vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình ở nông thôn Ninh Bình
Nguyễn Ngọc Quỳnh
Phó giám đốc Sở khoa học, công nghệ và môi trường tỉnh Ninh Bình
Qua điều tra 1000 hộ gia đình đại diện cho các vùng khác nhau của Tỉnh Ninh Bình
cho thấy vai trò của lao động nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại nông thôn.
Bởi vậy việc nhìn nhận và đánh giá đúng cũng như tạo điều kiện thuận lợi để phụ nữ
phát huy hết khả năng của mình ... sẽ góp phần phát triển kinh tế hộ nói riêng và phát
triển nông nghiệp - nông thôn nói chung.
Đảng ta luôn luôn khẳng định tầm quan trọng của vấn đề nông dân, nông nghiệp và nông
thôn. Trong quá trình đổi mới, đường lối đúng đắn của Đảng về phát triển nông nghiệp,
nông thôn đã khơi dậy nguồn lực to lớn của nhân dân, đưa đến những thành tựu rất quan
trọng. Kinh tế hộ gia đình ở nông thôn (bao gồm làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư
nghiệp, tiểu thủ công nghiệp... hoặc kết hợp nhiều ngành nghề) là loại hình tổ chức sản
xuất có hiệu quả về kinh tế - xã hội, tồn tại và phát triển lâu dài, có vị trí quan trọng trong
sản xuất nông nghiệp và quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) nông
nghiệp, nông thôn.
Đối với Ninh Bình, nông thôn chiếm 83% dân số với 80% lao động xã hội làm việc chủ
yếu trong các ngành trồng trọt, chăn nuôi, đã làm ra hơn 50% tổng giá trị sản phẩm trong
toàn tỉnh. Trong sản xuất nói chung và phát triển kinh tế hộ nói riêng, phụ nữ có vai trò
quan trọng, lao động nữ chiếm trên 50% tổng số lao động nông nghiệp. Phụ nữ lao động
chính trong gia đình, thực sự làm chủ trong sản xuất, kinh doanh, mạnh dạn đổi mới cơ cấu
mùa vụ, phát triển các ngành nghề tiểu thủ công, nhất là ngành nghề truyền thống của địa
phương. Đồng thời chị em phụ nữ còn tích cực học tập, áp dụng các tiến bộ khoa học và
công nghệ vào sản xuất và đời sống như giống cây, giống con mới có giá trị kinh tế cao.
Được sự quan tâm của UBND tỉnh Ninh Bình, Sở KH,CN&MT phối hợp với Hội liên hiệp
Phụ nữ tỉnh Ninh Bình đã tổ chức thực hiện đề tài: "Khảo sát đánh giá vai trò của phụ nữ
trong phát triển kinh tế hộ gia đình nông thôn Ninh Bình", để làm sáng tỏ tiềm năng to lớn
và sự đóng góp của phụ nữ trong vấn đề phát triển kinh tế hộ gia đình, trên cơ sở đó đề
xuất những giải pháp nhằm phát huy khả năng sáng tạo và nâng cao vai trò của phụ nữ
trong gia đình cũng như ngoài xã hội. Đề tài đã tổ chức điều tra, khảo sát ở 5 xã, 15 thôn
với 1000 hộ gia đình đại diện cho các vùng khác nhau trong tỉnh, bao gồm: Xã Kim Tân

giống đầu tư cho sản xuất, trao đổi sản phẩm trong nông nghiệp hầu hết là do phụ nữ quyết
định. Từ những hoạt động trên giúp cho phụ nữ biết hạch toán trong sản xuất, năng động
hơn và biết cách tính hiệu quả kinh tế, tìm kiếm thí trường tiêu thụ sản phẩm và hợp tác
với các hộ khác trong quá trình mở mang ngành nghề trong sản xuất kinh doanh.
Thời gian lao động của phụ nữ, tương đương với nam giới: Phụ nữ 9,3 giờ/ ngày, nam giới
9,1 giờ/ngày, với các gia đình có nghề phụ thì thời gian lao động của phụ nữ hơn nam giới
từ 2 đến 3 giờ/ngày. Về quản lý kinh tế trong gia đình qua khảo sát chúng tôi thấy, người
phụ nữ trực tiếp quản lý kinh tế, trong gia đình chiếm 54,7%, vợ chồng cùng quản lý chiếm
41,2%, còn lại là chồng quản lý. Việc quyết định chi tiêu mua sắm các tài sản lớn trong gia
đình, cả hai vợ chồng cùng bàn bạc chiếm 77,5%, điều đó đã khẳng định sự bình đẳng của
phụ nữ trong gia đình ở nông thôn hiện nay. Vấn đề tiêu thụ sản phẩm trong nông nghiệp,
người phụ nữ trực tiếp đi bán, đi mua chiếm tỷ lệ khá cao 92,2%. Về nội trợ trong gia đình
phụ nữ phải đảm nhiệm 90% công việc. Phụ nữ tham gia tích cực cuộc vận động dân số kế
hoạch hóa gia đình, chấp nhận các biện pháp tránh thai đạt tỷ lệ cao hơn nam giới: Phụ nữ
có 570 người chiếm tỷ lệ 57%, nam giới có 34người, chiếm tỷ lệ 3,4%.
Trong những năm gần đây phụ nữ nông thôn Ninh Bình đã tích cực tham gia các đoàn thể
chính trị và tổ chức xã hội, chú ý đến việc nâng cao kiến thức, hưởng thụ văn hoá, văn
nghệ và tiếp thu các tiến bộ khoa học chiếm 56,8%, trong đó nam giới chỉ chiếm có 39,9%.
Vì vậy nhận thức của phụ nữ đã được nâng lên về nhiều mặt, tạo điều kiện cho chị em thực
hiện tốt trách nhiệm của người công dân.
Từ những kết quả nghiên cứu và khảo sát trên chúng ta có cơ sở để khẳng định, trong
những năm qua, nhất là từ khi đất nước bước vào thời kỳ CNH,HĐH nông nghiệp, nông
thôn, phụ nữ nông thôn Ninh Bình đã phát huy truyền thống và phẩm chất tốt đẹp của phụ
nữ Việt Nam yêu nước, cần cù, tự lực tự cường trong lao động sản xuất và tổ chức cuộc
sống gia đình. Vai trò và đóng góp của phụ nữ trong việc phát triển kinh tế hộ gia đình ở
nông thôn đã khẳng định sự bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực kinh tế ngày càng được
nâng cao. Ngoài việc tham gia phát triển kinh tế, phụ nữ nông thôn còn tham gia tích cực
vào các hoạt động xã hội và cộng đồng. Đối với gia đình phụ nữ đã thể hiện rõ vai trò
người vợ, người con hiếu thảo, góp phần xây dựng gia đình văn hóa, bình đẳng, tiến bộ và
hạnh phúc.

Phó giám đốc Sở khoa học, công nghệ và môi trường tỉnh Ninh Bình
Qua điều tra 1000 hộ gia đình đại diện cho các vùng khác nhau của Tỉnh Ninh Bình
cho thấy vai trò của lao động nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại nông thôn.
Bởi vậy việc nhìn nhận và đánh giá đúng cũng như tạo điều kiện thuận lợi để phụ nữ
phát huy hết khả năng của mình ... sẽ góp phần phát triển kinh tế hộ nói riêng và phát
triển nông nghiệp - nông thôn nói chung.
Đảng ta luôn luôn khẳng định tầm quan trọng của vấn đề nông dân, nông nghiệp và nông
thôn. Trong quá trình đổi mới, đường lối đúng đắn của Đảng về phát triển nông nghiệp,
nông thôn đã khơi dậy nguồn lực to lớn của nhân dân, đưa đến những thành tựu rất quan
trọng. Kinh tế hộ gia đình ở nông thôn (bao gồm làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư
nghiệp, tiểu thủ công nghiệp... hoặc kết hợp nhiều ngành nghề) là loại hình tổ chức sản
xuất có hiệu quả về kinh tế - xã hội, tồn tại và phát triển lâu dài, có vị trí quan trọng trong
sản xuất nông nghiệp và quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) nông
nghiệp, nông thôn.
Đối với Ninh Bình, nông thôn chiếm 83% dân số với 80% lao động xã hội làm việc chủ
yếu trong các ngành trồng trọt, chăn nuôi, đã làm ra hơn 50% tổng giá trị sản phẩm trong
toàn tỉnh. Trong sản xuất nói chung và phát triển kinh tế hộ nói riêng, phụ nữ có vai trò
quan trọng, lao động nữ chiếm trên 50% tổng số lao động nông nghiệp. Phụ nữ lao động
chính trong gia đình, thực sự làm chủ trong sản xuất, kinh doanh, mạnh dạn đổi mới cơ cấu
mùa vụ, phát triển các ngành nghề tiểu thủ công, nhất là ngành nghề truyền thống của địa
phương. Đồng thời chị em phụ nữ còn tích cực học tập, áp dụng các tiến bộ khoa học và
công nghệ vào sản xuất và đời sống như giống cây, giống con mới có giá trị kinh tế cao.
Được sự quan tâm của UBND tỉnh Ninh Bình, Sở KH,CN&MT phối hợp với Hội liên hiệp
Phụ nữ tỉnh Ninh Bình đã tổ chức thực hiện đề tài: "Khảo sát đánh giá vai trò của phụ nữ
trong phát triển kinh tế hộ gia đình nông thôn Ninh Bình", để làm sáng tỏ tiềm năng to lớn
và sự đóng góp của phụ nữ trong vấn đề phát triển kinh tế hộ gia đình, trên cơ sở đó đề
xuất những giải pháp nhằm phát huy khả năng sáng tạo và nâng cao vai trò của phụ nữ
trong gia đình cũng như ngoài xã hội. Đề tài đã tổ chức điều tra, khảo sát ở 5 xã, 15 thôn
với 1000 hộ gia đình đại diện cho các vùng khác nhau trong tỉnh, bao gồm: Xã Kim Tân
(huyện Kim Sơn) đại diện cho vùng đồng bằng ven biển; xã Khánh Cư (huyện Yên

định. Từ những hoạt động trên giúp cho phụ nữ biết hạch toán trong sản xuất, năng động
hơn và biết cách tính hiệu quả kinh tế, tìm kiếm thí trường tiêu thụ sản phẩm và hợp tác
với các hộ khác trong quá trình mở mang ngành nghề trong sản xuất kinh doanh.
Thời gian lao động của phụ nữ, tương đương với nam giới: Phụ nữ 9,3 giờ/ ngày, nam giới
9,1 giờ/ngày, với các gia đình có nghề phụ thì thời gian lao động của phụ nữ hơn nam giới
từ 2 đến 3 giờ/ngày. Về quản lý kinh tế trong gia đình qua khảo sát chúng tôi thấy, người
phụ nữ trực tiếp quản lý kinh tế, trong gia đình chiếm 54,7%, vợ chồng cùng quản lý chiếm
41,2%, còn lại là chồng quản lý. Việc quyết định chi tiêu mua sắm các tài sản lớn trong gia
đình, cả hai vợ chồng cùng bàn bạc chiếm 77,5%, điều đó đã khẳng định sự bình đẳng của
phụ nữ trong gia đình ở nông thôn hiện nay. Vấn đề tiêu thụ sản phẩm trong nông nghiệp,
người phụ nữ trực tiếp đi bán, đi mua chiếm tỷ lệ khá cao 92,2%. Về nội trợ trong gia đình
phụ nữ phải đảm nhiệm 90% công việc. Phụ nữ tham gia tích cực cuộc vận động dân số kế
hoạch hóa gia đình, chấp nhận các biện pháp tránh thai đạt tỷ lệ cao hơn nam giới: Phụ nữ
có 570 người chiếm tỷ lệ 57%, nam giới có 34người, chiếm tỷ lệ 3,4%.
Trong những năm gần đây phụ nữ nông thôn Ninh Bình đã tích cực tham gia các đoàn thể
chính trị và tổ chức xã hội, chú ý đến việc nâng cao kiến thức, hưởng thụ văn hoá, văn
nghệ và tiếp thu các tiến bộ khoa học chiếm 56,8%, trong đó nam giới chỉ chiếm có 39,9%.
Vì vậy nhận thức của phụ nữ đã được nâng lên về nhiều mặt, tạo điều kiện cho chị em thực
hiện tốt trách nhiệm của người công dân.