Chân dung CIO- người quản lý thông tin
(Phần đầu)

CIO (Chief Information Officers) là thuật ngữ chỉ một chức danh mới trong các
công ty, xuất hiện trên thế giới từ năm 1994. Mỹ, , là những quốc gia sớm có CIO và
hệ thống CIO ở những nước này được coi là tương đối chuẩn mực. Một số quốc gia
châu Á như Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc, , đều có hệ thống chức danh CIO. Mặc
dù mới được chính thức triển khai từ năm 1996 - 1997 đến nay, nhưng vị “tân giám
đốc” này đã phát huy được vai trò định hướng phát triển và quản lý công nghệ thông
tin trong các chiến lược kinh doanh, bổ sung vào đội ngũ các nhà quản lý cao cấp của
công ty.
Có một thực tế là, thuật ngữ “Chief Information Officer” chưa được dịch và
định nghĩa thật chuẩn sang tiếng Việt. Đã từng có những đề xuất đặt tên cho CIO như
giám đốc thông tin, phụ trách thông tin, chủ sự thông tin, đồng sự thông tin... Tuy
nhiên theo nhiều chuyên gia, CIO thực chất là một tên gọi cho một vị trí công tác, một
chức danh phụ trách lĩnh vực công nghệ thông tin, có vị trí quan trọng trong bộ máy
lãnh đạo công ty.
Mặc dù là một chức danh tương đối mới, nhưng CIO có vai trò rất quan trọng
và quyền lực của CIO rất lớn. Ở nhiều quốc gia, số lượng CIO tại các công ty đang
tăng lên nhanh chóng trong vài năm trở lại đây, song song với nó là bước chuyển biến
của việc quản lý thông tin từ tầm hoạt động tác nghiệp của công ty sang tầm quản lý
chiến lược sản xuất kinh doanh. Không chỉ các tập đoàn lớn như IBM hay Microsoft là
cần thực hiện tốt công tác quản lý thông tin để duy trì sức cạnh tranh, mà cả các công
ty vừa và nhỏ cũng phải chú ý đến điều đó. John Hayer, CIO tại Forexco, một công ty
chuyên về lĩnh vực tài chính, là người đã lĩnh hội được điều này. Hiện nay, Hayer
đang hợp tác với Oracle để nâng cấp các hệ thống công nghệ thông tin. Ông cho biết:
“Ngày càng có nhiều thông tin thường nhật cần xử lý trong các hoạt động kinh doanh.
“Núi thông tin” đang cao dần lên, trong khi đó chúng ta lại phải luôn nỗ lực để nhanh
chóng có được những quyết định chuẩn xác nhất. Chiến lược của chúng tôi là chuyển
toàn bộ thông tin đó vào một môi trường tích hợp, trong đó công ty có thể thiết lập
được mối quan hệ giữa các thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, giúp cho việc phân

thông dụng là Internet, thiết bị không dây thì vai trò của người quản lý đã trở thành
các CIO, những nhà lãnh đạo quan trọng trong công ty.
Với vai trò này, từ chỗ là người nắm giữ thông tin đến việc trở thành các CIO,
một CIO thực thụ sẽ phải cùng lúc theo thực thi 7 nhiệm vụ: Thiết lập chiến lược phát
triển ICT (viễn thông và công nghệ thông tin), các dự án phát triển ICT, các nguyên
tắc; thiết kế, xây dựng, duy trì và khám phá hệ thống công nghệ máy tính; quản lý và
phân tích hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu; quản lý hệ thống kiến thức; quản lý hệ
thống tài sản (thể chất, con người thông tin, tìm kiếm quan hệ bên ngoài...); quản lý
BPR (Tái cơ cấu quá trình kinh doanh - Business Process Re-engineering) và các sáng
kiến, thực hiện cải cách; giám sát, điều khiển, đánh giá tiến bộ của chiến lược và của
dự án. Theo nhiều chuyên gia thì công việc nặng nề đòi hỏi kỹ năng và năng lực quản
lý lớn.
Sẽ không có gì sai khi đánh giá CIO là người “nhạc trưởng” chỉ huy “dàn nhạc”
các ứng dụng công nghệ thông tin trong công ty. Nhưng trong môi trường kinh doanh,
công nghệ thông tin không phải là yếu tố quyết định cho sự thành công của CIO. Sự
thành công của một CIO còn phụ thuộc vào tầm nhìn của người lãnh đạo chứ không
chỉ là vấn đề kỹ thuật. Nếu lãnh đạo có tầm nhìn đúng về thông tin, thì các CIO sẽ làm
tốt nhiệm vụ của mình. Ngược lại, ở những công ty có người lãnh đạo có sự đánh giá
sai lệch về thông tin thì nhiệm vụ của CIO cũng không thể được hoàn thành tốt.
Từ khi nhận thêm chức danh CIO, đứng trước mọi kế hoạch hoạt động, phát
triển của Forexco, John Hayer luôn phải nghĩ tới việc ứng dụng công nghệ thông tin,
ví dụ như mở một loại hình kinh doanh mới thì việc triển khai ứng dụng tin học phải
tiến hành ra sao cho đồng bộ, phục vụ kinh doanh có hiệu quả. “Trước kia là phó tổng
giám đốc phụ trách kinh doanh, giờ kiêm thêm chức danh CIO, nhiệm vụ có nặng nề
hơn, nhưng cũng cho phép tôi nhìn nhận cấu trúc, sự phát triển của công ty một cách
khái quát và chặt chẽ hơn trước. Trước kia tôi có thể chỉ làm việc với trưởng phòng
kinh doanh, bây giờ là CIO tôi làm việc với tất cả các bộ phận trong công ty”, ông nói.
Còn trong các chiến lược kinh doanh chuyên về công nghệ thông tin, theo giáo
sư tiến sĩ Jeffrey Adam thuộc Khoa nghiên cứu Quản lý dự án Trường đại học
Victoria, Australia, thì mức độ liên quan trực tiếp của các CIO phụ thuộc vào quy mô