Chương 4
Tính toán dòng chảy năm thiết kế
 Khái niệm về dòng chảy năm, dòng chảy chuẩn, dòng chảy năm thiết kế. Các đặc trưng
biểu thị
 Phân phối dòng chảy năm, phân phối dòng chảy năm thiết kế
 Xác định trị số và phân phối dòng chảy năm thiết kế trong trường hợp:
 Có nhiều tài liệu đo đạc thuỷ văn
 Có ít tài liệu đo đạc thuỷ văn
Không có tài liệu đo đạc thuỷ văn
1. Dòng chảy năm
Dòng chảy năm là lượng dòng chảy sinh ra trên lưu vực và chảy qua mặt cắt cửa ra lưu vực
trong khoảng thời gian là một năm cùng với sự thay đổi của nó trong khoảng thời gian đó.”
Các đặc trưng biểu thị dòng chảy năm
Lưu lượng bình quân năm Q
n
(m
3
/s)
Là trị số lưu lượng tính bình quân cho thời đoạn một năm.
Tổng lượng dòng chảy năm W
n
(m
3
):
Là lượng dòng chảy qua mặt cắt cửa ra của lưu vực trong khoảng thời gian bằng
một năm.
W
n
= Q
n
. 31,5.10

0
=(Q
0
/F).10
3

 Lớp dòng chảy chuẩn Y
0
(mm): Y
0
=(W
0
/F).10
-3
 Hệ số dòng chảy chuẩn a
0
: a
0
=Y
0
/X
0
3. Dòng chảy năm thiết kế
Dòng chảy năm thiết kế là dòng chảy năm được tính ứng với một tần suất thiết kế
nào đó
các đặc trưng biểu thị dòng chảy năm thiết kế
 Lưu lượng dòng chảy năm thiết kế Q
np
(m
3

 Q
np
: lưu lượng dòng chảy năm thiết kế
 Q
0
: lưu lượng dòng chảy chuẩn
4. Phân phối dòng chảy năm
-Trong một năm thường có hai thời kỳ có chế độ dòng chảy khác biệt nhau:
a. thời kỳ mùa lũ
b. thời kỳ mùa kiệt
-Ở nước ta, mùa lũ chỉ kéo dài trên dưới 5 tháng nhưng lượng dòng chảy trong thời kỳ
này chiếm tỉ trọng lớn so với lượng dòng chảy trong năm (60-80%)
-Tiêu chuẩn phân mùa dòng chảy:
Mùa lũ là mùa bao gồm những tháng liên tục có lượng dòng chảy vượt 8.3%
lượng dòng chảy năm với xác suất xuất hiện vượt 50%
Tháng lũ: P(Q
tháng i
≥ Q
năm (tương ứng)
) ≥ 50%
Mùa kiệt bao gồm những tháng còn lại
Năm thuỷ văn:
là năm có thời gian bắt đầu là đầu mùa lũ và kết thúc vào cuối mùa kiệt.
 Phân phối dòng chảy năm chính là sự mô tả thay đổi lượng dòng chảy năm theo thời
gian trong một năm.
 Để mô tả phân phối dòng chảy năm có hai cách:
 Sử dụng quá trình lưu lượng (hoặc tổng lượng dòng chảy) với thời đoạn tuần,
tháng hoặc mùa
 Sử dụng đường duy trì lưu lượng bình quân ngày
CÂU HỎI

cn
Ví dụ 1:
 Giả sử có một trận mưa với thời gian mưa hiệu quả là 5 giờ với lượng mưa tương ứng là
h
1
, h
2
, h
3
, h
4
, h
5
.
T
cn
=5 (giờ)
 Giả sử lưu vực A được phân chia bởi các đường đẳng thời thành các diện tích bộ phận f
1
,
f
2
, f
3
.
t = 3 (giờ)
Như vậy t < T
cn
Xác định quá trình lưu lượng
 Tại thời điểm ban đầu, lưu lượng đo tại tuyến cửa ra của lưu vực là:

 Sau 4h: Q
4
= h
2
f
3
+h
3
f
2
+h
4
f
1
 Sau 5h: Q
5
= h
3
f
3
+ h
4
f
2
+h
5
f
1
 Sau 6h: Q
6

=3 (giờ)
 Giả sử lưu vực A được phân chia bởi các đường đẳng thời thành các diện tích bộ phận f
1
,
f
2
, f
3
.
t = 3 (giờ)
Như vậy t = T
cn

Xác định quá trình lưu lượng
 Tại thời điểm ban đầu, lưu lượng đo tại tuyến cửa ra của lưu vực là:
Q
0
= 0
 Sau 1h: Q
1
= h
1
f
1
 Sau 2h: Q
2
= h
1
f
2

= h
3
f
3
 Sau 6h: Q
6
=0
C)Trường hợp 3: t > T
cn
Ví dụ 3: