Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ XIX

1802:
- 26/2/1802: Ngày sinh Victor Hugo (1802 - 1885), nhà văn, nhà
thơ, nhà soạn kịch người Pháp, tác giả nhiều bài thơ và tiểu thuyết,
trong đó có Những người khốn khổ. Sau khi mất, thi hài ông được
đưa vào điện Panthéon (Paris)

1803: Chạy thử nghiệm đầu máy xe lửa đầu tiên ở Anh trên quãng
đường dài 15 km trong 4h5 phút. do Richard Trevithik chế tạo.

1804:
- 1804 - 1850: Chính quyền Mạc Phủ đóng cửa các hải cảng không
cho tàu các nước Anh, Pháp, Mỹ, Nga vào Nhật buôn bán. Năm
1842 chỉ cho phép các tàu cập bến lấy than và nước ngọt.
- 21/3/1804: Napoléon Bonaparte công bố Luật dân sự, một bộ
phận của Bộ luật Napoléon (gồm Dân luật, Hình luật, Thương
luật), bộ luật khuôn mẫu của Nhà nước Tư sản.
- 18/5/1804: Viện nguyên lão Pháp suy tôn Napoléon Bonaparte
lên ngôi Hoàng đế, hiệu Napoléon I, thiết lập Đế chế thứ nhất
(1804 - 1815)

1804 - 1814: Napoléon I mở rộng cuộc chiến tranh chinh phục
châu Âu, giành được chiến thắng ở Austerlitz (1802), Iéna (1806),
Friedland (1807), Wagram (1809) và tiến vào Tây Ban Nha (1808 -
1813). Thất bại trong cuộc tấn công vào nước Nga 8 - 1812. Liên
quân Châu Âu phản công tiến vào Paris (1814)

1805:
- 2/4/1805: Ngày sinh H.C Anderson (1805 - 1875) nhà văn Đan
Mạch chuyên viết truyện cho thiếu nhi.

lại một phần lãnh thổ châu Âu và thuộc địa, thành lập tổ chức
Đồng minh thần thánh
- 18/6/1815: Trận Waterloo đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của
Napoléon, kết thúc cuộc chiến tranh châu Âu. Napoléon bị đày ra
đảo Saint Hélène (Đại Tây Dương) và chết ở đó (1821)
- 26/9/1815: Ký kết hiệp ước thành lập Đồng minh thần thánh
(Nga, Áo, Phổ), trên cơ sở những nước theo đạo Thiên chúa nhằm
liên kết chống lại phong trào cách mạng tư sản và giải phóng dân
tộc ở châu Âu. Bộ trưởng ngoại giao Áo Metternich giữ vau trò
điều khiển tổ chức này.
- 11/1815: Thành lập Đồng minh Tứ cường (Anh, Nga, Áo, Phổ)
nhằm ngăn chặn sự phục hồi của vương triều Napoléon và đàn áp
phong trào cách mạng ở châu Âu.

1818:
- 5/5/1818: Ngày sinh Karl Marx, người sáng lập học thuyết về chủ
nghĩa xã hội khoa học, lãnh tụ của giai cấp vô sản thế giới

1820:
- 1/1/1820: Bùng nổ cách mạng Tây Ban Nha lần thứ 2 (1820 -
1823) tiến hành dưới sự lãnh đạo của đại tá Sapael Riego chống lại
triều đình Vua Ferdinand VII, buộc nhà Vua tuyên thệ trung thành
với bản Hiến Pháp năm 1812 (được ban hành trong cuộc cách
mạng lần thứ nhất (1808 - 1814)). Đồng minh thần thánh điều quân
đội Pháp đến đàn áp, khôi phục nền quân chủ Tây Ban Nha.
- 28/11/1820: Ngày sinh Friedrich Engels (1820 - 1895), người
cùng K.Marx xây dựng nền tảng học thuyết về chủ nghĩa xã hội
khoa học, lãnh tụ của giai cấp vô sản thế giới.

1821 - 1830: Cao trào cách mạng Hy Lạp chống ách thống trị của

ngôi Vua, lập nền Quân chủ Tháng bảy ở Pháp (1830 - 1848)

1831:
- Michael Faraday (1791 - 1867), nhà Vật lý người Anh nêu lên
thuyết về cảm ứng điện từ.
- 14/4/1831: Tuyên bố chế độ Cộng hòa Tây Ban Nha do thắng lợi
của những người Cộng hòa trong cuộc bầu cử 1831, Vua Alphonse
XIII phải dời đất nước, không chịu từ ngôi.
- 13/6/1831: Ngày sinh Jamesclerk Maxwell (1831 - 1879), nhà vật
lý Anh, người nêu lên lý thuyết về điện từ của ánh sáng.
- 21/11 - 3/12/1831: Khởi nghĩa Lyon của công nhân dệt Pháp với
khẩu hiệu: Sống có việc làm hay chết trong chiến đấu

1832:
- Thành lập tổ chức Nước Italia trẻ gồm có các nhà dân chủ cách
mạng như Mazini, Garibaldi… đấu tranh cho sự thống nhất Italia.
- 1832 - 1847: Cuộc khỏi nghĩa của Abdel Kader ở Algérie chống
sự xâm lược của thực dân Pháp.
- 6/6/1832: Cuộc nổi dậy ở Paris của các lực lượng Cộng hòa và
dân chủ chống lại nền Quân chủ Tháng bảy ở Pháp.

1833:
- 21/10/1833: Ngày sinh Alfred Nobel (1833 - 1893), nhà hóa học,
một kỹ sư đa năng Thụy Điển, người đặt ra giải thưởng cho các
công trình xuất sắc vê văn chương, khoa học (hóa, lý, sinh, y học)
và những đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ hòa bình (giải thưởng
Nobel).

1834:
- 1/1/1834: Thành lập Liên minh quan thuế Đức gồm 18 tiểu quốc