Lời Mở Đầu
Nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp đã sụp đổ một cách nhanh chóng trên thế
giới. ở Việt Nam cũng vậy, kể từ sau Đại Hội VIII của Đảng Cộng Sản Việt Nam năm
1989 nền kinh tế nớc ta đã chuyển sang nền kinh tế thị trờng có sự điều tiết của nhà nớc.
Tuy nhiên, muốn thiết lập đợc một nền kinh tế thị trờng thực thụ theo định hớng Xã Hội
Chủ Nghĩa thì đòi hỏi phải có một thời gian dài với những biện pháp hợp lý, để xã hội
không mất đi tính ổn định, nền kinh tế không bị đột biến cũng nh đời sống nhân dân
không vì thế mà bị đảo lộn.
Cổ phần hoá doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài (ĐTNN) là một chủ trơng lớn
của Đảng và nhà nớc ta, là một bộ phận cấu thành quan trọng của chơng trình cải cách
doanh nghiệp có vốn ĐTNN trong quá trình chuyển đổi cơ chế thị trờng. Việc sắp xếp
chuyển đổi một số doanh nghiệp có vốn ĐTNN thành công ty cổ phần (Cty CP) tiến lên
hình thành các tập đoàn công ty đa quốc gia lớn mạnh, hoạt động có hiệu quả ở thị trờng
trong nớc và vơn ra thị trờng Quốc tế. Đó là con đờng hữu hiệu nhất để đổi mới nền
kinh tế.
Đặc biệt, chúng ta phải làm thế nào để chủ động và tích cực tham gia hội nhập
kinh tế thế giới mà vẫn bảo vệ và phát huy đợc lợi ích của quốc gia, giữ gìn bản sắc dân
tộc, gắn liền với lợi ích khu vực theo mục tiêu hoà bình - hữu nghị, hợp tác - đầu t và
phát triển.
- 1 -
Phần Nội Dung
I. Cơ sở lý luận về cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nớc:
1. Khái niệm về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nớc:
Hiện nay ở Việt Nam, khái niệm cổ phần hoá đợc đề cập tại điều 2 tháng 4 số 50/
Tạp chí Doanh nghiệp ngày 30/08/1996 của Bộ tài chính: Doanh nghiệp nhà nớc
(DNNN) chuyển thành công ty cổ phần là một biện pháp chuyển doanh nghiệp từ sở
hữu nhà nớc sang hình thức sở hữu nhiều thành phần, trong đó tồn tại một phần sở hữu
nhà nớc. Cổ phần hoá DNNN nhằm huy động các nguồn vốn cho đầu t phát triển sản
xuất, thúc đẩy quá trình xử lý và khắc phục những tồn tại hiện thời của doanh nghiệp,
tạo điều kiện cho những ngời góp vốn thực sự làm chủ doanh nghiệp và nâng cao hiệu
cấu lại doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh.
b. ý nghĩa của cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nớc:
Việc cổ phần hoá DNNN sẽ góp phần đa dạng hoá sở hữu cho cả nền kinh tế. Nó
tạo động lực cho cả ngời lao động có vốn cổ phần hăng say lao động vì lợi nhuận chính
đáng. Đa dạng hoá sở hữu cũng đặt tiền đề cho việc đổi mới kế hoạch hoá phù hợp với
cơ chế thị trờng hàng hoá cạnh tranh.
Cổ phần hoá DNNN mở ra triển vọng xây dựng thị trờng vốn lành mạnh và phong
phú, đảm bảo thu hút và bổ sung thêm vốn cho các doanh nghiêp, đỡ gánh nặng cho
ngân sách nhà nớc. Tạo điều kiện cho nhà nớc rút bớt vốn ở lĩnh vực này để điều sang
lĩnh vực khác quan trọng hơn.
- 3 -
Cổ phần hoá tạo điều kiện cơ cấu lại nền kinh tế quốc dân, phân bố theo nhiều
thành phần, nhiều hình thức sở hữu và từ đó tăng cờng vai trò chủ đạo của nền kinh tế
quốc dân trên những mũi nhọn chiến lợc, những ngành kinh tế quan trọng hàng đầu.
Nh vậy, kinh tế quốc dân sẽ đảm bảo đợc vai trò là công cụ điều tiết mà không cần bao
quát nhiều lĩnh vực, quá nhiều ngành nghề, khiến vốn đầu t tràn lan, không nắm chắc
hiệu quả dễ gây ra thất thoát về thiệt hại.
Việc cổ phần hoá các DNNN góp phần cải tiến quản lý kinh tế có hiệu quả hơn
bởi nó khẳng định vai trò của hội đồng quản trị, nó hạn chế những can thiệp phi kinh tế
của các cơ quan hành chính. Đồng thời, cũng tạo điều kiện cho việc phân biệt chức năng
quản lý kinh doanh với chức năng quản lý nhà nớc, đáp ứng tốt yêu cầu quản lý của nhà
nớc đối với nền kinh tế thị trờng.
Cổ phần hoá sẽ giúp ngời lao động ở đó thực hiện quyền làm chủ tốt hơn, ngời
lao động sẽ làm việc với tinh thần trách nhiệm cao hơn. Quyền và trách nhiệm làm chủ
cao hơn của ngời lao động trong doanh nghiệp sẽ tạo môi trờng thuận lợi cho việc đào
tạo đội ngũ nhà kinh doanh mới phù hợp với đòi hỏi của nền kinh tế thị trờng, đáp ứng
đợc yêu cầu đối tác nớc ngoài trong xu thế mở cửa, hợp tác liên doanh hiện nay.
Việc cổ phần hoá DNNN cũng tạo điều kiện cho cạnh tranh lành mạnh và phân
phối thoả đáng lợi nhuận thu đợc (theo vốn góp, năng suất và hiệu quả lao động) giúp
cho việc xây dựng các quỹ phúc lợi đảm bảo thực hiện tốt các chính sách xã hội.
_ Tạo thêm nguồn hàng cho thị trờng chứng khoán (TTCK) Việt Nam.
2. Một số bớc chuyển đổi doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài thành công ty cổ
phần:
- 5 -