Thuốc làm tiêu sợi huyết Hình ảnh sợi fibrinogen trong lòng mạch máu.
Thuốc làm tiêu sợi huyết thường được dùng trong tai biến mạch máu
não (nhũn não) và trong nhồi máu cơ tim cấp. Hiện nay, trên thị trường có
rất nhiều loại thuốc làm tiêu sợi huyết, cả thuốc Tây y lẫn Đông y.
Thuốc tiêu sợi huyết không chọn lọc
Streptokinase: Tìm ra năm 1933, là một co-enzyme chiết được từ nuôi cấy
các chủng streptococcus haemolyticus nhóm C.
Lọ thuốc tiêm 250.000, 750.000 và 1.500.000 đơn vị quốc tế. Enzyme này
phối hợp với plasminogen để tạo thành một phức hợp hoạt hóa plasminogen. Phức
hợp có tác dụng phân hủy protein ở cục máu và cả fibrinogen đang lưu thông ở
máu (tiêu huyết khối).
Liều dùng: 1,5 triệu đơn vị truyền tĩnh mạch trong 60 phút.
Chống chỉ định: Dị ứng hoặc không dung nạp với thuốc. Đang xuất huyết.
Có tiền sử nhồi máu não trong vòng 6 tháng trở lại hoặc xuất huyết tiêu hóa trong
1 tháng trước đó. Bệnh chảy máu, rối loạn đông máu bẩm sinh. U não, phụ nữ có
thai trong 5 tháng đầu, mới sảy thai hoặc vừa đẻ xong.
Urokinase: Là một plasminogen tìm ra năm 1947, từ nước tiểu và tế bào
thận người. Là một enzyme có sẵn trong cơ thể người, có tác dụng mạnh phân hủy
fibrin (do phản ứng với plasminogen để chuyển thành plasmin. Có ưu điểm hơn so
với streptokinase là dùng được cho bệnh nhân mẫn cảm với thuốc và không có khả
năng kháng nguyên nên thuốc có thể dùng được nhiều lần. Đóng gói dạng: lọ
thuốc bột tương ứng 75.000 đơn vị CTA kèm 1 ống 5ml dung môi. Liều dùng:
Thường tiêm truyền tĩnh mạch dưới 100.000 đơn vị CTA/ giờ. Thường dùng 4
lọ/24 giờ. Trước khi dùng cần làm xét nghiệm sinh hóa về quá trình đông máu.
Chống chỉ định: Các tổn thương xuất huyết mới, các chứng chảy máu đang tiến
triển, phụ nữ có thai (tuy chưa xác định được độc tính của thuốc với bào thai).
Thuốc tiêu sợi huyết chọn lọc
Alteplase (biệt dược: actilyse, activase).

các di chứng của bệnh này. Phụ nữ có thai không nên dùng. Uống thuốc nếu thấy
khô nóng trong người có thể dùng thêm mật ong, hoa cúc trắng hoặc giảm liều,
cần thiết ngừng thuốc 1-2 ngày.
An cung ngưu hoàng hoàn: Thuốc chưa được phép lưu hành hợp pháp ở
Việt Nam, đang trong phạm vi một số bệnh viện dùng thử nghiệm. Được giới thiệu
là bài thuốc có từ đời nhà Thanh (Trung Quốc) lưu truyền lại. Thành phần có:
ngưu hoàng, xạ hương, hoàn liên, trân châu mẫu, tê giác... Nghe tin đồn, thuốc này
đã dùng rất hiệu nghiệm cho một cán bộ cao cấp nên một số người có tuổi ở ta, tìm
mua dự trữ. Thường dùng 1-3 viên. Thuốc hữu hiệu nếu dùng càng sớm càng tốt
sau khi xảy ra tai biến (chậm nhất trong vòng 48 giờ). Cấm dùng cho phụ nữ có
thai.
Ngoài ra còn có thực phẩm chức năng natlospes, lumbrotin.
Hiện nay (12/2007), FDA (Mỹ) đã công nhận hiệu quả và an toàn của thiết
bị Pemumbra dùng để phá và hút cục máu đông. Ưu điểm của phương pháp này
cho phép điều trị cho bệnh nhân nhũn não đến muộn trong 8 giờ đầu (mở rộng
khoảng thời gian điều trị với phương pháp dùng thuốc tiêu huyết khối).
Một số lưu ý:
Sau khi tai biến xảy ra, dùng thuốc càng sớm càng hiệu quả. Có thể dùng
ngay trên xe cấp cứu khi đưa bệnh nhân tới bệnh viện.
Chú ý các chống chỉ định trước khi dùng và cả sau khi dùng, cung như
tương tác các loại thuốc này với một số thuốc khác.
Cần giải thích cho bệnh nhân hoặc người nhà bệnh nhân lợi ích và nguy cơ
của thuốc đẻ có sự đồng ý chấp nhận dùng.
Có sẵn phương tiện hồi sức cấp cứu khi sử dụng thuốc.