Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ XIV

1300:
- Người Incas xây dựng nền văn minh ở Cuzco và xác lập quyền
kiểm soát trên một lãnh thổ rộng lớn, số dân khoảng 7 triệu người.
- Người Aztecs ở Bắc Mỹ định cư Mexico xây dựng quốc gia đặt
thủ đô ở Tenochtitlan khoảng năm 1325 (bây giờ là thành phố
Mexico). Quốc gia của người Aztecs nổi tiếng về tổ chức xã hội và
tôn giáo phát triển. Người Tây Ban Nha tiêu dịêt quốc gia này năm
1521

1326: Đế quốc Ottoman của người Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu xâm lược
Đông Âu và xây dựng thủ đô tại Adrianople. Cuối thế kỷ XIV,
Ottoman kiểm soát phần lớn Balkans và các đất đai của Byzantine
ở Tiểu Á.

1334: Nạn dịch hạch (Black Death) bắt đầu ở Constantinople. Từ
năm 1337 đến 1352 lan rộng khắp Châu Âu và Châu Á, làm rất
nhiều người chết.

1336 - 1558: Thời kỳ Mạc phủ Ashikaga, còn gọi là Mạc phủ
Muromachi ở Nhật Bản. Trong thời kỳ này diễn ra chiến tranh liên
miên giữa các lãnh chúa phong kiến, kinh tế và thương mại phát
triển.

1337 - 1453: Cuộc chiến tranh Một Trăm Năm giữa Anh và Pháp
sau khi Edward giành ngôi hoàng đế của Pháp, Anh bị thất bại,
Pháp kiệt quệ.

1351: Bắt đầu nổ ra phong trào khởi nghĩa nhân dân chống nhà
Nguyên. Một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của cuộc khởi


1350 - 1767: Thời kỳ của vương triều Ayuthia ở Thái Lan. Đây là
thời kỳ văn hóa Phật giáo rất xán lạn. Vị vua đầu tiên là
Ramadipati trị vì 1350 - 1369. Vương triều Ayuthia đạt được sự
hưng thịnh dưới triều vua Trailok (1448 - 1488) với những cải
cách về chế độ sở hữu ruộng đất và lụât pháp. Dưới thời vua Siri
Suriyavamsa Rama, Phật giáo được tôn làm quốc giáo Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ XV

1406: Cố cung ở Bắc Kinh (Trung Quốc), xưa gọi là Tử Cấm
Thành, được xây dựng và là Hoàng cung của 24 Hoàng đế triều
Minh và Thanh. Cố cung là một trong những công trình kiến trúc
lớn, có giá trị vĩ đại về nghệ thuật, là công trình kiến trúc hoàn
chỉnh nhất của nước Trung Hoa cổ.

1430: Triều Minh bắt đầu suy yếu. Lúc bấy giờ các Vua lên ngôi
thường ít tuổi nên mọi quyền hành bị các quan hoạn lũng đoạn.
Quan lại thì chỉ lo vơ vét của cải, địa chủ thì tìm cách chiếm đọat
ruộng đất của nông dân. Thêm vào đó, Trung Quõc nhiều lần bị
người Mông Cổ xâm nhập. Do vậy, nhân dân hết sức đói khổ.

1440: J.G.Gutenberg (1399 - 1468), người Đức, phát minh ra nghề
in chữ rời ở châu Âu. Theo phương pháp này thì mỗi chữ in là một
mảnh kim loại có khắc một chữ cái. Những mảnh nhỏ này ghép lại
thành từng chữ, từng dòng và cả một trang sách có thể dùng nhiều
lần. Gọi là phương pháp in chữ rời (chữ đúc từ chì)

1453: Constantinople bị mất về tay người Thổ Nhĩ Kỳ, kết thúc

Nữ hoàng Scotland, bị tống giam năm 1568 rồi xử tử hình năm
1587. Sau thời trị vì ngắn ngủi của em trai và chị, triều đại kéo dài
45 năm của Elizabeth đã cống hiến một giai đoạn ổn định rất quí
báu cho nước Anh và là nhân tố chủ chốt giúp hình thành ý thức
dân tộc cho người dân Anh

1500:
- Ở Italia có 73 nhà in dùng chữ rời. Nhà in danh tiếng nhất là
Aldine ở Venice đã xuất bản những tác phẩm cổ điển (chữ in bắt
chiếc lối viết tay của Petraca)
- Brazil thuộc về Bồ Đào Nha. Năm 1530, Bồ Đào Nha bắt đầu
công cuộc thực dân hóa Brazil.

1509: Paré (1509 - 1590) nhà phẫu thuật Pháp, lập ra ngành phẫu
thụât hiện đại, trong đó có việc buộc các động mạch để chống chảy
máu và dùng cách bôi mỡ thay cho cách nung cháy các vêt thương
và vết rạch.

Năm 1511: Tây Ban Nha chiếm Cuba và Puerto Pico.

27/3/1513:

Nhà hàng hải Tây Ban Nha là Juan Poncede Leon đặt chân lên bán
đảo Florida phía Đông Nam nước Mỹ ngày nay, mở đầu cuộc hành
trình khám phá miền bắc châu Mỹ. Vì trên đảo trồng nhiều hoa nên
được gọi là Terra Florida (Đất nở hoa) và ngày 27 tháng 3 năm
1513 được gọi là Ngày Phục Sinh nở hoa (Pascua Florida)

1517: Martin Luther bắt đầu tiến hành cuộc cải cách tôn giáo ở
Đức.