Kiểm soát ô nhiễm tại các khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Quyển 2: HƯỚNG DẪN
x©y dùng
kÕ ho¹ch hμnh ®éng kiÓm so¸t
« nhiÔm cÊp ®Þa ph−¬ng
13
2.1.1. Môi trường tự nhiên 14
2.1.2. Thực trạng kinh tế xã hội 15
2.1.3. Thực trạng môi trường 15
2.1.4. Các dạng công tác kiểm soát ô nhiễm 15
2.2. Thực trạng hệ thống văn bản pháp luật
16
2.3. Chính sách, tầm nhìn và mục tiêu
16
2.3.1. Thể chế 18
2.3.2. Chính sách 19
2.3.2. Xây dựng tầm nhìn
20
2.3.4. Xây dựng mục tiêu chung 22
2.3.5. Xây dựng mục tiêu cụ thể 23
3. Các dự án và hành động
25
3.1. Phân tích lựa chọn các dự án và hành động
25
3.1.1. Các quy định 25
3.1.2. Hoàn thiện công cụ bảo vệ môi trường 26
3.1.3. Quy hoạch 28
3.1.3.1. Quy hoach - Kế hoạch liên quan tới ngành công nghiệp 28
3.1.3.2. Quản lý và kiểm soát các khu công nghiệp 30
3.1.3.3. Quản lý và kiểm soát các làng nghề thủ công 31
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 3 -
4.2.2. Doanh thu 61
5. Lựa chọn các ưu tiên
61
5.1. Các tiêu chí lưa chọn ưu tiên
61
5.2. Cách lựa chọn ưu tiên
63
5.3. Tiêu chí thông qua dự án
64
6. Tổ chức thực hiện
65
6.1 Giải pháp thực hiện
66
6.1.1. Giải pháp cơ cấu chính sách
66
6.1.2. Giải pháp nguồn lực
67
6.1.3. Giải pháp kỹ thuật
67
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 4 -
6.1.4. Giải pháp cưỡng chế
67
6.1.5. Tuyên truyền, giáo dục và nâng cao ý thúc cộng đồng
67
6.2. Tổ chức, sắp xếp thực hiện
67
BVTV Bảo vệ thực vật
BXD Bộ Xây dựng
CBO Tổ chức cộng đồng
COD Nhu cầu Oxy hoá học
CP Chính phủ
DANIDA Tổ chức phát triển quốc tế Đan Mạch
DO Oxy hoà tan
DONRE Sở Tài nguyên Môi trường
ĐMC Đánh giá tác động môi trường chiến lược
ĐTM Đánh giá tác động môi trường
GIS Hệ thống thông tin địa lý
GPS Định vị vệ tinh
KCN Khu công nghiệp
KKHHĐKSONMT Khung kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm môi trường
KT - XH Kinh tế - Xã hội
KSON Kiểm soát ô nhiễm
N Ni tơ
NĐ Nghị định
NGO Tổ chức phi chính phủ
NO2 Dioxit Nitơ
P Phốt pho
PCDA Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo
PM Bụi lơ lửng
PPP Chương trình phòng ngừa ô nhiễm
QA/QC Đảm bảo chất lượng/Kiểm soát chất lượng
QĐ Quyết định
SOWT Mạnh - yếu - cơ hội - thách thức.
TCMT Tiểu chuẩn môi trường
TP Thành phố
TT Thông tư
- Xác định và
đánh giá vấn đề môi trường trong điều kiện hiện tại;
- Xác định giải pháp hợp lý, các dự án và hành động cho sự cải thiện môi trường;
- Tiêu chí lựa chọn các dự án ưu tiên, tính toán chi phí thực hiện;
- Tổ chức thực hiện, giám sát và quan trắc.
Trên cơ sở khung kế hoạch (quyển 1), các hướng dẫn hiện tại và các điều kiện của
từng địa phương, mỗi địa phương s
ẽ phát triển KKHHĐKSON một cách phù hợp và có
tính khả thi.
Việc xây dựng KHHĐKSONMT này sẽ được thực hiện bởi đơn vị, tổ chức do UBND
tỉnh, TP của các địa phương, phân công hoặc ủy quyền có sự phối hợp của các Sở ban
ngành liên quan. Kiến nghị Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ chịu trách nhiệm thực thi với
sự tham gia phối hợp của các bên liên quan là phù hợp nhất.
1.1. Khái niệm về kiể
m soát ô nhiễm
Tại phần 1.1 trong KKHHĐKSON đã giải thích khái niệm của KSON dựa trên Chính
sách môi trường quốc gia và Quyết định 328/2005/QĐ-TTg .Việc xây dựng KHKSON dựa
trên hệ thống văn bản pháp luật hay chính sách KSONMT hiện nay. Điều này có nghĩa
KHHĐKSON ở các địa phương phải có cùng một khuôn mẫu tuân theo các cấp bậc trong
quá trình xây dựng KHHĐKSON cấp địa phương. Kế hoạch này được bắt đầu từ Tầm
nhìn, M
ục tiêu chung, Mục tiêu cụ thể nhằm xây dựng các dự án và hành động.
1.2. Giới thiệu hướng dẫn và tổ chức lập kế hoạch
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 7 -
Như đã miêu tả kỹ trong bản KKHHĐKSON, kế hoạch hành động KSON phải tập
trung vào mục tiêu của Quyết định 328/2005/QĐ-TTg và đưa ra những kết quả quan trọng
m chí cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa các cơ quan
Cộng đồng
Lĩnh vực kinh tế tư nhân
Các trường đại học
Các tổ chức
Chính quyền cấp địa phương
Chính quyền cấp trung ương
Môi trường chúng ta đang có Môi trường chúng ta mong muốn
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 8 -
chức năng để thực hiện một cách hiệu quả. Từng bước của khung kế hoạch hành động
sẽ được trình bày càng đơn giản càng tốt nhưng vẫn đảm bảo kế hoạch đi đúng hướng
để đạt được mục tiêu.
1.2.1. Kế hoạch hành động có tính chiến lược (một công cụ cần thiết)
Chỉ có thể sử dụng khái niệm Kế hoạch hành
động chiến lược để xây dựng Kế
hoạch nhằm đạt được những mục tiêu quan trọng đã đề cập tới ở trên. Có thể thấy rằng :
thứ nhất, mục tiêu đạt được là khó khăn. Thứ hai, để đạt được mục tiêu cần có sự phối
hợp giữa các cơ quan liên quan, do vậy ngay từ đầu kế hoạch phải được thực hiện liên
ngành. Thứ ba, kế
hoạch hành động phải là một tổ hợp của các giải pháp kỹ thuật, các
giải pháp kinh tế, các ưu tiên chiến lược, xây dựng năng lực, vấn đề nhận thức, thể chế,
chính sách.v.v. và quá trình thực hiện sẽ kéo dài hàng năm.Trong thời gian này, những
lựa chọn hành động ưu tiên sẽ có thể thay đổi do các vấn đề tài chính, kỹ thuật.v.v. và
những bài học kinh nghiệm rút ra, do vậy Kế hoạch cần ph
ải được điều chỉnh cho phù
hợp (xem hình 2).
hiện trạng
4
Làm sao có thể đảm
bảo chúng ta sẽ đạt
được mục tiêu ?
Các chỉ tiêu đánh giá, công tác
giám sát, các phương pháp
kiểm tra và công bố kết quả
2
Chúng ta muốn
tiến tới đâu?
Luật pháp, chính sách,
định hướng, các mục tiêu
chiến lược và phối hợp
hành động
3
Làm thế nào để
thành công
Cần có xác định rõ ràng về
kết quả và việc
thực hiện kế hoạch
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 9 -
hoạch hành động chiến lược như là công cụ quản lý hành chính. Kế hoạch hành động
Hình 2. Quy trình kết hợp hiện trạng, luật pháp, chính sách, tầm nhìn và , mục tiêu để xây dựng
cơ sở cho KHHĐKSON
Lập kế hoạch
Mật độ dân số
Sức khỏe
Đói nghèo
Hiện trạng ô nhiễm
Tài nguyên thiên nhiên (n
ước
)
Khung pháp lý, chính sách và định hướng
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 10 -
• Điều hành viên phải lưu giữ hồ sơ những pha quan trọng trong quá trình lập kế
hoạch để có thể dễ dàng cập nhật sau này.
1.2.4. Các nguồn lực và thông tin cần thiết để lập kế hoạch
1.2.4.1. Các nguồn lực
Để xây dự
ng một kế hoạch chiến lược sẽ cần các nguồn lực như: con người, địa
điểm và các thứ khác (máy tính, thiết bị…). Một số công cụ, thiết bị gợi ý để có thể thu
thập được các thông tin chính xác và trình bày tốt:
Công cụ đề xuất:
• Giấy can;
• Bảng can dùng để can ảnh và hình vẽ;
• Băng dinh trong;
• Bút chì đen, bút chì màu, bút màu, thước kẻ;
• Thiết bị GPS (để định vị nguồn ô nhiễm);
• Máy ảnh kỹ thuật số;
• Máy tính và máy in màu;
• Máy ghi âm để sử dụng trong các cuộc họp và hội thảo ;
• Bìa kẹp hồ sơ (để ghi chép tại hiện trường);
• Máy tính;
• Thước đo (30 mét).
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 11 - Để đáp ứng được yêu cầu của mỗi địa phương cụ thể sẽ cần cập nhật các nhu cầu,
xác định nơi lập kế hoạch, thời gian làm việc, cách đi thực địa và họp mặt ngoài trời…
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 12 -
huyện. Nếu cần độ chính xác cao hơn, ta có thể dễ dàng cập nhật, nâng cấp loại bản đồ
này với một chút kiến thức, kinh nghiệm cơ bản về GIS.
Lựa chọn và chuẩn bị bản đồ:
• Lựa chọn và xây dựng bản đồ hiện trạng cho toàn tỉnh;
• Nếu cần thiết có thể xây dựng bản đồ chi tiết hơn ở cấp huyện;
• Bản đồ chỉ bao gồm các chi tiết cần thiết nhất;
• Lưu ý tỷ lệ và tọa độ;
• Bản đồ dùng cho báo cáo chỉ cần nhỏ bằng khổ giấy A4, còn dùng cho hội
thảo thì kích thước nên to bằng một bức tường. Hình 5. Ví dụ về bản đồ hiện trạng đánh dấu các điểm nóng , thông tin môi trường và vị trí các
dự án ưu tiên
Xây dựng bản đồ chủ đề
Sau khi xây dựng bản đồ hiện trạng nên xây dựng 1 bản đồ chủ đề:
• Các điểm và khu vực quan tâm;
• Các điểm nóng (có thể được minh hoạ bằng ảnh chỉ ra vị trí bằng mũi tên trên
bản đồ);
• Khu vực dễ bị tổn thương (theo định nghĩa của bạn);
• Xác định dự án (danh sách dài) minh hoạ bằng những con số;
• Lựa chọn dự án ưu tiên (danh sách ngắn) từ 4 đến 6 dự án.
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 13 -
Mỗi ô tượng trưng cho một phần chính trong Khung kế hoạch hành động KSON và
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch KSON. Khi đề cập tới phần nào thì ô tương ứng được
bôi đậm để người đọc tiện theo dõi.
2. Các yếu tố cần thiết để xây dựng KHHĐKSONMT
2.1. Các thực trạng
Thực trạng
môi trường
Những phản hồi
Thực trạng
các văn bản
pháp quy
Chính sách,
Tầm nhìn và
mục tiêu
Xây dựng các hành động hay các dự án nhằm
cải thiện môi trường
Lựa chọn những hành động ưu tiên theo tầm
quan trọng, chi phí, thời gian và định hướng
Tính toán chi phí để xây dựng mỗi hành động
Thực hiện và giám sát
Tổ chức thực hiện
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 14 -
giá trong tương lai.
Hình 7. Ví dụ minh họa đánh giá và xác định vị trí tải lượng BOD tuỳ theo mức độ nguồn thải. Cỡ
độ lớn nhỏ của vòng tròn thể hiện mức độ nguồn thải.
2.1.1. Môi trường tự nhiên
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 15 -
KHHĐKSON phải phản ánh được các đặc điểm tự nhiên của địa phương, đó là
điểm quan trọng trong kế hoạch kiểm soát ô nhiễm; như: địa lý, địa hình, khí hậu, thủy
văn và ngữ cảnh hiện tại của bản đồ hành chính địa phương.
2.1.2. Thực trạng kinh tế xã hội
KHHĐKSON phải miêu tả và đánh giá được tốc độ phát triển dân số và tình
trạng s
ức khỏe, kinh tế chung của địa phương. Đối tượng cải thiện chất lượng môi
trường trong vùng đói nghèo và thực trạng kinh tế xã hội vùng đông dân cư là rất quan
trọng trong việc hỗ trợ nhóm thực hiện kế hoạch.
2.1.3. Thực trạng môi trường
Trên cơ sở các thông tin về chất lượng không khí, nước, đất, sinh thái, chất thải
rắn, chất thải y tế, chất thải nguy hại và các thông tin khác, KHH
ĐKSON phải mô tả các
thực trạng như là cơ sở cho sự so sánh kết quả chuyển biến trong tương lai từ khi các
hành động được thực hiện. Các mô tả vấn đề ô nhiễm hiện tại phải kể tới nguồn phát
sinh:
- Khu vực thành phố
- Công nghiệp
- Các làng nghề thủ công
- Các bãi rác
2.2
Thực trạng hệ thống văn bản pháp luật
Để xây dựng và thực hiện kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm mỗi tỉnh
cần đánh giá:
• Hiện trạng tổ chức và thực hiện các văn bản pháp quy;
• Làm rõ những khó khăn, tồn tại của hệ thống văn bản pháp luật;
• Đề xuất hoàn thiện những thiếu sót trong hệ thống văn bả
n pháp quy
ở cấp Trung ương v à địa phương;
• Sắp xếp ưu tiên theo trật tự ban hành các văn bản pháp quy, hướng
dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn cần thiết tại địa phương nhằm thực hiện
KHHĐKSON.
Để giúp việc phân tích và đánh giá hệ thống văn bản pháp quy liên quan tới kiểm
soát ô nhiễm, hình dưới đây chỉ ra cấp văn bản pháp quy trong hệ thống văn bản pháp
lu
ật môi trường cần đề cập, xem xét và đánh giá.
Hình 8 Thứ tự các văn bản Luật, Nghị quuyết, Nghị định, Quyết định, Thông tư, Tiêu chuẩn,
hướng dẫn và Quyết định cấp địa phương phục vụ việc đánh giá thực trạng hệ thống văn bản
pháp luật.
2.3. Chính sách, tầm nhìn và mục tiêu
Văn bản quan trọng liên quan tới chính sách môi trường Việt Nam là Chiến
lược Bảo vệ môi trường quốc gia đã được phê chuẩn, cập nhật hệ thống
ĐTM và thông qua Chiến lược phát triển bền vững (Chương trình Nghị sự
21). Tuy nhiên, đối với những KHHĐKSONMT cấp địa phương, các tỉnh
phải tự xây dựng tầm nhìn cho tương lai. Hướng dẫn này sẽ giải thích mối
quan hệ giữa các đơn vị có liên quan trong lĩnh vực kiểm soát ô nhiễm môi trường và 5
thành tố tầm nhìn, mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể, các dự án và hành động và cách
phân tích chức năng của hệ thống quản lý môi trường (phân tích SWOT).
Quyết định cấp địa
- Tiêu chuẩn môi
trường Việt Nam
TCVN-1995; TCVN –
2001; TCVN-2005;
TCVN 6696-2000
- Hướng dẫn quy trình
kỹ thuật kiểm soát ô
nhiễm nước do các
hoạt động công nghiệp
…
Công việc
của bạn
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 17 -
Để lập chiến lược KSON nhóm xây dựng kế hoạch nên tiến hành phân tích
SWOT về sự hoạt động của hệ thống môi trường hiện tại bao gồm cả kiểm tra và kiểm
soát ô nhiễm tại địa phương. Từ việc này sẽ rút ra được nhiều ý kiến hay để xây dựng
tầm nhìn cũng như xác định cần xây dựng cái gì và cải thiện điều gì. Sau đó sự thành
công của Kế hoạ
ch KSON sẽ phụ thuộc vào các ban ngành, cơ quan và đội ngũ nhân
viên của họ. Phân tích SWOT sẽ nêu bật những xu hướng quan trọng của địa phương
trong từng tình huống riêng biệt và đặt nó trong bối cảnh năng lực quản lý về môi
trường hiện tại. Có thể sự phân tích đầu tiên sẽ cho thấy nhiều vấn đề hơn là điểm
mạnh nhưng sẽ cho phép quyết định cần phải xây dựng n
ăng lực và các vấn đề khác ở
đâu. Điều này rất quan trọng cho việc thiết lập và tiến hành KHHĐKSON và xây dựng
năng lực môi trường tại địa phương. Việc phân tích SWOT không chỉ quan tâm tới hiện
trường lâu dài;
• Phân tích những đe doạ đối với môi trường từ việc không lập kế hoạch, không
kiểm soát và sự phát triển bừa bãi của các nhà máy quy mô nhỏ.
Cả điểm mạnh và điểm yếu cần phải được phân biệt và ưu tiên hoá dựa trên 1 loạt
các vấn đề bao gồm:
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 18 -
• Liệu điểm mạnh/điểm yếu là 1xu hướng hiện tại, đang thịnh hành, đang xuống
dốc hay chỉ tức thời?
• Điểm mạnh/điểm yếu có ảnh hưởng trong bao lâu và sẽ diễn ra khi nào?
• Ảnh hưởng của điểm mạnh/điểm yếu là quan trọng hay không quan trọng?
• Liệu có thể kiểm soát ảnh hưởng của đi
ểm mạnh/điểm yếu không?
Các yếu tố bên ngoài có thể hoặc là cơ hội hoặc là mối đe doạ. Cơ hội là những
yếu tố làm phát triển 1 khu vực một cách thuận lợi hơn, ví dụ sự phát triển nhanh trong
công nghệ sạch và sản xuất sạch trong ngành công nghiệp.
Những ví dụ khác về các yếu tố bên ngoài bao gồm: phi tập trung dịch vụ, dùng
những thiết bị quan trắc môi tr
ường dễ sử dụng và tốt hơn, tiếp cận các thông tin và
kinh nghiệm quốc tế nhiều hơn…Những thách thức là những xu hướng vô ích hay là sự
phát triển làm tăng ảnh hưởng tới môi trường, ví dụ một nền kinh tế phát triển mạnh
nhưng việc nâng cao năng lực môi trường không theo kịp. Ví dụ cuối cùng của yếu tố
bên ngoài là: 1 cơ hội đối với một phần của cộ
ng đồng và là 1 thách thức đối với một
phần khác.
Nên đánh giá liệu cơ hội/ thách thức là một xu thế hiện tại, tức thời, đang lên hay
đang xuống.
theo diện. Khi đề ra kế hoạch thì mối quan hệ giữa các cơ quan phải rõ ràng và thoả thuận giữa
các bên phải được soạn thảo kỹ lưỡng.
2.3.2. Chính sách
Kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương nên tập trung vào các
chính sách để đạt được mục tiêu, các chính này nên được tập trung vào:
• Việc ngăn ngừa ô nhiễm bằng cách xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc, bao
gồm cả việc xây dựng những tiêu chuẩn rõ ràng đối với những thông số ô
nhiễm;
• Xây dựng những chính sách kinh tế liên quan tới môi trường;
• Tập trung vào việc khai thác nguồn tài nguyên, quá trình sản xu
ất. vận chuyển
lưu trữ, xử lý chất thải và hệ thống tiêu huỷ an toàn;
• Xử lý khí thải, nước thải và chất thải rắn tại nguồn;
• Đặc biệt lưu ý tới nguồn ô nhiễm hoá học, phóng xạ và các chất gây ô nhiễm
sinh học;
Tầm nhìn chính sách môi trường nhằm phòng ngừa ô nhiễm:
• Đẩy mạnh năng lực quản lý, đầu tư, cưỡng chế và các biện pháp phòng ng
ừa ô
nhiễm nước thải, khí thải, tiếng ồn, chất thải nguy hại;
• Nâng cao nhận thức, tuyên truyền và giáo dục công tác phòng ngừa ô nhiễm
cho cộng đồng;
• Quy hoạch, xây dựng và phát triển bền vững khu sinh thái và đô thị nông thôn;
• Áp dụng công nghệ sạch đối với công nghệ mới hoặc phải có những thiết bị
giảm ô nhiễm và hệ thống xử lý chất thải phù hợp;
Công nghiệp
Nông nghiệp
Chất thải
sinh ho
ạt
CTR
muốn hòan thành trong tương lai. Hãy nói và viết lại những giá trị đạt được khi theo
đuổi tẩm nhìn đó. Những ý kiến trái lập không phải là một vấn đề. Đó là quá trình dám
thách thức và đạ
t được những giấc mơ và tầm nhìn có giá trị- những giấc mơ về thay
đổi môi trường và nghề nghiệp mà những người có liên quan đang sẵn sàng làm việc
chăm chỉ để đạt được điều đó. Nếu đây là lần đầu tiên địa phương xây dựng một tầm
nhìn để có thể chia sẻ với nhiều cơ quan và những người có liên quan thì chúng ta rất
nên mời các chuyên gia giúp chúng ta thực hiện các hộ
i thảo. Và nhớ sử dụng kết quả
từ các phân tích SWOT làm dữ liệu đầu vào.
Hình 10. Tầm nhìn là nền tảng quan trọng nhất để từ đó đưa ra các mục tiêu. Điều kiện tiên
quyết để xây dựng tầm nhìn là thông tin về hiện trạng, ví dụ ảnh hưởng của môi trường đối với
các các hoạt động địa phương lên môi trường và tình trạng xã hội của người dân.
Các bước để viết tầm nhìn:
• Sắp xếp tổ chức các hội thảo với sự tham gia của các cơ quan và những người có
liên quan để cùng suy nghĩ và thảo luận cho các dữ liệu đầu vào của tầm nhìn;
• Phác thảo tầm nhìn sơ bộ dựa trên kết quả đã thảo luận;
• Gửi bản phác thảo tới các cơ quan và các bên có liên quan để họ góp ý;
• Biên tập và hoàn thiện tầm nhìn dựa trên những đóng góp thu được;
•
Gửi bản phác thảo tới các cơ quan đối tác và những người có liên quan để họ phê
duyệt
.
Thông tin về hiện trạng ô nhiễm Tầm nhìn của Địa phương
Các mục tiêu chiến lược
Thiết lập
các ưu tiên
Mụctiêu 1 Mụctiêu 2 Mụctiêu n
Chỉ số 2Chỉ số 1 Chỉ số n
mục đích chiến lược này cũng cần phải được diễn giải thành một khối lượng lớn các
mụ
c tiêu liên quan và có thể hiểu được để rồi những mục tiêu đó còn phải được thảo
luận với các bên liên quan. Những hoạt động riêng lẻ của các bên tham gia nên tập
trung vào mục đích và mục tiêu.
Dựa trên tầm nhìn và mục tiêu chung do địa phương xây dựng và quyết định, do
đó các mục tiêu cụ thể cần phải được xác định rõ ràng. Ví dụ như:
1) Giảm thiểu chất độc không khí cho thành phần a) tới xx ppm;
2) Xác định nhữ
ng nguồn ô nhiễm nghiêm trọng trước (ngày);
3) Bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường do vậy không vượt quá các tiêu
chuẩn quốc gia về chất lượng nước và không khí;
4) Xóa bỏ việc thải vào nước các chất độc hại và bảo đảm các phương pháp xử lý
cho các chất đó;
5) Xóa bỏ việc làm tăng mức ô nhiễm nước (thành phần cụ thể) so với tình trạng
trong năm;
6) Đảm bảo nướ
c bề mặt đạt được tiêu chuẩn cần thiết về an tòan sử dụng cho
con người (cụ thể).
Khi tầm nhìn đã được hình thành và thông qua, nó luôn được trình bày cùng với
mục tiêu chung,mục tiêu cụ thể, các kế hoạch và các hoạt động để đưa ra các quyết
định trong một bối cảnh hợp lý và một cách chính thể luận. Điều này được thực hiện
một cách đơn giản như đã trình bày trong bảng ví d
ụ dưới đây. Liên kết tầm nhìn, mục
tiêu chung và mục tiêu cụ thể sẽ cho phép các nhóm xây dựng và phát triển mối liên hệ
giữa mục tiêu khi phát triển các kế hoạch chiến lược và tiêu chí để đưa ra sự lựa chọn.
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 22 -
bảo chúng theo đúng định hướng từ tầm nhìn. Mục tiêu đại diện cho một lĩnh vực nhất
định mà kế hoạch hành động kiểm soát môi trường sẽ tập trung để đạt được tầm nhìn.
Rất nhiều mục tiêu được xác định song chúng có thể được sàng lọc bằng cách xác định
vấn
đề trọng tâm và ưu tiên. Trong giai đoạn này các mục tiêu phải được chọn lọc để có
thể phản ánh tầm nhìn của tương lai. Các vấn đề trọng tâm được xác định trong các
phân tích SWOT và những nhu cầu cấp thiết cũng như các ưu tiên lớn nhất của địa
phương (xem phần 2.3).
Rất nhiều mục tiêu được xác định bằng việc sử dụng phân tích SWOT và tầm
nhìn. Tuy nhiên, số lượng mục tiêu cũng c
ần được giới hạn nếu không chiến lược sẽ
mất đi sự trọng tâm. Vì vậy, chỉ nên có khoảng từ 5 đến 6 mục tiêu. Về mặt lý tưởng kế
hoạch chiến lược kiểm soát ô nhiễm sẽ kết hợp cả các mục tiêu ngắn và dài hạn để có
thể cung cấp các kết quả một cách liên tục trong suốt thời gian đã định của chiến lược.
Khi xem xét việ
c lựa chọn và ưu tiên của mục tiêu, các nhóm nên chú tâm vào các nhân
tố trọng điểm quyết định tính khả thi của mục tiêu:
• Mục tiêu có liên quan đến hiện trạng môi trườngriêng biệt ở địa phương và cả
mặt chính trị, xã hội và những biến động kinh tế hay không?
• Mục tiêu có theo đúng định hướng của tầm nhìn?
• Trong bước lựa chọn mục tiêu, những tác động tiềm ẩn nào có thể d
ẫn tới sự
thành công của mục tiêu hoặc khả năng giải quyết vấn đề của địa phương?
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 23 -
• Các hành động đang thực hiện có hỗ trợ cho mục tiêu?
• Mục tiêu là kết quả ngắn, trung bình hay dài hạn?
thay đổi địa
phương…
Mục tiêu 2: Đảm
bảo sự cung cấp
thích hợp…
Mục tiêu 3: Để
xây dựng năng
lực con người
phục vụ cho…
Mục tiêu 4: Để
thu hút thêm
nhiều dự án đầu
tư từ các cá nhân,
các khu vực công
và thứ ba Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
mục tiêu khác.
• Đóng góp của m
ục tiêu cụ thể nhằm đạt được mục tiêu chung và tầm nhìn.
• Khả năng đạt được mục tiêu: Những tác động nào cần phải vượt qua để có
thể thực hiện mục tiêu? Vấn đề nào cần giải quyết trong quá trình thực hiện
mục tiêu.
• Khả năng của địa phương trong việc đảm bảo các nguồn cần thiết, trong việc
tác động và hỗ trợ để th
ực hiện mục tiêu?
Mức động hỗ trợ của cộng đồng trong việc phát triển và hiện thực hóa mục tiêu
Bảng 3. Điền vào cùng 1 mẫu sau khi xây dựng các mục tiêu cụ thể
Tầm nhìn
Các mục tiêu
chung
Các mục tiêu cụ
thể
Các dự án
Các hoạt
động
Vào năm
2010, địa
phương sẽ
Mục tiêu 1:Để
thay đổi địa
phương…
Mục tiêu1: 01:
Vào năm 2010,
cải thiện tình
trạng môi
phục vụ cho…
Mục tiêu 3: 01:
Vào năm 2015,
đảm bảo sự đầu
tư và các kế
hoạch thích hợp
được thực hiện
nhằm loại bỏ
hoặc giảm thiểu
Mục tiêu 3: 02:
Năng lực thích
hợp được ..
Mục tiêu 4: Để
thu hút thêm
nhiều dự án
đầu tư từ các
cá nhân, các tổ
chức
Mục tiêu 4: 01:
Tăng cường mức
đầu tư trong địa
phương về công
nghệ sạch trong