Khoa Công Ngh
ệ
Thông Tin -
Đạ
i H
ọ
c C
ầ
n Th
ơ
- Giáo Trình L
ậ
p Trình Truy
ề
n Thông
CH
ƯƠ
NG 1
T
ổ
ng quan v
ề
l
ậ
p trình truy
ề
n thông
Mục đích
Ch
ươ
ng này nh

ă
ng, nhi
ệ
m v
ụ
c
ủ
a các t
ầ
ng trong mô hình OSI.


Đị
nh ngh
ĩ
a v
ề
giao th
ứ
c và bi
ệ
n lu
ậ
n
đượ
c s
ự
c
ầ
n thi

t
đượ
c 2 ch
ế

độ
giao ti
ế
p: Ngh
ẽ
n và Không ngh
ẽ
n.
 Phân biệt được các kiểu kiến trúc chương trình.

Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
1
VIENTHONG05.TK
Khoa Công Ngh
ệ
Thông Tin -
Đạ
i H
ọ
c C
ầ
n Th
ơ
- Giáo Trình L
ậ

ề
u th
ự
c th
ể
trong m
ộ
t h
ệ
th
ố
ng nào
đ
ó. N
ế
u h
ệ
th
ố
ng mà chúng ta xem xét là xã h
ộ
i
loài ng
ườ
i, thì truy
ề
n thông có th
ể
là quá trình trao
đổ

n nghe nhìn,
m
ạ
ng máy tính...
N
ế
u h
ệ
th
ố
ng mà chúng ta xem xét là m
ộ
t h
ệ
th
ố
ng máy tính hay m
ộ
t h
ệ
th
ố
ng
mạng thì truyền thông có thể được phân thành hai mức:


M
ứ
c ph
ầ

ế
t b
ị
vào ra, card giao
ti
ế
p m
ạ
ng, nh
ờ
vào các ph
ươ
ng ti
ệ
n truy
ề
n thông nh
ư
h
ệ
th
ố
ng BUS n
ộ
i, h
ệ

thống BUS vào ra hay các dây cáp mạng . . .



i nhau thông qua
các c
ơ
ch
ế
truy
ề
n thông
đượ
c h
ỗ
tr
ợ
b
ở
i các h
ệ

đ
i
ề
u hành, h
ệ

đ
i
ề
u hành
m
ạ

cho phép t
ồ
n t
ạ
i m
ộ
t
quá trình
. Vi
ệ
c giao ti
ế
p, trao
đổ
i thông tin ch
ỉ
di
ễ
n
ra trong ph
ạ
m vi c
ủ
a m
ộ
t ch
ươ
ng trình.
Đ
ó là s

n th
ự
c hi
ệ
n
đượ
c
đòi hỏi phải có những tiện ích hỗ trợ bởi hệ điều hành, hệ điều hành mạng. Các tiện ích
này th
ườ
ng
đượ
c g
ọ
i v
ớ
i cái tên là
C
ơ
ch
ế
giao ti
ế
p liên quá trình
(IPC - Inter-Process
Communication).
1.2. Phân loại cơ chế giao tiếp liên quá trình
Các c
ơ
ch

ơ
ch
ế
giao ti
ế
p liên quá trình h
ỗ
tr
ợ
giao ti
ế
p gi
ữ
a các quá trình trên
cùng một máy tính. (Hình H1.1) Hình 1.1 - Cơ chế giao tiếp liên quá trình loại 1

Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
2
VIENTHONG05.TK
Khoa Công Ngh
ệ
Thông Tin -
Đạ
i H

ằ
m
trên các máy tính khác
nhau (Hình H1.2). Hình 1.2 - Cơ chế giao tiếp liên quá trình loại 2
Trong cơ chế giao tiếp liên quá trình trên cùng một máy, dữ liệu trao đổi qua lại
gi
ữ
a các quá trình ph
ả
i
đ
i xuyên qua h
ạ
t nhân (kernel) c
ủ
a h
ệ

đ
i
ề
u hành.
Đ
ó có th
ể
là m
ộ

Trong c
ơ
ch
ế
giao ti
ế
p liên quá trình trên cá
c máy tính khác nhau, d
ữ
li
ệ
u trao
đổ
i
gi
ữ
a các quá trình không nh
ữ
ng ph
ả
i
đ
i qua h
ạ
t nhân nh
ư
c
ơ
ch
ế

i thông tin gi
ữ
a các máy tính v
ớ
i nhau, vào
n
ă
m 1983, T
ổ
ch
ứ
c tiêu chu
ẩ
n th
ế
gi
ớ
i ISO
đ
ã phát tri
ể
n m
ộ
t mô hình cho phép hai máy
tính có th
ể
g
ở
i và nh
ậ

ứ
c n
ă
ng c
ơ
b
ả
n nào
đ
ó và
đượ
c g
ọ
i là mô hình OSI.
Để hai máy tính có thể trao đổi thông tin được với nhau cần có rất nhiều vấn đề liên
quan. Ví d
ụ
nh
ư
c
ầ
n có Card m
ạ
ng, dây cáp m
ạ
ng,
đ
i
ệ
n th

Đây là tầng trên cùng, cung cấp các ứng dụng truy xuất đến các dịch vụ mạng.
Nó bao gồm các ứng dụng của người dùng, ví dụ như các Web Browser
(Netscape Navigator, Internet Explorer ), các Mail User Agent (Outlook
Express, Netscape Messenger, ...) hay các chương trình làm server cung cấp
các dịch vụ mạng như các Web Server (Netscape Enterprise, Internet
Information Service, Apache, ...), Các FTP Server, các Mail server (Send
mail, MDeamon). Người dùng mạng giao tiếp trực tiếp với tầng này.

6. Tầng trình bày (Presentation Layer)
Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
3
VIENTHONG05.TK
Khoa Công Ngh
ệ
Thông Tin -
Đạ
i H
ọ
c C
ầ
n Th
ơ
- Giáo Trình L
ậ
p Trình Truy
ề
n Thông
T
ầ
ng này

i
nhau v
ề
m
ộ
t ki
ể
u
đị
nh d
ạ
ng d
ữ
li
ệ
u trung gian
để
trao
đổ
i thông tin gi
ữ
a các
máy tính. Một dữ liệu cần gởi đi sẽ được tầng trình bày chuyển sang định
d
ạ
ng trung gian tr
ướ
c khi nó
đượ
c truy

nh d
ạ
ng riêng c
ủ
a nó.
5.

T
ầ
ng giao d
ị
ch (Session Layer)

T
ầ
ng này cho phép các
ứ
ng d
ụ
ng thi
ế
t l
ậ
p, s
ử
d
ụ
ng và xóa các kênh giao ti
ế
p

ậ
t thông tin khi truy
ề
n qua m
ạ
ng.
4.

T
ầ
ng v
ậ
n chuy
ể
n (Transport Layer)

T
ầ
ng này
đả
m b
ả
o truy
ề
n t
ả
i d
ữ
li
ệ

i
với các gói tin có kích thước lớn, tầng này sẽ phân chia chúng thành các phần
nh
ỏ
tr
ướ
c khi g
ở
i
đ
i, c
ũ
ng nh
ư
t
ậ
p h
ợ
p l
ạ
i chúng khi nh
ậ
n
đượ
c.
3.

T
ầ
ng m

c ti
ế
p gi
ữ
a chúng. Nó
nh
ậ
n nhi
ệ
m v
ụ
tìm
đườ
ng
đ
i cho d
ữ
li
ệ
u
đế
n các
đ
ích khác nhau trong h
ệ

thống mạng.
2. Tầng liên kết dữ liệu (Data-Link Layer)
T
ầ

t c
ơ
ch
ế
phát hi
ệ
n và x
ử

lý l
ỗ
i d
ữ
li
ệ
u nh
ậ
n.
1.

T
ầ
ng v
ậ
t ký (Physical Layer)

Điều khiển việc truyền tải thật sự các bit trên đường truyền vật lý. Nó định
ngh
ĩ
a các tín hi

nhất của máy tính gởi. Ở đó, dữ liệu sẽ được truyền đi trên đường truyền vật lý. Mỗi khi
Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
4
VIENTHONG05.TK
Khoa Công Ngh
ệ
Thông Tin -
Đạ
i H
ọ
c C
ầ
n Th
ơ
- Giáo Trình L
ậ
p Trình Truy
ề
n Thông
d
ữ
li
ệ
u
đượ
c truy
ề
n xu
ố
ng t

u s
ẽ

đượ
c truy
ề
n ng
ượ
c lên các t
ầ
ng cao d
ầ
n. M
ỗ
i l
ầ
n qua m
ộ
t
t
ầ
ng,
đơ
n v
ị
d
ữ
li
ệ
u t

ủ
a mình s
ẽ
th
ự
c hi
ệ
n các ch
ứ
c n
ă
ng
ở
t
ừ
ng t
ầ
ng theo nh
ữ
ng cách th
ứ
c riêng.
Các cách th
ứ
c này th
ườ
ng
đượ
c mô t
ả

ố
ng m
ạ
ng
khác nhau s
ẽ
không t
ươ
ng tác
đượ
c v
ớ
i
nhau. Hình 1.4 s
ẽ
so sánh ki
ế
n trúc c
ủ
a các
h
ệ

đ
i
ề
u hành m
ạ
ng thông d
ụ



UNIX: T
ầ
ng 3 dùng giao th
ứ
c IP, t
ầ
ng 4 giao th
ứ
c TCP/UDP
 Netware: Tầng 3 dùng giao thức IPX, tầng 4 giao thức SPX
 Windows NT: chỉ dùng 1 giao thức NETBEUI
Nếu chỉ dừng lại ở đây thì các máy tính UNIX, Netware, NT sẽ không trao đổi
thông tin được với nhau. Với sự lớn mạnh của mạng Internet, các máy tính cài đặt các hệ
điều hành khác nhau đòi hỏi phải giao tiếp được với nhau, tức phải sử dụng chung một
giao thức. Đó chính là bộ giao thức TCP/IP, giao thức của mạng Internet. Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
5
VIENTHONG05.TK
Khoa Công Ngh
ệ
Thông Tin -
Đạ
i H
ọ
c C
ầ

đ
ây:

Hình 1.5 - Ki
ế
n trúc m
ạ
ng TCP/IP
Ng
ườ
i ta còn g
ọ
i mô hình này là mô hình OSI
đơ
n gi
ả
n. Các giao th
ứ
c
đượ
c s
ử

d
ụ
ng trên m
ỗ
i t
ầ
ng


độ
có n
ố
i
k
ế
t ho
ặ
c UPD
ở
ch
ế

độ
không n
ố
i k
ế
t.
T
ầ
ng 5 là t
ầ
ng c
ủ
a các
ứ
ng d
ụ

thành chu
ẩ
n c
ủ
a m
ạ
ng Internet nh
ư
:
•
Ứng dụng Web: Sử dụng giao thức HTTP để tải các trang web từ Web Server
về Web Browser.
•
Ứng dụng thư điện tử: Sử dụng giao thức SMTP để chuyển tiếp mail gởi đi
đến Mail Server của người nhận và dùng giao thức POP3 hoặc IMAP để nhận
mail về cho người đọc.
•
Ứng dụng truyền tải tập tin: Sử dụng giao thức FTP để tải (download) các tập
tin từ các FTP Server ở xa về máy người dùng hay ngược lại.
•
. . . . .
Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
6
VIENTHONG05.TK
Khoa Công Ngh
ệ
Thông Tin -
Đạ
i H
ọ

hành, nhà s
ả
n xu
ấ
t các thi
ế
t b
ị
ph
ầ
n c
ứ
ng m
ạ
ng. Chúng
đả
m nh
ậ
n nhi
ệ
m v
ụ
truy
ề
n t
ả
i
thông tin cho các qu
á trình trên t
ầ

m khai thác
để

t
ạ
o ra các
ứ
ng d
ụ
ng gi
ả
i quy
ế
t các v
ấ
n
đề
khác nhau c
ủ
a cu
ộ
c s
ố
ng. Nó
đượ
c xem nh
ư
là
t
ầ

t tác v
ụ
nào
đó trên hệ thống mạng.
Ví d
ụ
:
•

D
ị
ch v
ụ
in trên m
ạ
ng cho phép nhi
ề
u máy tính cùng s
ử
d
ụ
ng m
ộ
t máy in.
•

D
ị
ch v
ụ

ị
ch v
ụ
m
ạ
ng.
1.6. Mô hình Client – Server
1.6.1. Giới thiệu
Trong mô hình này, chương trình ứng dụng được chia thành 2 thành phần:
•

Quá trình chuyên cung cấp một số phục vụ nào đó, chẳng hạn: phục vụ tập
tin, phục vụ máy in, phục vụ thư điện tử, phục vụ Web... Các quá trình này
được gọi là các trình phục vụ hay Server.
•
M
ộ
t s
ố
quá trình khác có yêu c
ầ
u s
ử
d
ụ
ng các d
ị
ch v
ụ
do các server cung c

7
Hình 1.7 – Mô hình Client-Server
VIENTHONG05.TK
Khoa Công Nghệ Thông Tin - Đại Học Cần Thơ - Giáo Trình Lập Trình Truyền Thông
trao đổi giữa client và server được qui định rõ bởi giao thức (protocol) của ứng dụng.

1.6.2. Ví dụ về dịch vụ Web.
Dịch vụ web được tổ chức theo mô hình Client -Server, trong đó:
•
Web server sẵn sàng cung cấp các trang web đang được lưu trữ trên đĩa cứng
cục bộ của mình.
•
Web Client, còn gọi là các Browser, có nhu cầu nhận các trang web từ các
Web Server
•
HTTP là giao thức trao đổi thông tin qua lại giữa Web client và Web Server.
•
Thông điệp yêu cầu là một chuỗi có dạng sau:
Command URL HTTP/Ver \n\n
•
Thông điệp trả lời có dạng sau:
<HEADER>\n\n
<CONTENT>
•
Giả sử Client cần nhận trang Web ở địa chỉ nó sẽ
gởi đến Web Server có tên www.cit.ctu.edu.vn thông điệp yêu cầu sau:
GET www.cit.ctu.edu.vn HTTP/1.1\n\n
•
Server sẽ gởi về nội dung sau:
HTTP/1.0 200 OK

ậ
p Trình Truy
ề
n Thông

1.6.3. Các ch
ế

độ
giao ti
ế
p
Quá trình giao ti
ế
p gi
ữ
a client và server có th
ể
di
ễ
n ra theo hai ch
ế

độ
là ngh
ẽ
n
(blocked) hay không ngh
ẽ
n (Non blocked).

ạ
m d
ừ
ng cho
đế
n khi
quá trình nhận phát ra lệnh nhận số dữ
li
ệ
u
đ
ó (th
ườ
ng là l
ệ
nh receive).
T
ươ
ng t
ự
cho tr
ườ
ng h
ợ
p nh
ậ
n d
ữ

li

ệ
u g
ở
i
đế
n, s
ự

th
ự
c thi c
ủ
a nó c
ũ
ng t
ạ
m d
ừ
ng cho
đế
n
khi có d
ữ
li
ệ
u g
ở
i
đế
n.

quan tâm
đế
n vi
ệ
c có quá trình nào phát ra
l
ệ
nh nh
ậ
n s
ố
d
ữ
li
ệ
u
đ
ó hay không.
Hình 1.9 - Chế
đ
ộ giao tiếp không ngh
ẽ
n
Tượng tự cho trường hợp nhận dữ
liệu, khi quá trình phát ra lệnh nhận dữ
liệu, nó sẽ nhận được số lượng dữ liệu
hiện có (bằng 0 nếu chưa có quá trình nào
g
ở
i d

VIENTHONG05.TK
Khoa Công Nghệ Thông Tin - Đại Học Cần Thơ - Giáo Trình Lập Trình Truyền Thông
2. Các chức năng tính toán các dữ liệu, xử lý thông tin theo những qui luật
(rule), giải thuật được qui định bởi vấn đề mà ứng dụng giải quyết. Các chức
năng này được gọi chung là Dịch vụ nghiệp vụ (Business Rule Service).
3. Trong quá trình tính toán, chương trình ứng dụng cần truy vấn đến các thông
tin đã có được lưu trên đĩa cứng hay trong các cơ sỡ dữ liệu. Cũng như cần
thiết phải lưu lại các kết quả tính toán được để sử dụng về sau. Các chức
năng này được gọi chung là Dịch vụ lưu trữ (Data Storage Service).
Ở mức vật lý, các chức năng này có thể được cài đặt vào một hay nhiều tập tin thực
thi hình thành các kiểu kiến trúc chương trình khác nhau. Cho đến thời điểm hiện nay,
người ta chia kiến trúc của chương trình thành 3 loại được trình bày tiếp theo sau.
1.7.1. Kiến trúc đơn tầng (Single-tier Architecture)
Trong kiểu kiến trúc này, cả 3 thành phần của chương trình ứng dụng (User
Interface, Business Rule, Data Storage) đều được tích hợp vào một tập tin thực thi.
Ví dụ: BKAV, D2, Winword, . . .
Các ứng dụng kiểu này chỉ được thực thi trên một máy tính.
User Interface

Business Rule

Data Storage

Hình 1.10 - Kiến trúc chương trình đơn tầng
•
Ưu điểm:
•
Dễ dàng trong thiết kế cài đặt ứng dụng kiểu này.
•
Nhược điểm:

ậ
p Trình Truy
ề
n Thông
Client và Server trao
đổ
i thông tin v
ớ
i nhau d
ướ
i d
ạ
ng các thông
đ
i
ệ
p (Message) .
Thông
đ
i
ệ
p g
ở
i t
ừ
Client sang Server g
ọ
i là các thông
đ
i

ộ
t thông
đ
i
ệ
p yêu c
ầ
u, Server s
ẽ
phân tích yêu c
ầ
u,
th
ự
c thi công vi
ệ
c theo yêu c
ầ
u và g
ở
i k
ế
t qu
ả
v
ề
client (n
ế
u có) trong m
ộ

ả
i
đị
nh ngh
ĩ
a m
ộ
t
Giao th
ứ
c
(Protocol) riêng
cho s
ự
trao
đổ
i thông tin, ph
ố
i h
ợ
p công vi
ệ
c gi
ữ
a Client và Server. Protocol qui
đị
nh m
ộ
t
s

đồ
ng b
ộ
hóa ti
ế
n trình truy
ề
n nh
ậ
n gi
ữ
a Client và Server.
•

. . . .
Thông thường phần client đảm nhận các chức năng về User Interface, như tạo các
form nhập liệu, các thông báo, các báo biểu giao tiếp với người dùng.
Phần Server đảm nhận các chức năng về Data Storage. Nhờ đó dễ dàng trong việc
bảo trì, chia sẻ tổng hợp dữ liệu trong toàn bộ công ty hoặc tổ chức.
Các chức năng về Business Rule có thể được cài đặt ở phần client hoặc ở phần
server tạo ra hai loại kiến trúc Client - Server là:
o
Fat Client
o
Fat Server.
1.7.2.1. Loại Fat Client
Trong lo
ạ
i này Business Rule
đượ

c chức năng về Business Rule được đặt ở phần Server.
Phần C hức năng nhỏ của Business Rule về kiểm tra tính hợp lệ
của dữu Fat Server
Ưu điể
usiness Rule được đặt ở phần Server, các máy tính Client không cần phải
có cấu hình mạnh.
i phần Server.
Nhượ
nhiều thông điệp trao đổi giữa Client và Server làm tăng giao thông
trên mạng.
le và Data Storage làm giảm hiệu năng của chương trình.
1.7.3.
istributed Application). Thông
thườn h thành 3 phần riêng biệt tương
ứng ch
c điểm
•
Vì Bus
công ty xí nghiệp.
Phải cài lại tất cả các máy tính Client khi nâng cấp chương trình.
7.2.2. Loại Fat Server
Trong loại này, phần lớn cá
lient chỉ thực hiện một số c
liệu nhập bởi người dùng. Hình 1.13 - Kiến trúc chương trình Client – Server theo kiể

c C
ầ
n Th
ơ
- Giáo Trình L
ậ
p Trình Truy
ề
n Thông
Hình 1.12 - Kiến trúc chương trình đa tầng
K
i
ế
n trúc này
đ
áp
ứ
ng t
ố
t v
ớ
i nh
ữ
ng thay
đổ
i v
ề

ả
nh h
ưở
ng trên t
ầ
ng Business Rule mà không
ảnh hưởng đến hai tầng còn lại.
hông th
ườ
ng, ng
ườ
i ta g
ọ
i tên các thành ph
ầ
n trên là:
Client – Appl
1.8.1. Bài t
Bài tậ
viết một báo cáo không quá 10 trang về giao thức HTTP.
Bài tập 1.2: Chat Protocol
trên mạng Internet. Viết một bảng báo cáo không qua 10
trang trình bày 2 nội dung sau:
ị
ch v
ụ
Chat.
•
ỗ
tr

ộ
c

p 1.1: Protocol HTTP
Tìm đọc và

Tìm hiểu về dịch vụ Chat
•

Một bảng mô tả các chức năng thường được hỗ trợ trong một d
Xây d
ự
ng Chat Protocol riêng c
ủ
a b
ạ
n trong
đ
ó mô t
ả
:
o

Các ch
ứ
c n
ă
ng h
o


i ý
.3: POP3 Protoc
à viết một báo cáo không quá 10 trang về giao thức POP3.
Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
13
VIENTHONG05.TK
Khoa Công Nghệ Thông Tin - Đại Học Cần Thơ - Giáo Trình Lập Trình Truyền Thông
CHƯƠNG 2
S
ơ
l
ượ
c v
ề
ngôn ng
ữ
Java
M
ụ
c
đ
ích
Ch
ươ
ng này nh
ằ
m gi
ớ
i thi
ệ

ớ
i C++. Ch
ươ
ng này s
ẽ
không
đề
c
ậ
p
đế
n t
ấ
t
c
ả
các v
ấ
n
đề
có trong Java mà ch
ỉ
gi
ớ
i thi
ệ
u nh
ữ
ng v
ấ

c các bài t
ậ
p
ứ
ng
dung
ở
các ch
ươ
ng sau.
Yêu c
ầ
u
Sau khi hoàn tất chương này, bạn có thể:
•

Trình bày
đượ
c nh
ữ
ng v
ấ
n
đề
t
ổ
ng quan v
ề
ngôn ng
ữ

Vai trò của bộ phát triển ứng dụng JDK (Java Developpment Kit).
o
Phân bi
ệ
t
đượ
c hai ki
ể
u ch
ươ
ng trình Applet và Application c
ủ
a Java.
o

Các ki
ể
u d
ữ
li
ệ
u và các phép toán
đượ
c h
ỗ
tr
ợ
b
ở
i Java.

: if, switch, while,
do-while, for.
•

Bi
ế
t cách nh
ậ
n
đố
i s
ố
c
ủ
a ch
ươ
ng trình Java.
•

Biết đổi chuỗi thành số trong Java.
•

Sử dụng được cơ chế ngoại lệ của Java.
•

Bi
ế
t
đị
nh ngh

ươ
ng th
ứ
c c
ủ
a hai l
ớ
p InputStream và
OutputStream.
•
Có th
ể
nh
ậ
p / xu
ấ
t chu
ỗ
i trên m
ộ
t InputStream / OutputStream.
•
Giải thích được cơ chế luồng (Thread).
•

Cài đặt được các luồng trong Java.


•
Hỗ trợ các lớp hữu ích, tiện lợi trong lập trình các ứng dụng mạng (Socket)
cũng như truy xuất Web.
•
Hỗ trợ lập trình phân tán (Remote Method Invocation ) cho phép một ứng
dụng có thể được xử lý phân tán trên các máy tính khác nhau.
•
Và luôn được bổ sung các tính năng cao cấp khác trong các phiên bản sau.
1.1.2. Những đặc điểm của ngôn ngữ Java
•
Ngôn ngữ hoàn toàn hướng đối tượng.
•
Ngôn ngữ đa nền cho phép một chương trình có thể thực thi trên các hệ điều
hành khác nhau (MS Windows, UNIX, Linux) mà không phải biên dịch lại
chương trình. Phương châm của java là "Viết một lần , Chạy trên nhiều
nền" (Write Once, Run Anywhere).
•
Ngôn ngữ đa luồng, cho phép trong một chương trình có thể có nhiều luồng
điều khiển được thực thi song song nhau, rất hữu ích cho các xử lý song song.
•
Ngôn ngữ phân tán, cho phép các đối tượng của một ứng dụng được phân bố
và thực thi trên các máy tính khác nhau.
•
Ngôn ngữ động, cho phép mã lệnh của một chương trình được tải từ một máy
tính về máy của người yêu cầu thực thi chương trình.
•
Ngôn ngữ an toàn, tất cả các thao tác truy xuất vào các thiết bị vào ra đều thực
hiện trên máy ảo nhờ đó hạn chế các thao tác nguy hiểm cho máy tính thật.
•
Ngôn ngữ đơn giản, dễ học, kiến trúc chương trình đơn giản, trong sáng.

ch thành t
ậ
p tin th
ự
c thi
đượ
c trên máy
ả
o Java (có ph
ầ
n m
ở
r
ộ
ng là .class).
T
ậ
p tin th
ự
c thi này ch
ứ
a các ch
ỉ
th
ị
d
ướ
i d
ạ
ng mã Bytecode mà máy

ướ
i
d
ạ
ng Bytecode thành các ch
ỉ
th
ị
d
ạ
ng nh
ị
phân c
ủ
a máy tính th
ự
c và th
ự
c thi th
ự
c s
ự

chúng trên máy tính th
ự
c.
Máy
ả
o th
ự

t máy
ả
o t
ươ
ng
ứ
ng cho h
ệ

đ
i
ề
u hành
đ
ó.
1.1.4. Hai ki
ể
u
ứ
ng d
ụ
ng d
ướ
i ngôn ng
ữ
java
Khi bắt đầu thiết kế một ứng dụng dưới ngôn ngữ Java, bạn phải chọn kiểu cho nó
là
Application
hay

ươ
ng trình
ứ
ng d
ụ
ng
đượ
c th
ự
c thi tr
ự
c ti
ế
p trên các
máy
ả
o c
ủ
a Java.
1.1.5. B
ộ
phát tri
ể
n
ứ
ng d
ụ
ng Java (JDK- Java Development Kit)
JDK là một bộ công cụ cho phép người lập trình phát triển và triển khai các ứng
dụng bằng ngôn ngữ java được cung cấp miễn phí bởi công ty JavaSoft (hoặc Sun). Có các

jdb: Trình g
ở
r
ố
i.
•

rmic: Tạo Stub cho ứng dụng kiểu RMI.
•

rmiregistry: Ph
ụ
c v
ụ
danh b
ạ
(Name Server) trong h
ệ
th
ố
ng RMI
1.1.6. Kiểu dữ liệu cơ bản dưới Java
•

Kiểu số
Tên kiểu

Kích thước

byte

tương thích với mã ASCII). Do đó, ta sử dụng tương tự như bảng mã ASC
II.
•
Kiểu chuỗi ký tự String
Thực chất đây là một lớp nằm trong thư viện chuẩn của Java (Core API),
java.lang.String
•
Kiểu luận lý boolean
Nhận 2 giá trị là : true và false.
•
Kiểu mảng
o
Khai báo:

int[] a ; float[] yt; String[] names;

hoặc: int a[]; float yt[]; String names[];int maTran[][]; float
bangDiem[][];
o
Khởi tạo:

a = new int[3]; yt = new float[10]; names = new String[50];
maTran = int[10][10];
o
Sử dụng mảng:

int i = a[0]; float f = yt[9]; String str = names[20]; int x =
matran [2][5];
1.1.7. Các phép toán cơ bản
Các phép toán trong Java cũng tương tự như trong C++.

ồ
n d
ễ

đọ
c, d
ễ
theo dõi ng
ườ
i ta còn s
ử
d
ụ
ng quy
ướ
c
đặ
t tên sau
(không b
ắ
t bu
ộ
c):
•

Tên l
ớ
p:
o


ế
n, tên h
ằ
ng, tên ph
ươ
ng th
ứ
c:
o

T
ừ

đầ
u tiên vi
ế
t th
ườ
ng.
o
Ký t
ự

đầ
u tiên c
ủ
a t
ừ
th
ứ

t thúc các kh
ố
i nh
ư
sau:
if (condition)
{

command1;
command1;
}
else
{

command3;
command4;
}
1.2. Chương trình ứng dụng kiểu Application
Java là m
ộ
t ngôn ng
ữ
thu
ầ
n
đố
i t
ượ
ng (pure object). T
ấ

ớ
p nào
đ
ó.
M
ộ
t
ứ
ng d
ụ
ng trong Java là m
ộ
t t
ậ
p h
ợ
p các l
ớ
p liên quan nhau, bao g
ồ
m các l
ớ
p trong th
ư

vi
ệ
n do Java cung c
ấ
p và các l

Có tên lớp trùng với tên tập tin chứa nó.
•
Phải khai báo phạm vi là public
•

Có chứa phương thức:
public static void main (String args[]){
. . .
}
là phương thức được thực thi đầu tiên.
•
Nếu nhiều lớp được định nghĩa trong một tập tin, chỉ có một lớp được khai
báo public.
Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
18
VIENTHONG05.TK
Khoa Công Nghệ Thông Tin - Đại Học Cần Thơ - Giáo Trình Lập Trình Truyền Thông
1.2.1. Chương trình HelloWorld
Trong ví dụ này, chúng ta viết một chương trình ứng dụng in ra màn hình dòng chữ
"Hello World !". Đây là ứng dụng đơn giản chỉ có một lớp thực thi được tên là
HelloWorld. Lớp này được khai báo là public, có phương thức main(), chứa trong tập tin
cùng tên là HelloWorld.java (phần mở rộng bắt buộc phải là .java).
Phương thức System.out.print() sẽ in tất cả các tham số trong dấu () của nó ra màn
hình.

Nhấp vào nút Save
Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
19
Khoa Công Nghệ Thông Tin - Đại Học Cần Thơ - Giáo Trình Lập Trình Truyền Thông
1.2.4. Cài
đặ
t b
ộ
phát tri
ể
n
ứ
ng d
ụ
ng JDK
•

Chuẩn bị bộ nguồn cài đặt JDK phù hợp với hệ điều hành sử dụng (Giả sử
Windows 2000)
•

Ch
ạ
y t
ậ
p tin Setup.exe
•


CLASSPATH =
D:\jdk1.4\lib
;.; ch
ỉ

đế
n các l
ớ
p th
ư
vi
ệ
n c
ủ
a Java trong
thư mục
D:\jdk1.4\lib
và các l
ớ
p t
ạ
i th
ư
m
ụ
c hi
ệ
n hành, th
ể

c ch
ứ
a t
ậ
p tin HelloWorld.java
•

Dùng chương trình javac để biên dịch tập tin HelloWorld.java
javac HelloWorld.java
o
N
ế
u có l
ỗ
i, trên màn hình s
ẽ
xu
ấ
t hi
ệ
n thông báo l
ỗ
i v
ớ
i d
ấ
u ^ ch
ỉ
v
ị

String str = " nam yeu ";
char ch = 'm';
System.out.print('\n'+ "Bai hat:" + i + str + ch);
} }
Biên dịch và thực thi ta có kết quả :
Phương thức System.out.println(arg1+ arg2+ .. + argn) in các tham số và tự
động xuống dòng mới.
1.2.6.2. Đọc ký tự từ bàn phím
Phương thức int System.int.read() trả một số nguyên là mã ASCII của ký tự nhập từ
bàn phím.

Biên Soạn: Ngô Bá Hùng - Nguyễn Công Huy
21
Khoa Công Nghệ Thông Tin - Đại Học Cần Thơ - Giáo Trình Lập Trình Truyền Thông


Trong ví dụ trên lưu ý một số điểm sau:
•

Dòng
đầ
u tiên
import java.io.*;
là c
ơ
ch
ế

để
khai báo v
ớ
i trình biên
dịch các lớp thư viện của Java mà chương trình có sử dụng đến. Trong trường
h
ợ
p này ch
ươ
ng trình khai báo s
ử
d
ụ
ng t
ấ
t c
ả
các l

// Các lệnh sẽ được thực hiện nếu giá trị của Condition là false
}
Ví dụ:
Lưu chương trình sau vào tập tin IfDemo.java :
import java.io.*;
public class IfDemo {
public static void main(String args[]) {
System.out.print("Vui long nhap mot ky tu:");
try {
int ch = System.in.read();
if (ch == 'A') {
System.out.print("Ban rat may man !");
}
else {
System.out.print("Ban khong gap may !");
}
} catch(IOException ie) {
System.out.print("Error:"+ie);
}
}
}
Biên dich và thực thi có kết quả như sau:
u th
ứ
c
Operation1, ng
ượ
c l
ạ
i s
ẽ
tr
ả
v
ề
giá tr
ị
c
ủ
a bi
ể
u th
ứ
c Operation2.
Ví d
ụ
:
Lưu chương trình sau vào tập tin QuestionOp.java :
import java.io.*;
public class QuestionOp {
public static void main(String args[]) {
System.out.print("Vui long nhap mot ky tu:");

1.3.3. Lệnh switch
Cú pháp
switch ( variable ) {
case value1 : {
Task 1;
// Các tác vụ sẽ được thực thi nếu giá trị của variable là value1
break;
}
case value2 : {
Task 2;
// Các tác vụ sẽ được thực thi nếu giá trị của variable là value2
break;
}
. . .
default:
Task n;
// Tác vụ sẽ được thực thi nếu giá trị của variable không là các giá trị trên
}
Ví dụ
Lưu chương trình sau vào tập tin CaseOp.java
import java.io.*;
public class CaseOp {
public static void main(String args[]) {
System.out.print("Enter a number character: ");
try {
int ch = System.in.read();
switch(ch) {
case '0': { System.out.print("Zero");break;}
case '1': { System.out.print("One"); break;}
case '2': { System.out.print("Two"); break;}