Suy thoái rừng luồng - nhìn từ góc độc kỹ thuật

Nguồn: khuyennongvn.gov.vn
Luồng là cây truyền thống của Thanh Hóa, phân bố chủ yếu ở các huyện
miền núi. Luồng có nhiều công dụng: Làm nhà ở, sử dụng trong kiến trúc,
sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, nguyên liệu cho công nghiệp giấy sợi, v.v...
Rừng luồng có tác dụng phòng hộ và duy trì cân bằng sinh thái.

Luồng dễ trồng, sau 7 năm cho khai thác lứa đầu. Chi phí trồng, chăm sóc, ít tốn
kém, thu hoạch hàng năm. Tuổi thọ của luồng khá cao, nếu chăm sóc bảo vệ tốt có
thể tới hàng trăm năm.

Tính đến nay toàn tỉnh đã trồng được 68.000ha luồng, mỗi năm cung cấp cho thị
trường hàng chục triệu cây. Trong đó diện tích đã có từ 1972 trở về trước là
11.000ha. Riêng trong 10 năm phát động cao trào trồng luồng (1972-1982) đã
trồng thêm được 28.000ha, đạt trên 50% mục tiêu phát động (50.000ha). Riêng
năm 1973 năm đầu thực hiện cuộc vận động đã trồng được 7.900ha. Các huyện
Quan Hóa, Quan Sơn, Bá Thước, Lang Chánh, Ngọc Lạc được coi là vùng trọng
điểm luồng. Ngoài ra luồng còn được trồng nhiều ở Cẩm Thủy, Thạch Thành và
một số địa phương thuộc vùng bán sơn địa trong tỉnh.

Là cây có vị thế kinh tế quan trọng, nhưng luồng Thanh Hóa cũng đã từng trải qua
bao thăng trầm, có thời kỳ do giá cả quá thấp đến mức "không bằng một cây mía",
hay do đói kém mà cây luồng thì "không thể luộc lên để ăn được", nên đã bị người
dân ở một số địa phương phá bớt đi để lấy đất trồng lương thực.
Ngày nay, nhờ chính sách mở cửa và hội nhập, nên cây luồng đã có mặt trong
Nam ngoài Bắc, sản phẩm chế biến từ cây luồng được xuất khẩu sang các nước
trong khu vực và thế giới, cây luồng đang lấy lại vị thế là cây có giá trị kinh tế cao
ở miền núi, "cây xóa đói giảm nghèo", cây nguyên liệu chủ lực của nhà máy giấy
Châu Lộc trong tương lai.


triển của luồng.

Để khắc phục tình trạng trên, cần thiết phải triển khai một số biện pháp
trước mắt: Thứ nhất: Cần triển khai ngay các biện pháp hành chính và kỹ thuật như: nghiêm
cấm khai thác luồng trong mùa măng, cấm lưu thông măng luồng trong thời kỳ ra
măng hữu hiệu,(khoảng từ mồng 5- 15/7). Chỉ được sử dụng măng cuối vụ, gọi là
lứa măng rươi và măng chét, tức lứa măng ra khoảng thời gian từ 25/7- 30/8 và tới
15/9. Cấm chặt cây non, để lại cây to làm giống với tỷ lệ hợp lý. Tiến hành làm vệ
sinh cho từng bụi luồng, bao gồm chặt bỏ các cây còi cọc, sâu bệnh, cụt ngọn, cây
không có giá trị sử dụng và giá trị kinh tế. Đào bỏ các gốc chặt quá cao, phát dọn
dây leo cỏ dại xung quanh bụi luồng, khai thác hết cây già cỗi, có thể cuốc xới,
vun gốc, bón phân cho những bụi luồng đã và đang suy thoái nhưng còn khả năng
hồi phục, kiên quyết trồng lại hoặc trồng dặm đối với những rừng luồng đã thoái
hóa hoặc mật độ còn dưới 200bụi/ha, v.v...

Thứ hai: Xây dựng một số mô hình về thâm canh luồng theo mục đích kinh
doanh, như kinh doanh cây luồng hàng hóa, luồng nguyên liệu giấy, luồng kinh
doanh măng, v.v... Mô hình về nông lâm kết hợp, trồng xen cây thân gỗ, cây dược
liệu và chăn nuôi gia súc dưới tán rừng luồng, từ đó tổng kết rút kinh nghiệm
nhằm nhân ra diện rộng.

Triển khai đợt tuyên truyền giáo dục về quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc, khai
thác, sử dụng rừng luồng theo hướng bền vững, phổ biến về nguy cơ suy thoái
rừng luồng và cách nhận biết cho mọi người dân vùng trồng luồng.

Thứ ba: Xây dựng quy ước, hương ước quản lý, bảo vệ, chăm sóc, khai thác sử
dụng luồng phù hợp với tập quán, truyền thống, kinh nghiệm trồng, khai thác, sử