1

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM





N TH NGC HNG




THIT LP CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B TRONG
H THNG KIM SOÁT NI B CHO CÁC CÔNG TY DT
MAY A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH





LUN VN THC S KINH T

 







NGI HNG DN KHOA HC:
PGS. TS. MAI TH HOÀNG MINH





TP. H Chí Minh - Nm 2010
3

MC LC
Trang s …
M u ...........................................................................................................9
Chng 1: C s lý lun v h thng kim soát ni b. ..........................13
1.1. Khái nim v h thng kim soát ni b...............................................13
1.2. Các b phn cu thành h thng kim soát ni b................................13
1.3. S cn thit và li ích ca h thng kim soát ni b...........................29
1.4. Ý ngha ca h thng kim soát ni b trong các công ty ngành dt may a
bàn thành ph H Chí Minh..........................................................................29
Kt lun chng 1 .........................................................................................30

Chng 2: Th c tr!ng v các quy trình kim soát ni b trong h thng
kim soát ni b c"a các công ty ngành dt may #$a bàn thành ph H Chí
Minh..............................................................................................................31
2.1. S phát trin và c im ca ngành dt may a bàn thành ph H Chí

Minh61 ..........................................................................................................61
PH'N A: CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N
CÁC NGHIP V PHÁT SINH 'U VÀO............................................62
PH'N B: CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N
CÁC NGHIP V PHÁT SINH TRONG QUÁ TRÌNH S(N XU)T:.82
PH'N C: CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N
CÁC NGHIP V PHÁT SINH 'U RA...............................................89 5

PH'N D: CÁC QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N
CÁC NGHIP V PHÁT SINH V* NHÂN S+.....................................112
PH'N E: QUY TRÌNH KIM SOÁT NI B LIÊN QUAN N NGHIP
V CHI TIÊU KHÁC................................................................................127
Kt lun chng 3 ........................................................................................131
Kt lun ........................................................................................................132
Danh sách các công ty dt may a bàn thành ph H Chí Minh c kho sát
thc t...........................................................................................................133
Tài liu tham kho........................................................................................134

7

DANH MC CÁC B(NG BIU, S 

Trang s …
1. Bng 2.1: Giá tr sn xut công nghip ca ngành dt may a bàn thành ph
H Chí Minh t nm 2004 n nm 2008. ...................................................32
2. Biu  2.1: S gia tng v giá tr sn xut công nghip ca ngành dt may
a bàn thành ph H Chí Minh t nm 2004 n nm 2008....................... 32
3. Bng 2.2: Bng tng hp các câu h i kho sát thc t v hot ng kim soát
ti 5 công ty dt may a bàn thành ph H Chí Minh................................. 35
4. Bng 2.3: Bng tng hp kho sát thc t v mt s quy trình kim soát ni
b ch yu trong 5 công ty dt may a bàn thành ph H Chí Minh.......... 40
5. S  3.1: Quy trình “Lp n t hàng mua nguyên vt liu, vt t, ph
kin”- MH1. ..................................................................................................66
6. S  3.2: Quy trình “Nhn nguyên vt liu, vt t, ph kin”- MH2.... 70
7. S  3.3: Quy trình “Theo dõi n phi tr ng!i bán”- MH3. .............. 73
8. S  3.4: Quy trình “Thanh toán cho ng!i bán” – MH4. .................... 77
9. S  3.5: Quy trình “Chi tin mt tr n ng!i bán” – MH5. ...............81
10. S  3.6: Quy trình “Xut kho NVL, VT, PK cho sn xut” – SX1 .... 86
11. S  3.7: Quy trình “Nhp kho TP, NVL dùng sn xut còn tha, ph liu” –
SX2................................................................................................................ 88
12. S  3.8: Quy trình “Nhn n t hàng” – BH1.................................. 91
13. S  3.9: Quy trình “Chun b hàng hóa xut bán trong n"c”– BH2: 95
14. S  3.10: Quy trình “Giao hàng tn ni”– BH3................................... 98


9

M. 'U
Lý do chn  tài
Dt may là hai ngành kinh t quan tr$ng, có quy mô l"n trong sn xut, xut
khu, s% dng lao ng và chim lnh th tr!ng ni a.
Cuc suy thoái kinh t toàn cu ã gây nh hng nghiêm tr$ng trên hot ng
sn xut kinh doanh và xut khu ca tt c các ngành k t gia nm 2008 n
nay. Tình trng tht nghip, tht cht chi tiêu và tín dng ã làm cho s&c mua
hu ht các th tr!ng nhp khu l"n ca ngành dt may nh M', EU, Nht
Bn… b st gim nghiêm tr$ng. N( lc cnh tranh v"i các n"c xut khu 
giành ly phn th tr!ng ang b co h)p, ng th!i y mnh vic chim lnh th
tr!ng ni a là chin lc hành ng mà hu ht các doanh nghip ngành dt
may ã và ang thc hin ng th!i c*ng gp vô vàn khó khn.
Ngành dt may Vit Nam ang phi i mt v"i nhiu thách th&c l"n.  có
c sn phm m bo cht lng tt, mu mã phong phú, a dng v"i giá
thành có tính cnh tranh trên th tr!ng quc t òi h i các doanh nghip phi n(
lc rt nhiu.
Tr"c tình hình nh th tôi không kh i bn khon và tôi quyt nh ch$n  tài
“Thit lp các quy trình kim soát ni b trong h thng kim soát ni b cho
các công ty ngành dt may a bàn thành ph H Chí Minh” làm  tài nghiên
c&u khoa h$c ca mình.
Tôi xin chân thành cám n PGS.TS. Mai Th Hoàng Minh ã h"ng dn tôi tn
tình trong quá trình nghiên c&u c*ng nh hoàn thành lun vn này. Và tôi c*ng
xin cám n mt s công ty dt may trên a bàn thành ph H Chí Minh ã giúp
+ tôi trong th!i gian kho sát thc t. Cám n các ng nghip ã ng h và
giúp + tôi. Vì th!i gian có hn nên không th tránh kh i nhng thiu sót, vy
kính mong s óng góp ý kin ca Quý thy, cô, doanh nghip, bn bè và ng
nghip  lun vn c hoàn thin hn.

− Tìm hiu, phân tích, ánh giá các quy trình kim soát ni b trong h thng
kim soát ni b ca mt s công ty dt may a bàn thành ph H Chí Minh
thông qua kt qu kho sát thc trng.
−  xut mt s bin pháp khc phc nhc im cho mt s quy trình kim
soát ni b ti các công ty dt may ã c kho sát thc t. T ó, thit lp
các quy trình kim soát ni b áp dng chung cho các công ty dt may a
bàn thành ph H Chí Minh.

i tng nghiên cu ca  tài
Các quy trình kim soát ni b trong h thng kim soát ni b ca các công ty
ngành dt may a bàn thành ph H Chí Minh.
11

Phm vi nghiên cu ca  tài
 tài ch. nghiên c&u các quy trình kim soát ni b liên quan n các nghip v
kinh t phát sinh u vào, chi phí phát sinh trong quá trình sn xut, kim soát
quá trình tiêu th sn phm và kim soát c v nhân s mà các công ty ngành dt
may a bàn thành ph H Chí Minh ang áp dng.
T kt qu kho sát thc t ti mt s công ty dt may a bàn thành ph H Chí
Minh và c s lý lun “Hot ng kim soát” trong báo cáo ca COSO nm
1992, tác gi s,  ngh các quy trình kim soát ni b chung cho các công ty dt
may a bàn thành ph H Chí Minh.

ng dng ca  tài
Các quy trình kim soát ni b này c áp dng cho các công ty dt may a
bàn thành ph H Chí Minh. Tuy nhiên,  m(i công ty có mt c cu t ch&c
khác nhau, do vy nhng s thay i  phù hp v"i tng công ty khi áp dng

Chí Minh.
Chng 3: Các gii pháp cho vic thit lp các quy trình kim soát ni b trong
h thng kim soát ni b ca các công ty ngành dt may a bàn
thành ph H Chí Minh.

13

Chng 1: C s lý lun v h thng kim soát ni b

1.5. Khái nim v h thng kim soát ni b
H thng kim soát ni b là toàn b các chính sách, các b"c kim soát và th
tc kim soát c thit lp nh#m iu hành các hot ng ca n v. Các b"c

− Thông tin và truyn thông.
− Hot ng kim soát.
− Giám sát.
1.2.1. Môi tr0ng kim soát
Môi tr!ng kim soát là nhng yu t ca t ch&c nh hng n hot ng ca
h thng kim soát ni b và là các yu t to ra mt môi tr!ng trong ó toàn
b thành viên ca t ch&c có nhn th&c c tm quan tr$ng ca h thng kim
soát ni b hay không. Ví d, nhn th&c ca ban giám c th nào v tm quan
tr$ng ca liêm chính và o &c ngh nghip, v vic cn t ch&c b máy hp lý,
v vic phi phân công, y nhim, giao vic rõ ràng, v vic phi ban hành b#ng
vn bn các ni quy, quy ch, quy trình sn xut kinh doanh... Mt môi tr!ng
kim soát tt s, là nn tng quan tr$ng cho s hot ng hiu qu ca h thng
kim soát ni b.
Môi tr!ng kim soát bao gm 7 nhân t ch yu nh sau:
− Tính chính trc và giá tr o &c,
− Bo m v nng lc,
− Hi ng qun tr và Ban kim soát,
− Quan im, nhn th&c và phong cách iu hành ca ch doanh nghip.
− C cu t ch&c trong doanh nghip.
− Cách th&c phân chia trách nhim và quyn hn cho tng nhân viên trong
doanh nghip.
− Chính sách nhân s.

1.2.1.1. Tính chính tr c và giá tr$ #!o #1c
Tính chính trc và giá tr o &c ca các nhân viên làm vic trong công ty có
liên quan n các quy trình kim soát ni b s, làm nh hng trc tip n tính
hu hiu ca h thng kim soát ni b. Do ó,  nâng cao tính chính trc và
giá tr o &c ca các nhân viên, ban lãnh o công ty cn thit lp ra các chun
mc v o &c và cách th&c c x% úng n nh#m ngn chn các nhân viên
không tham gia vào các hot ng thiu o &c hoc phm pháp. Quy nh rõ

chuyên môn m"i nh#m m bo nng lc ca nhân viên.
Công ty cn phi quy nh c th, chi tit các yêu cu v trình  chuyên môn,
kinh nghim làm vic và k' nng cho tng v trí công vic b#ng vn bn.

1.2.1.3. Hi #ng qu%n tr$ và "y ban kim toán
Hi ng qun tr là c quan qun lý ca công ty, thc hin các quyn và ngha
v theo quy nh ca pháp lut, ca iu l công ty, i hi ng c ông, …0y 16

ban kim toán gm mt s thành viên trong và ngoài hi ng qun tr nhng
không tham gia iu hành công ty. 0y ban kim toán có trách nhim giám sát
vic tuân th pháp lut, giám sát vic lp báo cáo tài chính, gi s c lp ca
các kim toán viên ni b.
Theo Lut Doanh nghip ca Quc hi n"c Cng hòa xã hi ch ngha Vit
Nam s 60/2005/QH11, ngày 29 tháng 11 nm 2005, quy nh nhng công ty c
phn phi thành lp hi ng qun tr và ban kim soát. Ban kim soát có trách
nhim giám sát hi ng qun tr và ban giám c, thc hin các quyn và ngha
v ging nh y ban kim toán.
Hi ng qun tr và y ban kim toán hot ng có hiu qu, chính trc và m
bo các giá tr o &c trong công vic s, nh hng tt n môi tr!ng kim
soát trong công ty. S hu hiu ca hi ng qun tr và y ban kim toán c
ánh giá qua các nhân t sau:
− M&c  c lp gia các thành viên trong hi ng qun tr hoc trong y ban
kim toán.
− Kinh nghim và uy tín ca các thành viên trong hi ng qun tr hoc trong
y ban kim toán.
− Mi quan h gia hi ng qun tr hoc y ban kim toán v"i kim toán ni
b và kim toán c lp.

tc kim soát. Vì vy, khi xây dng c cu t ch&c, công ty cn lu ý mt s vn
 nh sau:
− C cu t ch&c phù hp v"i quy mô, tính cht, mc tiêu kinh doanh ca công
ty, tinh g$n và hiu qu.
− Xác nh c các v trí then cht v quyn hn, trách nhim và các l trình
báo cáo cho phù hp.
− m bo s phù hp ca tng v trí trong s  t ch&c v"i tng nhân viên.
− H thng thông tin trong công ty thông sut, nhng ng!i có liên quan c
tip nhn thông tin nhanh chóng, chính xác.

1.2.1.6. Cách th1c phân chia trách nhim và quyn h!n cho t3ng nhân viên
trong công ty
Phân chia trách nhim và quyn hn cho tng nhân viên phi phù hp v"i s 
t ch&c ã c xây dng. Phân chia trách nhim cho nhân viên phi m bo
nguyên tc bt kiêm nhim, phù hp v"i trình , kinh nghim, s thích ca
nhân viên s, giúp cho môi tr!ng kim soát phát huy tác dng. Quyn hn ca
nhân viên c quy nh phi tng &ng v"i trách nhim công vic mà h$ m
nhim. 18

Vì công vic ca các thành viên có mi liên h v"i nhau trong hot ng ca
công ty. Do ó, quyn hn và trách nhim ca tng v trí trong s  t ch&c cn
phi c mô t rõ ràng, chi tit và quy nh rõ v quan h, v mt báo cáo gia
các thành viên.

1.2.1.7. Chính sách nhân s
Chính sách nhân s bao gm các chính sách nh: tuyn dng, ào to,  bt, sa
thi, khen thng, chính sách u ãi i v"i các nhân tài và nhân viên làm vic

Các yu t bên trong. S qun lý thiu minh bch, không coi tr$ng o &c
ngh nghip. Cht lng cán b thp, s c h ng hóc ca h thng máy tính, ca
trang thit b, h tng c s. T ch&c và c s h tng không thay i kp v"i s
thay i, m rng ca sn xut. Chi phí cho qun lý và tr lng cao, thiu s
kim tra, kim soát thích hp hoc do xa công ty m) hoc do thiu quan tâm...
Các yu t bên ngoài. Thay i công ngh làm thay i quy trình vn hành.
Thay i thói quen ca ng!i tiêu dùng làm các sn phm và dch v hin hành
b l(i th!i. Xut hin yu t cnh tranh không mong mun tác ng n giá c và
th phn. S ban hành ca mt o lut hay chính sách m"i, nh hng n hot
ng ca t ch&c...
 tránh b thit hi do các tác ng nêu trên, t ch&c cn th!ng xuyên: xác
nh ri ro hin hu và tim n. Phân tích nh hng ca chúng k c tn sut
xut hin và xác nh các bin pháp  qun lý và gim thiu tác hi ca chúng.

1.2.3. Thông tin và truyn thông
Thông tin và truyn thông là mt chu(i các công vic thu thp, x% lý các nghip
v kinh t phát sinh liên quan n quá trình hot ng sn xut kinh doanh ca
công ty, da trên c s ó phát hành các báo cáo cung cp cho i tng bên
trong và ngoài công ty. Các quy trình kim soát ni b hot ng hu hiu hay
không phn l"n là do h thng thông tin, truyn thông có tt hay không, và có
th xem thông tin và truyn thông là b phn tiên quyt trong vic thit lp, duy
trì và nâng cao nng lc kim soát trong công ty.
Mt b phn gi vai trò quan tr$ng trong h thng thông tin và truyn thông là
h thng k toán. H thng k toán t yêu cu khi m bo các mc tiêu sau:
− Tt c các nghip v kinh t thc t phát sinh u c thu thp và ghi chép
y  vào s sách k toán.
− Các nghip v kinh t phát sinh c phân loi mt cách úng n. Ni dung
các nghip v c di-n gii mt cách chi tit, y , úng v"i ni dung thc t
phát sinh.


Kim soát &ng dng là hot ng kim soát ch. c áp dng cho tng hot
ng c th nh: hot ng chi thanh toán cho nhà cung cp hoc chi tin lng
hoc thu tin bán hàng b#ng tin mt, … 21

Kim soát quá trình chi thanh toán cho nhà cung cp nh#m m bo khon tin
tr này có y  ch&ng t ch&ng minh khon n phi tr và c phê duyt bi
cp có thm quyn. Khon tin thc chi úng b#ng v"i s tin ã c duyt,
ch&ng t xác nhn s tin chi c lp, ký tên và lu tr y . nh k1, nhng
ng!i có liên quan trong ni b công ty v thanh toán n cho nhà cung cp (nh:
k toán thanh toán, k toán theo dõi công n phi tr, th qu' nu thanh toán
b#ng tin mt) tin hành i chiu s liu. Báo cáo công n phi tr cho nhà
cung cp c lp nh k1 cho trng b phn, phòng, ban có liên quan. Tuy
nhiên, kim soát &ng dng ch. m bo  tin cy cho hot ng chi thanh toán
cho nhà cung cp, c th hin qua 3 khâu: kim soát thông tin u vào, kim
soát quá trình x% lý d liu, kim soát thông tin u ra.

* Kim soát chung
Kim soát chung là hot ng kim soát c áp dng cho tt c các hot ng
có liên quan n quá trình x% lý thông tin, bao gm các chính sách và th tc
nh#m to s tin cy v h thng thông tin ca công ty.
Hot ng kim soát chung th!ng là nhng hot ng nh sau:
− Kim soát quá trình x% lý d liu ca phn mm k toán.
− Kim soát nhng s c có th xy ra nh hng n d liu k toán.
− Kim soát các thit b lu tr d liu k toán.
− Kim soát vic tip cn toàn b h thng thông tin.

1.2.4.2. Phân lo!i kim soát theo tính ch/t s5 d4ng

* Phân chia trách nhim y 
Các nhân viên trong công ty c phân công, phân nhim chi tit, rõ ràng nhng
òi h i phi m bo nguyên tc bt kiêm nhim. Mt b phn, phòng, ban hoc
cá nhân không c phép m nhim, x% lý mt nghip v bt k1 nào t khi bt
u cho n khi kt thúc. Và mt cá nhân nào ó không c thc hin hn mt
trong bn ch&c nng: phê duyt, thc hin, ghi chép nghip v và bo qun tài
sn.
Mc ích ca nhng òi h i bt buc này  h thng kim soát ni b hu hiu
hn: bt k1 mt nghip v nào c*ng phi c tham gia x% lý ca nhiu b phn,
phòng, ban và nhiu nhân viên. Qua ó, các nhân viên kim tra công vic thc
hin ln nhau, nhanh chóng hay d- dàng phát hin ra nhng sai sót hay hành vi
gian ln ln nhau. ng th!i, nu càng nhiu nhân viên tham gia thì s thông
ng gia nhiu nhân viên thc hin c*ng khó khn hn.

* Kim soát quá trình x lý thông tin và các nghip v 23

 thông tin k toán áng tin cy, công ty cn phi thc hin nhiu hot ng
kim soát nh#m kim tra tính xác thc, y  và vic phê chun các nghip v.

* Kim soát vt cht
Vt cht c hiu là các ch&ng t k toán k c nhng ch&ng t c ánh s
nhng cha s% dng, s sách k toán, h s d liu c ct gi trong t, lu
trên máy vi tính, tin và các tài sn khác.
Các tài sn này c bo qun trong t st và két st có  khóa chc chn hay
trong kho c ct gi và khóa cn thn. Ch. có nhng ng!i c giao nhim
v bi cp trên m"i c tip cn tài sn ca công ty.
nh k1, công ty tin hành kim kê thc t hàng tn kho, tài sn c nh, tin

Giám sát th!ng xuyên là hot ng giám sát c thc hin thông qua vic tip
nhn ý kin óng góp t các i tác nh: nhà cung cp, khách hàng, nhà u t
trong quá trình công ty hot ng sn xut kinh doanh hoc xem các báo cáo
hot ng và phát hin nhng bin ng bt th!ng.
Giám sát th!ng xuyên ch. nên áp dng cho nhng vn  nhy cm nh: mua
hàng, bán hàng, thu – chi tin mt, tin lng, …
 giám sát th!ng xuyên t hiu qu, công ty th!ng xuyên t ch&c hi ngh
khách hàng, bui h$p mt, hay hi tho  thu thp thông tin.
Mc ích ca hot ng giám sát th!ng xuyên nh#m kp th!i phát hin nhng
yu kém, th tc d tha trong kim soát.

1.2.5.2. Giám sát #$nh k7
Giám sát nh k1 là hot ng giám sát c thc hin theo nh k1 thông qua
các cuc kim toán bi kim toán viên ni b hoc kim toán viên c lp. Tùy
theo m&c  ri ro, mc tiêu hot ng ca công ty mà k1 hn ca giám sát dài
hay ngn.
Kim toán viên s, a ra ý kin ánh giá v h thng kim soát ni b.  ánh
giá úng n v h thng kim soát ni b, kim toán viên cn phi thit lp mt
quy trình ánh giá cht ch,, có khoa h$c và am him v m$i hot ng kim soát
trong công ty. Các kim toán viên th!ng dùng bng câu h i  ph ng vn
nhng ng!i thc hin.
Ý kin ánh giá v h thng kim soát ni b ca kim toán viên c s% dng
 iu ch.nh nhng im còn yu kém, cha phù hp trong h thng.

1.2.5.3. Báo cáo phát hin 25

 tin cy ca báo cáo chu tác ng bi tính hiu qu ca h thng kim soát

giám c có trách nhim thành lp, iu hành và kim soát h thng kim soát