Chọn nơi đẻ an toàn - điều cần
thiết và quan trọng

"Chọn nơi đẻ an toàn" là điều cần thiết và rất quan trọng đối với tất cả các
bà mẹ sắp đến kỳ sinh đẻ.

Đẻ tại cơ sở y tế
Nhìn chung "nơi đẻ an toàn" và yên tâm nhất là "đẻ tại cơ sở y tế". Cơ sở y
tế phục vụ cho việc sinh đẻ gồm các phòng đẻ thuộc trạm y tế xã, các phòng sản
thuộc phòng khám đa khoa khu vực, các khoa sản thuộc các bệnh viện đa khoa,
các bệnh viện phụ sản và các cơ sở đỡ đẻ do các Trung tâm Bảo vệ sức khỏe bà
mẹ và trẻ em quản lý. Các phòng đỡ đẻ tư nhân được Nhà nước cấp giấy phép
hành nghề cũng là "cơ sở y tế".
Chỉ tiêu của ngành y tế là 97% số đẻ được thực hiện tại "cơ sở y tế", 3%
còn lại là các trường hợp đẻ nhanh, không kịp đến cơ sở y tế những nơi quá khó
khăn nếu đến cơ sở y tế như vùng núi cao, vùng sâu, vùng xa đến cơ sở y tế phải
mất vài ngày trên đường đi.
Đẻ tại cơ sở y tế có nhiều ích lợi đối với bà mẹ và trẻ sơ sinh như:
Điều kiện vệ sinh tốt tránh được nhiễm khuẩn gây bệnh cho mẹ và con.
Có cán bộ y tế được đào tạo đỡ đẻ có đủ trình độ chuyên môn phục vụ.
Dù có nơi còn hạn chế nhưng nhìn chung các cơ sở y tế được xây dựng và
trang bị theo quy chuẩn thống nhất và khi cần có đủ thuốc và phương tiện cấp cứu
để xử trí kịp thời. Nếu là tuyến bệnh viện thì lại có thể xử trí các tình huống cấp
cứu không phải chuyển viện.
Đối với những bà mẹ mang thai "có yếu tố nguy cơ" (phát hiện qua các đợt
khám thai) thì nhất thiết phải đến đẻ tại cơ sở y tế. Nếu thấy "có nguy cơ" nên chủ
động sắp xếp chọn cơ sở y tế thích hợp, thí dụ: Nếu đã có vết mổ đẻ cũ thì phải
đến thẳng cơ sở y tế có đủ điều kiện phẫu thuật mà không cần qua các đơn vị
chuyển tuyến trung gian như: trạm y tế xã, phòng khám đa khoa khu vực...
Ngoài ra những trường hợp chưa phát hiện "có nguy cơ" cũng vẫn nên đến
đẻ tại các cơ sở y tế vì ngay trong lúc chuyển dạ đẻ và sau đẻ cũng vẫn có thể xuất

khuẩn vì nơi đẻ rất đa dạng (trên tàu xe, ngoài đồng ruộng, nương rẫy hoặc trong
nhà vệ sinh...).
Xử trí đẻ rơi: Nếu bé sinh trong quần thì nhanh chóng đỡ bé ra để tránh bị
ngạt. Chưa có dụng cụ đỡ thì dùng 2 sợi chỉ buộc vào dây rốn (buộc càng xa phía
con càng tốt) rồi cắt dây rốn, ủ ấm cho bé rồi nhanh chóng chuyển mẹ và con đến
cơ sở y tế hoặc nhờ người đến làm rốn và đỡ rau. Nếu không có chỉ thì dùng sợi
vải hoặc một dải khăn thắt chặt cuống rốn sau đó chuyển tới cơ sở y tế để xử trí
tiếp.
Đề phòng đẻ rơi
Cần đi khám thai định kỳ để biết ngày dự kiến đẻ.
Cần biết các dấu hiệu sớm của chuyển dạ như: xuất hiện cơn đau, đau tăng
dần, ra dịch nhày trong để sớm đến cơ sở y tế.
Chú ý những người đã có tiền sử đẻ nhanh.
Trường hợp ở xa cơ sở y tế nên chuẩn bị trước những phương tiện cần thiết
cho mẹ và con, đi đâu hơi xa cũng nên mang theo đặc biệt là gói làm rốn (hoặc gói
đẻ sạch dùng một lần) gồm: 1 lưỡi dao cạo mới để cắt rốn, 3 sợi chỉ dài mỗi sợi
dài 30cm để buộc rốn, 1 tấm nilon để trải khi nằm đẻ.