MỤC LỤC
A.LỜI MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết, chặng đường đổi mới cũng không phải là và không thể
là một lộ trình đã được tính trước tất cả, đồng thuận tất cả. Đó là sự chung đúc
những trăn trở, những ý tưởng, những sáng kiến của rất nhiều bộ óc, nhiều cơ sở,
nhiều địa phương. Đó cũng là một quá trình vừa đi vừa tìm đường, vừa đi vừa điều
chỉnh, đấu tranh với cái cũ, đấu tranh với chính mình, thuyết phục nhau, chờ đợi
nhau, rồi từng bước đi tới đồng thuận. Trên lộ trình đó, có những bộ óc bứt phá,
vươn lên trước và lần lượt cuốn hút cả tập thể tiến lên. Có cả những sức ỳ, những
nghi kỵ, những cản trở do chưa kịp nhận thức ra cái mới. Có những bộ óc đã từng
trì trệ, bỗng bừng tỉnh, vượt lên, tỏa sáng. Có những trường hợp sau khi vượt trội,
tỏa sáng lại ngưng trệ, lu mờ, bị đà tiến chung vượt qua. Lại có không ít bộ óc rất
cấp tiến về mặt này, nhưng lại chưa chuyển biến kịp về mặt kia. Nhưng tổng hợp
lực của sự vận động là tiến tới, tiến tới trong sự đồng thuận ngày càng cao...
1
Nói lên được tất cả những bước quanh co, khúc khuỷu và gian nan đó chỉ
càng làm rạng rỡ thêm ý nghĩa và giá trị lớn lao của sự nghiệp đổi mới.
Theo dõi về kinh tế VN sau 1975, có thể thấy những bước chuyển biến và
thăng trầm đáng kinh ngạc. Sau khi tìm hiểu kỹ các tài liệu tôi thấy rằng ở đây tư
duy kinh tế đã quyết định chính sách kinh tế.Mà chính sách kinh tế thì ảnh hưởng
rất lớn đến đời sống kinh tế của VN. Rất nhiều thăng trầm của VN là lệ thuộc vào
tư duy kinh tế.
Trước thực tế đó, với vốn kiến thức đã học cùng với sự hướng dẫn nhiệt tình
của cô giáo Đỗ Thị Yến em đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Quá trình đổi mới tư
duy kinh tế ở Việt Nam giai đoạn 1975 đến nay” làm bài tiểu luận của mình.
Kết cấu bài tiểu luận ngoài lời nói đầu và kết luận thì phần nội dung gồm:
I.Tư duy kinh tế trước đổi mới(1975- 1986).
II.Tư duy kinh tế sau đổi mới(1987 đến nay).

B. PHẦN NỘI DUNG
I.Tư duy kinh tế trước đổi mới(1975- 1986)

không đủ, nên việc phân phối bị kiểm soát bằng
chế độ tem phiếu.
Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân trong
đó có cả “do khuyết điểm, sai lầm của các cơ quan Đảng và Nhà nước ta từ trung
ương đến cơ sở về lãnh đạo và quản lý kinh tế, quản lý xã hội” dẫn tới "chủ quan,
nóng vội, đề ra những nhiệm vụ và chỉ tiêu của kế hoạch nhà nước quá cao so với
khả năng, những chủ trương sản xuất, xây dựng, phân phối, lưu thông thiếu căn cứ
xác đáng, dẫn đến lãng phí lớn về sức người, sức của; ... rất bảo thủ, trì trệ trong
việc chấp hành đường lối của Đảng và nhiều nghị quyết của Trung ương, trong việc
đánh giá và vận dụng những khả năng về nhiều mặt của đất nước.... kéo dài cơ chế
3
quản lý quan liêu bao cấp với cách kế hoạch hóa gò bó, cứng nhắc, không đề cao
trách nhiệm và mở rộng quyền chủ động cho cơ sở, địa phương và ngành, và cũng
không tập trung thích đáng những vấn đề mà Trung ương cần và phải quản lý... duy
trì quá lâu một số chính sách kinh tế không còn thích hợp, cản trở sản xuất và
không phát huy nhiệt tình cách mạng và sức lao động sáng tạo của những người lao
động ... chưa nhạy bén trước những chuyển biến của tình hình, thiếu những biện
pháp có hiệu quả," Hậu quả nghiêm trọng phải kể hai cuộc đổi tiền năm 1975 (do
Cộng hòa Miền Nam Việt Nam thực hiện) và đổi tiền năm 1978 trên toàn quốc để
thực thi "đánh tư sản mại bản", tiêu diệt tiết kiệm vốn liếng của người dân và làm
xáo trộn kinh tế trầm trọng.
Nhận định tổng quát về thực trạng kinh tế nước ta, trong những năm cuối
thập kỷ 70, Nghị quyết Trung ương 6 (khóa IV) tháng 8/1979 đã chỉ ra: Việt Nam
đang đứng trước nhiều khó khăn về kinh tế và đời sống; sản xuất phát triển chậm
(tốc độ tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân dưới 1%/năm); năng suất
lao động quá thấp; đời sống nhân dân thiếu thốn, nhiều hiện tượng trong xã hội có
tính tiêu cực nghiêm trọng.
2.Thời kỳ 1982-1986
Năm 1982, Đại hội V của Đảng Cộng sản Việt Nam đã thừa nhận kinh tế
Việt Nam trong thời kỳ 1976-1980 là: "kết quả sản xuất không tương xứng với sức

Nam triển khai chính thức chương trình Đổi mới tư duy quản lý kinh tế mà thể hiện
trước hết là nghị quyết của Đại hội VI tổ chức vào giữa tháng 12 năm 1986.Đề cập
tới sự cần thiết đổi mới cơ chế quản lí kinh tế, Đại hội VI khẳng định: “Việc bố trí
lại cơ cấu kinh tế phải đi đôi với đổi mới cơ chế quản lí kinh tế. Cơ chế quản lí tập
trung quản lí tập trung quan lieu, bao cấp từ nhiều năm nay không tạo được động
lực động lực phát triển, làm suy yếu kinh tế xã hội chủ nghĩa, hạn chế việc sử dụng
và cải tạo các thành phần kinh tế khác, kìm hãm sản xuất, làm giảm năng suất, chất
lượng, hiệu quả, gây rối loạn trong phân phối lưu thông, và đẻ ra nhiều hiện tượng
tiêu cực trong xã hội”.Chính vì vậy, việc đổi mới cơ chế quản lí kinh tế quản lí kinh
tế trở thành nhu cầu cần thiết và cấp bách. Và, giai đoạn Đổi Mới bắt đầu từ năm
1987.
II.Tư duy kinh tế sau đổi mới(1987 đến nay)
Xét về thời gian, dưới góc độ kinh tế thị trường, tư duy của chúng ta cũng
được đổi mới qua nhiều bước.
Bước I: Thừa nhận cơ chế thị trường nhưng không coi nền kinh tế của ta là
kinh tế thị trường. Nói cơ chế thị trường là chỉ nói về mặt cơ chế quản lý chứ không
phải nói về toàn bộ đặc điểm, tính chất và nội dung của nền kinh tế. Do đó, trong
5
khi phê phán nghiêm khắc cơ chế quản lý tập trung, quan liêu, bao cấp và đề ra chủ
trương đổi mới quản lý kinh tế (một bộ phận của đường lối đổi mới toàn diện), Đại
hội VI khẳng định: “thực chất của cơ chế mới về quản lý kinh tế là cơ chế kế hoạch
hóa theo phương thức hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa, đúng nguyên tắc tập
trung dân chủ”. Phát triển thêm một bước, Đại hội VII (qua Cương lĩnh) đã xác
định nền kinh tế của ta là “nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng
xã hội chủ nghĩa, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước”.
Bước II: Coi kinh tế thị trường không phải là cái riêng có của chủ nghĩa tư
bản, không đối lập với chủ nghĩa xã hội. Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ
khóa VII (tháng 1/1994) nhận định: Cơ cấu kinh tế nhiều thành phầ đang hình
thành. Và cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội
chủ nghĩa đang trở thành cơ chế vận hành của nền kinh tế. Có nghĩa là nền kinh tế