z
BÀI TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI: LÝ LUẬN VỀ NỀN KINH TẾ ĐỊNH HƯỚNG
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA
MỤC LỤC
Lời giới thiệu………………………………………………………1
I/ Nghiên cứu cơ sở lý luận về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam.......................................................................2
1. Khái niệm về nền kinh tế thị trường..................................2
2. Sự cần thiết tồn tại kinh tế thị trường................................3
3. Bản chất kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. 4
4. Đặc trưng của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.........5
II/ Thực trạng việc hình thành và phát triển nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta.....................................................7
1. Trước đổi mới....................................................................7
2. Sau đổi mới........................................................................8
3. Những hạn chế.................................................................10
III/ Giải pháp cơ bản tiếp tục phát triển kinh tế thị trường ...13
1. Thực hiện nhất quán kinh tế nhiều thành phần................13
2. Mở rộng phân công lao động…………….......................13
3. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy
mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá...............................................14
4. Giữ vững ổn dịnh chính trị……………………...............15
5. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống điều tiết kinh tế vĩ mô15
6. Thực hiện chính sách đối ngoại…………………...........16
7. Giải quyết những hạn chế................................................16
Kết luận......................................................................18
Tài liệu tham khảo.....................................................19
Lời giới thiệu
Từ năm 1975, khi cả nước độc lập. Cách mạng dân tộc dân chủ hoàn
thành trên phạm vi cả nước thì cả nước cùng tiến hành cách mạng xã hội chủ
tính lớn nhất hiện nay cũng không thể giải nổi. Không ai thiết kế ra nó. Nó tự
xuất hiện và nó đang thay đổi cũng như xã hội loài người.”
Theo quan điểm của đảng ta, một nền kinh tế mà trong đó những vấn đề
cơ bản của nó do thị trường quyết định được xem là nền kinh tế thị trường.
Nói cách khác nền kinh tế thị trường chính là nền kinh tế hàng hoá chịu sự
điều khiển của cơ chế thị trường. Nền kinh tế này khác với nền tập trung ở
chủ thể xác định các vấn đề cơ bản của nền kinh tế mà nền kinh tế tập trung
chủ thể này là nhà nước thông qua các mệnh lệnh hành chính. Chính sự khác
biệt này tạo ra sức mạnh và là động lực cho nền kinh tế phát triển.
Tại Việt Nam kể từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, chúng ta đã xác
định xây dựng nền kinh tế thị trường nhưng theo định hướng xã hội chủ
nghĩa. Tức là có sự can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế nhưng không phải
can thiệp vào nền kinh tế theo kiểu mệnh lệnh hành chính mà can thiệp thông
qua các chính sách kinh tế vĩ mô nhằm ổn định nền kinh tế và tạo điều kiện
cho mọi thành phần kinh tế tham gia vào sản xuất và kinh doanh. Sự can thiệp
này được xem là cần thiết nhằm thiết lập khuôn khổ pháp luật phù hợp, sữa
chữa những khuyết tật của thị trường, đảm bảo sự công bằng xã hội và ổn
định nền kinh tế vĩ mô ( Kinh tế học – Samuelson). Đây là lý thuyết nền kinh
tế hỗn hợp đã được Samuelson đưa ra/ Theo ông phát triển kinh tế phải dựa
trên hai bàn taylà cơ chế thị trường và nhà nước: “điều hành một nền kinh tế
không có cả chính phủ lẫn thị trường thì cũng như định vỗ bằng một bàn tay”.
Tuy nhiên trong hoàn cảnh nước ta thì sự can thiệp của nhà nước còn đóng
vai trò giữ cho nền kinh tế đi theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa.
2)....................................Sự cần thiết tồn tại kinh tế thị trường:
Việt Nam đang tồn tại đủ các điều kiện cần thiết là cơ sở tồn tại của nền
kinh tế hàng hoá. Phân công lao động đang phát triển cả về chiều rộng lẫn
chiều sâu. nhiều ngành nghề mới đã ra đời, đặc biệt là những ngành công
nghiệp có hàm lượng kỹ thuật kết tinh trong sản phẩm cao như điện tử, tin
học… Bên cạnh đó các làng nghề cổ truyền cũng đang phát triển mạnh mẽ.
Các sản phẩm của ngành đang từng bước khẳng định thương hiệu trên thị
kinh tế thị trường của Đảng ta là hoàn toàn đúng đắn. Nhờ mô hình kinh tế đó
chúng ta đã bước đầu khai thác được tiềm năng trong nước đi đôi với thu hút
vốn và kỹ thuật nước ngoài, giải phóng được năng lực sản xuất trong xã hội,
phát triển lực lượng sản xuất, góp phần quyết định bảo đảm nhịp độ tăng
trưởng GDP bình quân hằng năm trong những năm 2000 là 7%. Trong đó
nông nghiệp phát triển liên tục, đặc biệt là sản xuất lương thực đưa Việt Nam
trở thành nước thứ ba trên thế giới về xuất khẩu lương thực. Giá trị sản xuất
công nghiệp tăng bình quân hàng năm 13,5%. Hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ
thuật và xã hội được tăng cường. Đời sống nhân dân được cải thiện, nâng cao
tích luỹ xã hội, tạo tiền đề cho sự phát triển trong tương lai.
3).....Bản chất kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa:
Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta có một số
điểm như sau:
Thứ nhất , quá trình chuyển nền kinh tế nước ta sang nền kinh tế thị
trường đồng thời cũng là quá trình thực hiện nền kinh tế mở, nhằm hoà nhập
với thị trường thế giới.
Thứ hai, bản chất của quá trình chuyển nền kinh tế nước ta sang nền
kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là quá trình chuyển nền
kinh tế còn mang nặng tính chất tự cung tự cấp sang nền kinh tế hàng hoá tiến
tới nền kinh tế thị trường và qua trình chuyển cơ chế tập trung quan liêu bao
cấp sang cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước.
Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản đã khẳng định nền kinh tế hàng hoá
đã làm cho thị trường dân tộcgắn bó và hoà nhập với thị trường thế giới,
Chính giao lưu hàng hoá đã làm cho quan hệ quốc tế được mở rộng khỏi
phạm vi quốc gia, thúc đẩy nền kinh tế phát triển một cách nhanh chóng.
Trong quan hệ quốc tế chúng ta có nhiều đổi mới quan trọng. Chúng ta
đã chuyển quan hệ quốc tế từ đơn phương sang đa phương, quan hệ với tất cả
các nước không phân biệt chế độ chính trị, theo nguyên tắc đôi bên cùng có
lợi và không can hệ vào chuyện nội bộ của nhau.
4)Đặc trưng của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước
còn thể hiện ở chỗ tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với phát triển văn hoá, giáo
dục xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làm
cho chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò chủ đạo trong
đời sống tinh thần của nhân dân, nâng cao dân trí, giáo dục và đào tạo con
nguời, xây dựng và phát triển nguồn nhân lực của đất nước.
Chủ trương xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường, định hướng
xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước thể hiện trình độ tư duy và vận
dụng của Đảng ta về qui luật sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất
và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất. Đây là mô hình kinh tế tổng
quát của nước ta trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
II/THỰC TRẠNG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NỀN
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC
TA:
1)Trước đổi mới:
Từ năm 1975 đất nước Việt Nam hoàn toàn độc lập và thống nhất, cách
mạng Việt Nam hoàn toàn chuyển sang giai đoạn mới, cả nước xây dựng chủ
nghĩa xã hội. Đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội từ điểm xuất phát rất thấp lại
chịu ảnh hưởng nặng nề do chiến tranh kéo dài. Trong 15 năm nhân dân ta đã
không ngừng phấn đấu vựot qua bao khó khăn thử thách mới giành được độc
lập thống nhất đất nước. Chúng ta đã có nhiều cố gắng trong việc hàn gắn vết
thương chiến tranh, khôi phục nền kinh tế bị tàn phá nặng nề, từng bước xác
lập quan hệ sản xuất mới bước đầu xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ
nghĩa xã hội, phát triển sự nghiệp văn hoá giáo dục y tế, thiết lập củng cố
chính quyền nhân dân trong cả nước. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn ở trong tình
trạng kém phát triển, sản xuất nhỏ là phổ biến và nặng nề tính tự cung tự cấp.
Trình độ
trang thiết bị kỹ thuật trong sản xuất cũng như trong kết cấu hạ tầng
kinh tế văn hoá xã hội lạc hậu, mất cân đối, chưa tạo được tích luỹ trong nước
và lệ thuộc nhiều vào bên ngoài. Cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp