Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
PHÂN TÍCH & THẨM ĐỊNH HỒ SƠ VAY VỐN CỦA
CÔNG TY CỔ PHẦN SÀI GÒN INTIMEX
TẠI CÔNG TY TÀI CHÍNH DẦU KHÍ
CHI NHÁNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
ThS. NGUYỄN TUẤN KIỆT VÕ NGUYỆT THANH THẢO
Mã số sinh viên: 4043468
Lớp: Tài chính – Tín dụng
Khóa: 30
i
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Cần Thơ – 2008
ii
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu thu thập và kết quả
phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất kỳ đề tài nghiên cứu khoa
học nào.
Ngày 25, tháng 04 năm 2008
Sinh viên thực hiện
Võ Nguyệt Thanh Thảo
iii
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
Ngày …., tháng…. năm …
Thủ trưởng đơn vị
(ký tên và đóng dấu)
v
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN & PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.........5
2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN..............................................................................................5
2.1.1. Cho vay ngắn hạn theo hạn mức tín dụng............................................................5
2.1.2. Sơ lược về rủi ro tín dụng....................................................................................7
2.1.3. Các mô hình phân tích đánh giá rủi ro tín dụng....................................................8
2.1.4. Hướng dẫn quy trình tín dụng đối với các khách hàng là tổ chức kinh tế tại
Công ty Tài chính Dầu khí chi nhánh TP Hồ Chí Minh................................................19
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..............................................................................24
2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu..........................................................................24
2.2.2. Phương pháp phân tích số liệu.........................................................................24
vii
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
MỤC LỤC (tt)
Trang
Chương 3: GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY TÀI CHÍNH DẦU KHÍ VÀ
CHI NHÁNH CÔNG TY TÀI CHÍNH DẦU KHÍ TP HCM.............................26
3.1. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH & QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA CTY TÀI CHÍNH
DẦU KHÍ (PVFC)............................................................................................................26
3.1.1. Lịch sử hình thành...........................................................................................26
3.1.2. Quá trình phát triển.........................................................................................27
3.2. GIỚI THIỆU CÁC SẢN PHẨM CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH DẦU KHÍ...............28
3.2.1. Các sản phẩm, dịch vụ mũi nhọn.....................................................................29
3.2.2 Các sản phẩm dịch vụ nền tảng........................................................................30
3.2.3. Các sản phẩm dịch vụ thực hiện nhiệm vụ chính trị........................................30
3.3. GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY TÀI CHÍNH DẦU KHÍ CHI NHÁNH
TP-HỒ CHÍ MINH (PVFC – HCM).................................................................................31
3.3.1. Chức năng......................................................................................................31
3.3.2. Nhiệm vụ.......................................................................................................31
Chương 4: PHÂN TÍCH & THẨM ĐỊNH HỒ SƠ VAY VỐN CỦA
CTY CỔ PHẦN SÀI GÒN INTIMEX:.............................................................................59
4.5.1. Đánh giá chung về việc thẩm định hồ sơ vay vốn
của Cty CPSG Intimex................................................................................................59
4.5.2. Một số rủi ro tiềm tàng của Cty CPSG Intimex:.................................................60
4.6. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY
ĐỐI VỚI CÔNG TY CỔ PHẦN SÀI GÒN INTIMEX:....................................................60
4.6.1. Một số điều cần cải thiện từ phía công ty...........................................................60
4.6.2. Các biện pháp hạn chế rủi ro từ phía PVFC - HCM...........................................61
Chương 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.............................................................62
5.1. KẾT LUẬN...............................................................................................................62
5.2. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG...............................63
5.2.1. Về phía nhà nước...............................................................................................63
5.2.2. Về phía ngân hàng.............................................................................................63
ix
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG
STT Tên bảng
Trang
2.1. Bảng minh họa liệt kê kế hoạch tài chính của doanh nghiệp 6
2.2. Xếp loại quy mô doanh nghiệp 16
2.3. Bảng tổng hợp điểm theo trọng số 18
2.4. Bảng kết quả căn cứ xếp loại tín dụng doanh nghiệp 19
4.1. Bảng liệt kê dư nợ của Cty CPSG Intimex tính đến ngày 27/09/2007 33
4.2. Bảng liệt kê hồ sơ pháp lý của Cty CPSG Intimex 35
4.2. Bảng liệt kê hồ sơ pháp lý của Cty CPSG Intimex (tt) 36
4.3.
Bảng biểu diễn tốc độ tăng trưởng Doanh thu và Lợi nhuận
của Công ty Cổ phần Sài Gòn Intimex
Biểu đồ biểu diễn sự tăng trưởng Doanh thu thuần và Lợi nhuận
sau thuế của Cty CPSG Intimex qua 3 năm (2005-2007)
41
4.2.
Biểu đồ biểu diễn tỷ trọng từng khoản mục tài sản của Cty CPSG
Intimex qua 3 năm (2005 -2007)
43
4.3.
Biểu đồ biểu diễn cơ cấu nguồn vốn của Cty CPSG Intimex
qua 3 năm (2005 – 2007)
46
DANH SÁCH HÌNH
1 Lưu đồ quy trình tín dụng của PVFC – HCM 23
2
Sơ đồ tóm lược công tác thẩm định tín dụng Cty CPSG Intimex.
32
xi
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Tiếng Việt:
- BTM : Bộ thương mại.
- Bảng CĐKT : Bảng cân đối kế toán.
- Bảng KQKD : Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
- Cty : Công ty.
- Cty CPSG Intimex : Công ty cổ phần Sài Gòn Intimex.
- Cty TNHH : Công ty trách nhiệm hữu hạn.
- DN : Doanh nghiệp.
- DT : Doanh thu.
- Tiếp cận thực tiễn: xem xét và phân tích hồ sơ khách hàng vay vốn, Công ty Cổ phần
Sài Gòn Intimex (Cty CPSG Intimex) trên cơ sở ứng dụng và đối chiếu các công cụ lý
thuyết với quy trình thẩm định tín dụng trong thực tế tại PVFC – HCM.
Việc thẩm định hồ sơ vay vốn của Cty CPSG Intimex được thực hiện theo trình tự: Phân
tích khách hàng theo mô hình 6C; Phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp; Xếp hạng
tín dụng đối với Cty CPSG Intimex; Thẩm định phương án sản xuất kinh doanh và các điều
kiện khác ảnh hưởng tới khả năng trả nợ của doanh nghiệp.
- Kết luận về kết quả thẩm định hồ sơ vay vốn của Cty CPSG Intimex và kiến nghị
một số phương pháp hạn chế rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp.
xiii
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Chương 1
GIỚI THIỆU
1.1. SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU:
Dưới sức ép cạnh tranh gay gắt khi Việt Nam trở thành thành viên chính thức của
WTO, trong năm vừa qua là cuộc chạy đua lãi suất quyết liệt giữa các định chế tài chính
không chỉ kể đến các khối ngân hàng (NH) mà còn bao gồm cả các định chế tài chính trung
gian khác. Với một chiến dịch chạy đua lãi suất hấp dẫn được triển khai sát sao trên bình
diện chung đã khơi nguồn cho luồng vốn nhàn rỗi đáng kể trong dân chúng chảy vào các
định chế tài chính. Tuy nhiên thị trường chứng khoán đang trong thời gian điều chỉnh, chỉ
số Vn-Index đang có những biến động tăng giảm bất thường, cùng với việc ban hành chỉ thị
03 của NHNN đã hạn chế số dư nợ đối với khu vực này. Từ những nguyên nhân trên dẫn
đến thị trường vốn đầu ra của các tổ chức tín dụng (TCTD) bị thu hẹp đáng kể ở khu vực
cho vay đầu tư chứng khoán. Bên cạnh đó tỷ lệ lạm phát tăng cao trong năm 2007 vừa qua
sẽ là trở ngại không nhỏ cho việc hoạch định chính sách lãi suất cạnh tranh của các tổ chức
tài chính trong năm 2008.
Như vậy nhìn chung diễn biến của thị trường tài chính trong năm 2007 và những
tháng đầu năm 2008 là sau thời gian đẩy mạnh việc huy động các tổ chức tài chính đã nắm
sâu hơn về những kỹ năng phân tích tín dụng trong thực tiễn tại Công ty Tài Chính Dầu khí
chi nhánh TP.HCM.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• Phân tích tín dụng đối với Cty CPSG Intimex căn cứ vào mô hình 6C.
• Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro và chất lượng của khoản vay.
• Xếp hạng tín dụng đối với Cty CPSG Intimex theo quy trình của PVFC –
HCM.
• Đề ra một số kiến nghị về quy trình phân tích tín dụng nhằm nâng cao độ an
toàn cho các khoản vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ đồng thời bảo đảm
tính cạnh tranh trong việc cấp tín dụng.
2
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1.3. CÁC GIẢ THUYẾT CẦN KIỂM ĐỊNH VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU:
1.3.1. Các giả thuyết cần kiểm định
- Công ty Cổ phần Sài Gòn Intimex không đáp ứng được đầy đủ các tiêu chuẩn cấp tín
dụng.
- Hồ sơ vay vốn của Cty CPSG Intimex là đầy đủ và hợp lệ.
- Quy trình tín dụng của Công ty Tài chính Dầu khí Chi nhánh TP. HCM có ứng dụng
các lý luận chung về phân tích tín dụng.
1.3.2. Câu hỏi nghiên cứu
- Mô hình 6C là phương pháp phân tích tín dụng khả dụng trong thực tế thẩm định cho
vay hay không?
- Việc xếp hạng tín dụng doanh nghiệp có hạn chế được rủi ro tín dụng đến mức thấp
nhất không?
- Quy trình thẩm định cho vay tại PVFC - HCM có thoả mãn được các yêu cầu của
phân tích tín dụng để hạn chế rủi ro tín dụng đến mức thấp nhất không?
1.4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1.4.1. Không gian
Công ty Tài chính Dầu khí Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, 208 Nguyễn Trãi,
dụng hiện đang được các ngân hàng và các định chế tài chính ứng dụng rất nhiều trong quy
trình thẩm định cho vay của mình. Hai mô hình điểm số Z và mô hình xếp hạng của
Moody’s và Standard & Poor’s vẫn còn một số điểm hạn chế và được một số nhà nghiên
cứu cho là chưa được cải biên phù hợp với môi trường tài chính Việt Nam.
Bài viết chưa dẫn chứng một cách cụ thể các bước thực hiện của một quy trình
thẩm định tín dụng và việc ứng dụng các công cụ này vào quy trình thực tế được tiến hành
như thế nào, cũng như thực tế các định chế tài chính Việt Nam có ứng dụng các công cụ
này trong thực tiễn hay không? Các công cụ này có giá trị thực tế tại Việt Nam hay không?
Chính vì vậy tôi chọn đề tài nghiên cứu của mình là đi vào phân tích hồ sơ vay vốn của
khách hàng – Công ty Cổ phần Sài Gòn Intimex theo các công cụ tác giả kiến nghị cũng
như các phương pháp thực tế đang được sử dụng tại PVFC – HCM. Nhằm nghiên cứu và
hiểu sâu hơn quy trình thẩm định cho vay đối với một khách hàng và thực tế ứng dụng các
công cụ phân tích tín dụng từ lý luận đến thực tiễn.
4
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Chương 2
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN:
2.1.1. Cho vay ngắn hạn theo hạn mức tín dụng
2.1.1.1. Khái niệm
- Cho vay theo hạn mức tín dụng là một trong hai phương thức cho vay ngắn hạn áp
dụng phổ biến hiện nay tại các ngân hàng thương mại. Điểm cơ bản của loại cho vay này là
một hồ sơ xin vay dùng để xin vay cho nhiều món vay.
- Hạn mức tín dụng được định nghĩa là mức dư nợ vay tối đa được duy trì trong một
thời gian nhất định mà ngân hàng và khách hàng đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng.
Khác với loại vay thông thường, ngân hàng không xác định kỳ hạn nợ cho từng món vay
mà chỉ khống chế theo hạn mức tín dụng, có nghĩa là vào một thời điểm nào đó nếu dư nợ
vay của khách hàng lên đến mức tối đa cho phép, thì khi đó ngân hàng sẽ không phát tiền
- Hàng tồn kho - Phải trả khác
- Tài sản lưu động khác. - Vay ngắn hạn ngân hàng
Tài sản cố định - Nợ dài hạn
Đầu tư tài chính dài hạn Vốn chủ sở hữu
Tổng cộng tài sản Tổng cộng nợ và vốn chủ sở hữu
Nguồn: [ Tín Dụng Và Thẩm Định Tín Dụng – TS. Nguyễn Minh Kiều ]
Dựa vào kế hoạch tài chính nhận từ khách hàng nhân viên tín dụng sẽ tiến hành xác định
hạn mức tín dụng theo từng bước như sau :
- Bước 1 : Xác định và thẩm định tính chất hợp lý của tổng tài sản.
- Bước 2 : Xác định và thẩm định tính chất hợp lý của nguồn vốn.
6
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- Bước 3 : Xác định hạn mức tín dụng theo công thức sau :
Hạn mức tín dụng = Nhu cầu VLĐ - Vốn chủ sở hữu tham gia
(1) Bao gồm : Phải trả người bán, Phải trả công nhân viên, Phải trả khác.
(2) Chính là giá trị tài sản lưu động do nguồn dài hạn tài trợ.
2.1.2. Sơ lược về rủi ro tín dụng
2.1.2.1. Khái niệm về rủi ro tín dụng
Rủi ro tín dụng phát sinh trong trường hợp ngân hàng không thu được đầy đủ cả gốc
và lãi của khoản vay. Căn cứ vào đặc điểm có thể chia làm 2 loại rủi ro chính:
- Rủi ro sai hẹn: Là rủi ro người vay vốn không hoàn trả đủ gốc và lãi tiền vay đúng
hẹn trong hợp đồng tín dụng đã ký.
- Rủi ro mất vốn: Là rủi ro người vay vốn không hoàn trả gốc tiền vay một cách đầy
đủ.
2.1.2.2. Các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng
a. Nguyên nhân khách quan:
- Do môi trường kinh tế:
Trong một nền kinh tế tăng trưởng lành mạnh, tiềm năng sản xuất và tiêu dùng của xã
Các nhà kinh tế, các nhà phân tích NH đã sử dụng nhiều mô hình khác nhau để đánh
giá rủi ro tín dụng. Các mô hình này rất đa dạng, bao gồm các mô hình phản ánh về mặt
định lượng (quantity models) và những mô hình phản ánh về mặt định tính – còn được gọi
là phương pháp chất lượng, phương pháp chủ quan, phương pháp chuyên gia hay phương
pháp truyền thống (quatity, subjective, expert, traditional methods) của rủi ro tín dụng.
Ngoài ra, các mô hình này không loại trừ lẫn nhau, nên một NH có thể sử dụng nhiều mô
hình để phân tích đánh giá mức độ rủi ro tín dụng của khách hàng.
2.1.3.1. Phân tích tín dụng
Điều này liên quan đến việc nghiên cứu chi tiết “6 khía cạnh – 6C” của người xin vay là :
- Character - Tư cách.
- Capacity - Năng lực.
- Cash - Thu nhập.
- Collateral - Bảo đảm.
- Conditions - Điều kiện.
- Control - Kiểm soát.
Tất cả các tiêu chí này phải được đánh giá tốt thì khoản vay mới được xem là khả thi.
8
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
a. Character – Tư cách
Cán bộ tín dụng phải làm rõ mục đích xin vay của khách hàng, mục đích vay của
khách hàng có phù hợp với chính sách tín dụng hiện hành của ngân hàng hay không, đồng
thời xem xét về lịch sử đi vay và trả nợ đối với khách hàng cũ. Đối với khách hàng mới thì
cần thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác như Trung tâm phòng ngừa rủi ro, …
Cán bộ tín dụng phải chắc chắn về những thông tin như:
- Mục đích xin vay của khách hàng là gì? Mục đích đó có phù hợp với chính sách tín
dụng của công ty không?
- Thiện chí trả nợ của người xin vay? Thái độ, trách nhiệm của người đi vay trong
việc sử dụng vốn vay? Có nỗ lực hoàn trả nợ vay?
Tinh thần trách nhiệm, tính trung thực, mục đích rõ ràng, và thiện chí trả nợ của người
- Liệu mức tăng trưởng này có được duy trì để hỗ trợ cho việc trả nợ vay NH?
Thu nhập hiện hành và trong quá khứ của người vay là bằng chứng quan trọng để trả lời
các câu hỏi trên.
d. Collateral – Bảo đảm
Khi đánh giá khía cạnh bảo đảm tiền vay, cán bộ tín dụng phải tự hỏi “Người vay có
sở hữu một giá trị hay tài sản nào có chất lượng để hỗ trợ cho khoản vay?”. Cán bộ tín
dụng phải đặc biệt chú ý những yếu tố nhạy cảm như: tuổi thọ, điều kiện, và mức độ
chuyên dụng của tài sản đảm bảo. Khía cạnh công nghệ cũng phải đặc biệt chú ý, bởi vì nếu
tài sản người vay có công nghệ lạc hậu thì giá trị giảm rất nhiều và rất khó tìm người mua
trong khi công nghệ lại thay đổi hàng ngày.
e. Conditions – Điều kiện khác
Cán bộ tín dụng và nhà phân tích tín dụng cần phải biết được xu hướng hiện hành về
công việc kinh doanh và ngành nghề của người vay, cũng như khi điều kiện kinh tế thay
đổi sẽ có ảnh hưởng như thế nào đến khoản tín dụng. Để đánh giá xu hướng ngành và điều
kiện kinh tế có ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của khách hàng hầu hết các NH đều
duy trì các File dữ liệu thông tin (báo, tạp chí, các báo cáo nghiên cứu,…).
f. Control – Kiểm soát
Tập trung vào những vấn đề như:
- Các thay đổi trong luật pháp và quy chế có ảnh hưởng xấu đến người vay.
- Yêu cầu tín dụng của người vay có đáp ứng được tiêu chuẩn của ngân hàng và của
nhà quản lý về chất lượng tín dụng?
10
-
Luận văn tốt nghiệp: Phân Tích & Thẩm định hồ sơ vay vốn của Công ty CPSG INTIMEX
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2.1.3.2. Lượng hoá rủi ro tín dụng
Những năm trước đây, hầu hết các NH chỉ dựa duy nhất vào phương pháp truyền
thống (định tính) để đánh giá rủi ro tín dụng. Phưong pháp truyền thống này tỏ ra vừa mất
thời gian, tốn kém, lại mang tính chủ quan, chính vì vậy NH không ngừng cải tiến phương
pháp đánh giá khách hàng để ra quyết định cho vay. Ngày nay một số NH đã sử dụng mô