồi, đế lót ly, nồi

35.

Cơ sở hoàn thành sản phẩm trên máy chuyên dùng:vắt sổ,
kanzai, thùy khuy, đính nút, cuốn biên

KHOA MAY-TKTT


cường khả năng nhận diện thương hiệu hay hỗ trợ bán hàng…)
1.3.3.1. Phân tích thị trường mục tiêu
Khách hàng mục tiêu của doanh nghiệp là ai?
Thị trường mục tiêu của doanh nghiệp là ở đâu?
Nhu cầu của thị trường là gì?
1.3.3.2. Chiến lược Marketing
Chiến lược marketing của cơng ty là gì?
Marketing 4P: bao gồm Product (sản phẩm), Price (giá cả), Promotion (ưu đãi) và
Place (địa điểm)
Kênh Marketing
Các kênh marketing chủ lực của doanh nghiệp? (1 số kênh marketing chủ lực: TV, đài,
treo banner logo, event, activation, POSM dán poster…tùy tình hình tài chính và mức
độ phù hợp mà công ty lựa chọn các kênh và cách thức marketing phù hợp)
Tổ chức chương trình Marketing
Cơng ty có phương án tổ chức những chương trình marketing gì? Tổ chức như thế
nào?
1.3.3.3. Chiến lược thương hiệu
Thiết kế Logo của công ty.
KHOA MAY-TKTT

11


Chương 1: Tổng quan về ý tưởng khởi nghiệp

BM31/QT02/NCKH&HTQT

Xây dựng câu khẩu hiệu (Slogan) của công ty.
Giá trị cảm nhận là gì? Đồng bộ hình ảnh như thế nào?
Chiến lược xây dựng và quản lý thương hiệu như thế nào? (thương hiệu sẽ ở đâu trong

Ban giám đốc gồm những ai? 1 vài thông tin quan trọng như trên.
Những nhân vật có tầm ảnh hưởng quan trọng khác: kế tốn trưởng, cố vấn…?
1.3.5.3. Chính sách nhân sự
KHOA MAY-TKTT

12


Chương 1: Tổng quan về ý tưởng khởi nghiệp

BM31/QT02/NCKH&HTQT

Nhân sự của công ty qua các thời kỳ (hàng năm) là bao nhiêu? Mức lương căn bản qua
các năm là bao nhiêu?
Chế độ thời gian làm việc, qui định về ngày nghỉ…
Chính sách đào tạo, tuyển dụng, khen thưởng của cơng ty là gì?
Phương án phát triển hệ thống nhân sự? Cách thức gia tăng hiệu quả của hệ thống nhân
sự?
1.3.5.4. Phong cách lãnh đạo và văn hóa doanh nghiệp
Phần này khơng bắt buộc nhưng theo Phương án Việt Group thì nên có.
1.3.6. Phương án tài chính
Bạn có thể khởi nghiệp với 0 đồng không? Câu trả lời là không. Bạn có thể khởi
nghiệp với số vốn ít ỏi khơng? Câu trả lời là có thể.
Bạn có thể khởi nghiệp khi đã có một số vốn đủ để ni sống bản thân và doanh
nghiệp bạn ít nhất sáu tháng đầu tiên khơng? Câu trả lời là hãy cố gắng, bạn có thể
khởi nghiệp được.
Khơng có gì đảm bảo rằng bạn sẽ có doanh thu ngay từ tháng đầu tiên thành lập doanh
nghiệp. Cũng khơng có gì đảm bảo rằng bạn sẽ có doanh thu sau sáu tháng khởi
nghiệp.
Vì vậy, hãy chuẩn bị cho mình một số vốn đủ để ni sống bản thân và duy trì doanh


Chương 2: Thực hiện ý tưởng khởi nghiệp
trong ngành may

BM31/QT02/NCKH&HTQT

CHƯƠNG 2: THỰC HIỆN Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP TRONG NGÀNH MAY
Giới thiệu
Khi muốn thực hiện tiến trình khởi nghiệp, bạn có thể xây dựng thị trường sản
phẩm mới hoàn toàn, hoặc là lựa chọn một sản phẩm đã có sẵn rồi tạo ra một
phiên bản tốt hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là bạn phải đi theo trình tự cụ
thể với từng bước nghiên cứu vững chắc. có như vậy, việc thực hiện con đường khởi
nghiệp của bạn ít gặp rủi ro,đảm bảo được thành cơng, thậm chí lớn mạnh trong
tương lai không xa.
Mục tiêu
- Lập được cấu trúc của bản kế hoạch khởi nghiệp
- Trình bày được quy trình thực hiện ý tưởng khởi nghiệp
- Xây dựng được mô hình kinh doanh khởi nghiệp trong ngành may
2.1. CẤU TRÚC CỦA BẢN KẾ HOẠCH KHỞI NGHIỆP
2. 1.1. Ý nghĩa của bản kế hoạch khởi nghiệp
Bản kế hoạch khởi nghiệp là bảng liệt kê chi tiết thứ tự công việc cần phải làm khi
khởi nghiệp. Bản kế hoạch khởi nghiệp rất quan trọng, giúp doanh nghiệp hoạch định
rõ từng bước đi của mình trên con đường khởi nghiệp. Tạo được niềm tin cho các nhà
đầu tư hổ trợ để phát triển mơ hình kinh doanh.
2.1.2. Nội dung chính trong bảng kế hoạch khởi nghiệp
Đối tác chiến lược của doanh nghiệp là ai?
Những hoạt động chính của doanh nghiệp
Những đề xuất về giá trị sản phẩm
Quan hệ giữa doanh nghiệp với khách hàng
Phân khúc khách hàng dựa trên nhu cầu thực và hành vi của họ

+ Định vị doanh nghiệp, định vị thị trường
+ Khách hàng mục tiêu
+ Chiến lược kinh doanh
+ Tổng vốn đầu tư.............................đồng. trong đó
Vốn chủ: :............................... đồng, tỉ lệ..........................%
Vốn vay:............................... đồng, tỉ lệ..........................%
+ Lợi nhuận sau thuế
+ Thuế nộp
+ Số lao động
+ Thời gian thu hồi vốn đầu tư
+ Ảnh hưởng kinh tế,xã hội, môi trường của dự án


Nội dung kế hoạch kinh doanh

- Kế hoạch marketing
+ Mô tả sản phẩm dịch vụ
+ Các tính chất và khu vực thị trường mục tiêu
+ Nhóm khách hàng mục tiêu
+ Đối thủ cạnh tranh
KHOA MAY-TKTT

16


Chương 2: Thực hiện ý tưởng khởi nghiệp
trong ngành may

BM31/QT02/NCKH&HTQT


4.

Kế hoạch tài chính
+ Xác định tổng vốn đầu tư và các nguồn tài chính
+ Dự tính lãi, lỗ
+ Kế hoạch trả vốn vay

KHOA MAY-TKTT

17


Chương 2: Thực hiện ý tưởng khởi nghiệp
trong ngành may

BM31/QT02/NCKH&HTQT

+ Bảng lưu chuyển tiền mặt
+ Phân tích điểm hịa vốn
+ Phân tích hệ số tài chính
+ Các giả định tài chính
 Kết luận
Khẳng định tính khả thi của dự án
Hiệu quả kinh tế
Ý nghĩa xã hội
Sự ảnh hưởng đến môi trường
2.2. QUY TRÌNH THỰC HIỆN Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP
2.2.1. Tài nguyên cá nhân
Khởi tạo doanh nghiệp là một công việc mang tính chất cá nhân vì chủ doanh nghiệp
là người duy nhất có mặt ở cơng ty ngay từ đầu. Do vậy, việc nhấn mạnh với bản thân

2.2.6. Phát triển cơng ty
Thật khó để nghĩ về 3-4 năm sau thậm chí cả trước khi cơng ty của bạn được thành lập
và đi vào hoạt động. Tuy nhiên, đây sẽ trở thành ưu điểm, nếu ở giai đoạn ban đầu này
bạn có thể quan sát . Làm được điều đó giúp bạn trong việc xây dựng một bức tranh
tồn cảnh về cơng ty.
2.2.7. Lập ngân sách - Tính tốn chi phí và doanh thu
Ngân sách là tất cả các chủ đề trên được mô tả bằng các thuật ngữ về tiền tệ. Kế hoạch
kinh doanh càng chi tiết thì càng dễ để lập ra ngân sách.
Ngân sách cũng góp phần hiện thực hóa các kế hoạch đồng thời giúp bạn đánh giá lại
và thay đổi kế hoạch nếu ngân sách chứng minh rằng kế hoạch đó khơng khả thi.
2.2.8. Huy động vốn – nơi vay vốn
Việc huy động thành công cần trả lời được câu hỏi: “Làm sao tôi có thể huy động được
số vốn cần thiết để bắt đầu hoạt động kinh doanh của mình?”
Câu nói nổi tiếng của doanh nhân người Mỹ Warren Buffett: “Muốn đi nhanh, hãy đi
một mình. Muốn đi xa, hãy đi cùng nhau”.
Vậy, khởi nghiệp có nghĩa là bạn phải đi tìm cho mình một người đồng sáng lập. Vấn
đề quan trọng ở đây là: Giữa những người đồng sáng lập cần phải có những điều kiện
mục đích chung người đồng sáng lập cho thấy mục đích riêng của từng người. Mục
đích của từng người phải được gắn kết với nhau để hợp thành mục đích trọn vẹn của
một nhóm, dù nhóm có hai người, ba người hay nhiều hơn... Những người đồng sáng
lập phải hiểu rõ mục đích của mình cần đạt tới là gì? Và từng người trong tổ chức phải
hành động vì mục đích chung đó.
2.2.9. "Thốt" cơng ty
“Thốt cơng ty” nghĩa là bạn không tham gia vào các hoạt động của cơng ty nữa
Có ba trạng thái trong chiến lược “thốt” cơng ty
Thứ nhất: Cơng ty bạn đang “ăn nên làm ra” và trên thị thường có những tổ chức/cá
nhân đang có ý định mua lại tồn bộ cơng ty bạn. Bạn sẽ có hai sự lựa chọn: một là
giữ cơng ty lại và điều hành theo ý mình; hai là bán lại công ty để tổ chức/cá nhân đó
điều hành hồn tồn và bạn có khoản tiền tương xứng và thời gian để thành lập một
doanh nghiệp khác với một lĩnh vực/sản phẩm khác mà bạn yêu thích.

trong ngành may

BM31/QT02/NCKH&HTQT

Hình 2.1: Các mối quan hệ trong sản xuất kinh doanh
(Trích dẫn: kinh điển về khởi nghiệp-Gia Lâm, Hoàng Anh dịch)
2.3. XÂY DỰNG MƠ HÌNH KINH DOANH KHỞI NGHIỆP TRONG NGÀNH
MAY
2.3.1. Các loại mơ hình kinh doanh
- Mơ hình kinh doanh Canvas
Mơ hình kinh doanh canvas là mơ hình kinh doanh hiệu quả nhất dành cho các cơng .
Mơ hình kinh doanh canvas được sáng tạo bởi Yves Pigneur và Alexander Ostrer
walder. Đây là hình thức kinh doanh được các CEO trẻ trong các mơ hình khởi nghiệp
bởi sự dễ hiểu, cũng như dễ dàng trong việc áp dụng. Các mô hình kinh doanh lớn
trên thế giới như Facebook, Google, P&G, … đều thành cơng nhờ áp dụng mơ hình
kinh doanh canvas
Mơ hình kinh doanh canvas với 9 yếu tố chính để tạo mơ hình kinh doanh nhỏ hiệu
quả.


Mơ hình kinh doanh của bạn hướng tới đối tượng nào?



Bạn mang cho khách hàng những gì?



Những kênh phân phối và chiến lược truyền thông mà bạn sử dụng để quảng bá sản
phẩm tới khách hàng là gì?

và làm cho doanh thu chảy ngược lên phía đỉnh đó. Đây là mơ hình kinh doanh có mức
KHOA MAY-TKTT

21