5 sai lầm lớn nhất của lãnh đạo khi diễn thuyết (phần 1)
Hầu hết các lãnh đạo không thể truyền cảm hứng. Đó là một sự thật. Trong khi, trớ trêu
thay, họ lại phải là người biết "nói" và truyền cảm hứng, tạo động lực cho người khác. Rất
nhiều vị lãnh đạo đã mạo hiểm và trở thành những nhà truyền thông tài ba bằng cách diễn
thuyết mà không có nhiều sự trợ giúp khi đứng trước đám đông. Đó là cách duy nhất để
mạo hiểm, và để phát triển, và nó xứng đáng với mọi nỗ lực bỏ ra. Hãy nhìn Luther King,
Steve Jobs, Chuck Schwab và Bill Clinton, đó là một vài ví dụ điển hình.
Truyền đạt một cách tài ba và sinh động là một kỹ năng được
đào tạo. Nó có tính chất thiết yếu đối với việc lãnh đạo và tạo
động lực - nhiệm vụ tối cao của một vị lãnh đạo. Tuy nhiên, các
lãnh đạo cũng dễ dàng mắc phải 5 lỗi dưới đây khi diễn thuyết.
Lỗi thứ nhất: Đọc bài diễn văn
Lỗi này được xếp lên hàng đầu bởi vì nó quá phổ biến. Cũng có thể bởi vì cách làm này an toàn và
"truyền thống". Nhưng nó không hiệu quả. Chúng ta nghĩ rằng việc "nói" chỉ đơn giản là một hình
thức truyền tải những gì được viết nên. Tuy nhiên, chúng lại là một hình thức khác biệt và đem lại
kết quả hoàn toàn khác nhau.
Các lãnh đạo hay phó mặc các bài diễn văn là vì một số lý do. Có thể (và thường là) có người
khác viết bài diễn văn cho họ, hoặc có thể họ kiên quyết đảm bảo tính chính xác tuyệt đối của văn
bản. Vấn đề ở đây là cách làm này không đem lại hiểu quả. Chúng ta biết rằng: nếu chúng ta "nói"
ra những từ ngữ, thì mọi người sẽ đạt được thông điệp, nhưng điều này không chính xác trong
các trường hợp sau:
- Bạn đang chăm chăm vào việc đọc quá nhiều nên không có mối liên hệ với người nghe từ sự
"liên hệ qua những ánh mắt"
- Giọng nói của bạn có xu hướng đều đều bởi vì bạn đang ĐỌC, chứ không phải là NÓI và BIỂU
CẢM từ chính trái tim của mình.
- Bạn bị "đóng đinh" vào bục diễn thuyết, thường là để "thoát nợ" (nếu bạn sợ phải nói trước đám
đông), và không di chuyển một cách tự nhiên, và có cử chỉ đầy sức sống.
Việc đọc "diễn văn" thường không thể nào làm toát lên được cái "thần" trong văn bản, nên cách
bạn nói thường vô cảm.
Đừng đọc diễn văn! Cách làm đó có thể dễ dàng hơn, và cảm thấy an toàn hơn, nhưng nó không
thể truyền đạt tốt, và lại còn không thể truyền cảm hứng và tạo được động lực.
những câu chuyện và chuyện ngụ ngôn. Đó là nhà lãnh đạo của mười, hoặc trăm người, và của
hàng triệu người, và anh ta không tận dụng được gì từ những người viết diễn văn, hoặc được cả
một tổ chức rộng lớn hỗ trợ, hoặc đòn bẩy của các phương tiện thông tin đại chúng cho vấn đề đó.
Jesus đã làm được mọi việc bằng cách "kể" các câu chuyện.
Do đó, bạn hãy trở thành người kể chuyện. Và đó không chỉ là việc nên làm đối với các lãnh đạo,
mà là với toàn bộ chúng ta. Các cuộc trò chuyện bắt đầu vào bữa ăn, hội nghị và các bữa tiệc. Các
câu chuyện luôn diễn ra quanh chúng ta - và chúng ta vẫn chưa tận dụng được chúng. Có những
câu chuyện của riêng chúng ta, và có những câu chuyện của các nhân viên và khách hàng.
Đừng bao giờ quên đi sức mạnh từ những kinh nghiệm của người khác. Điều này thậm chí còn
hiệu quả hơn khi bạn muốn tạo ra điểm nhấn bằng cách tạo dựng, hoặc nhấn mạnh vào người
khác hơn là bản thân bạn. Hãy nghĩ về các câu chuyện khơi nguồn cảm hứng và lắng nghe chúng
hàng ngày nếu chúng ta chịu khó lắng nghe và quan sát. Đó là một ý tưởng - và có thể mở rộng
thành một câu chuyện về các sự kiện và hoàn cảnh, con vật, thiên nhiên, và thậm chí khôi hài, ngụ
ngôn...
Hãy tạo thói quen đó - và trở thành người kể chuyện vĩ đại.
sai lầm lớn nhất của lãnh đạo khi diễn thuyết (phần 2)
Một trong những vấn đề hàng đầu có thể thấy ở hầu hết các bài phát biểu của lãnh đạo (và
của mọi người) là sự cứng nhắc tới mức "đờ cả người". Một trong những lãnh đạo cao cấp
thường bị chỉ trích là Al Gore - cựu Phó Tổng thống Mỹ. Nếu như ông cởi mở hơn và biểu
cảm hơn trong khi giao tiếp, ông có thể đã trở thành Tổng thống.
Lỗi thứ ba: Quá cứng nhắc
Chúng ta nhìn thấy thường xuyên một lãnh đạo đặt cả hai tay vào bục (cho rảnh nợ) mỗi khi phải
phát biểu. Điều này không tốt chút nào. Trước nhất, tại sao các lãnh đạo lại đặt tay như vậy (hoặc
có vẻ làm như vậy)? Họ là nhà lãnh đạo, và họ không nên căng thẳng trong mọi trường hợp. Vậy,
tại sao họ không thể hiện sức sống, nhiệt tình và sự sôi nổi về thông điệp của họ?
Việc giao tiếp luôn có sức sống, nhưng quá nhiều người mất đi sự tự nhiên và diễn cảm vào thời
điểm quan trọng nhất - khi mà phát biểu trước hàng trăm hay hàng ngàn người. Họ nhấn mạnh
vào nội dung, và nghĩ rằng: "Nếu tôi nói mọi người sẽ nghe". Vấn đề không phải như vậy.
Theo nghiên cứu của Giáo sư Albert Mehrabian, khi bạn đưa ra một thông điệp đầy mâu thuẫn,
mọi người sẽ tin tưởng vào những gì họ nhìn thấy và nghe được, chứ không đặt nhiều niềm tin
sống, và không có lý do gì để không thực hiện một trong các chức năng quan trọng nhất của họ -
là tạo ra truyền thông. Lãnh đạo không chỉ tạo ra một tầm nhìn và văn hóa, mà còn khuyến khích
một môi trường của sự sáng tạo trong tổ chức của họ. (Bài học này cũng có thể áp dụng cho tất cả
chúng ta).
Vấn đề số 1: Các lãnh đạo bị mắc vào cách nghĩ hàn lâm truyền thống, tư duy phân tích và theo
tuyến. Các con số và sự kiện, sức ép tài chính, các nhiệm vụ và quyết định, mọi người gây sức ép
về các quyết định.
Giải pháp cho vấn đề số 1:
Mở rộng tư duy vượt ra khỏi vùng "dễ chịu" của bạn - tự "công não" trước các vấn đề. Không may
thay, chúng ta hiếm khi được dạy về "công não" tại trường học, và điều đó không thể đủ cho công
việc sau này.
Dưới đây là 3 nguyên tắc của việc "công não"
- Số lượng không phải là chất lượng
- Đặt ra một giới hạn thời gian từ 3-5 phút để "ép" đầu óc sáng tạo thật nhanh chóng
- Không biên tập trước - hãy để cho các ý tưởng "tấn công" lẫn nhau
Thật là kinh ngạc khi mà bạn có thể đặt ra vấn đề thảo luận trong một thời gian ngắn, và có những
ý tưởng mà bạn sẽ không bao giờ nghĩ ra theo một cách truyền thống của việc "sáng tạo". "Công
não" cũng ngăn ngừa được các rào cản của những thư ký (và rào cản của việc tạo ra thông điệp).
Vấn đề số 2:
Các bài diễn văn của lãnh đạo luôn do những người khác viết nên. Điểm then chốt ở đây chính là,
lãnh đạo (và tất cả chúng ta) phải tạo ra các "điểm nhấn" khi khơi dậy sự say mê của chúng ta nếu
như chúng ta muốn trở thành đáng tin cậy và hiệu quả.
Giải pháp cho vấn đề số 2:
Luôn tạo ra các thông điệp và sử dụng các ý tưởng của riêng bạn. Hãy nghĩ tới các câu chuyện, và
các nguyên tắc mới về SHARP(*) xung quanh những thứ quan trọng đối với tầm nhìn và quyết
định của tổ chức. Liên tục tạo ra ý tưởng. Ghi vào một cuốn sổ các câu chuyện cười.
Vấn đề số 3:
Với một số ít ngoại lệ, các tổ chức càng lớn, thì tư duy quan liêu lại càng nặng nề. Và bóp nghẹt
sự sáng tạo ra các ý tưởng mới. Và quá nhiều lãnh đạo đang dẫn dắt cả một bộ máy quan liêu,
được bảo hộ bởi những cấp dưới tại nơi mà công việc (và khả năng tồn tại) thực sự diễn ra.