Vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng
(Nghiên cứu trường hợp tại xã Đông Ngạc,
huyện Từ Liêm, Thành phố Hà Nội)
Nguyễn Hồng Linh
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn Thạc sĩ ngành: Xã hội học; Mã số: 60 31 30
Người hướng dẫn: TS. Võ Thị Mai
Năm bảo vệ: 2010
Abstract: Làm rõ các khái niệm cơ bản về vị thế, vai trò của phụ nữ trong cộng đồng
và phát triển cộng đồng, các quan điểm, lý thuyết và tầm quan trọng của vai trò phụ nữ
trong phát triển cộng đồng hiện nay Khảo sát, phân tích thực trạng vai trò, nhân tố ảnh
hưởng, nguyên nhân bất cập, hạn chế đến vai trò phụ nữ trong phát triển cộng đồng ở
nước ta hiện nay. Đưa ra một số giải pháp, khuyến nghị giải pháp nhằm góp phần nâng
cao vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng trong giai đoạn hiện nay.
Keywords: Phụ nữ; Phát triển cộng đồng; Xã hội học; Vai trò phụ nữ
Content
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế việc nâng cao vai trò, năng lực của con
người nói chung và của phụ nữ trong phát triển cộng đồng nói riêng ngày càng trở nên quan
trọng và cấp thiết vì phát triển cộng đồng là một đặc trưng của phát triển xã hội, là một quá
trình giúp tăng trưởng kinh tế, xã hội và cũng là nơi hoàn thiện các giá trị chân, thiện, mỹ…
Có thể thấy, sự đổi mới về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội gắn liền với sự thay đổi
một cách cơ bản vai trò của phụ nữ trên nhiều lĩnh vực của cuộc sống như trong gia đình,
ngoài xã hội, và trong phát triển cộng đồng... Tuy nhiên, đây là một thách thức to lớn đối với
2. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
2.1. Ý nghĩa lý luận
Thông qua nghiên cứu về vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng để :
- Góp phần làm rõ hơn các khái niệm cơ bản, quan điểm lý thuyết về vai trò của phụ
nữ trong phát triển cộng đồng và khả năng vận dụng các quan điểm lý thuyết xã hội học về
giới nói chung, về vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng nói riêng phù hợp với công
cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế của Việt Nam ngày nay.
2.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả của nghiên cứu này sẽ cung cấp thêm luận cứ thực tiễn cho việc điều chỉnh
hoặc thay đổi chính sách nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng; tư vấn
cho người dân nói chung, phụ nữ nói riêng thay đổi khuôn mẫu hành vi phù hợp luật bình
3
đẳng giới trong đời sống xã hội. Bên cạnh đó, đề tài cũng rút ra những bài học kinh nghiệm
trong lĩnh vực phát triển cộng đồng nói chung và phụ nữ trong phát triển cộng đồng nói riêng
và đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ, nâng cao bình đẳng giới đối với
phụ nữ mà đặc biệt là phụ nữ nông thôn.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.
3.1. Mục đích nghiên cứu.
Đề tài nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và mô tả thực trạng vai trò của phụ nữ trong
phát triển cộng đồng qua các hoạt động tại địa phương như các dự án tại cộng đồng, tham gia
luật bình đẳng giới, và hoạt động xây dựng đời sống văn hóa tại cộng đồng. Trên cơ sở đó đề
xuất các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Làm rõ các khái niệm cơ bản về vị thế, vai trò của phụ nữ trong cộng đồng và phát
triển cộng đồng, các quan điểm, lý thuyết và tầm quan trọng của vai trò phụ nữ trong phát
triển cộng đồng hiện nay
- Khảo sát, phân tích thực trạng vai trò, nhân tố ảnh hưởng, nguyên nhân bất cập, hạn
chế đến vai trò phụ nữ trong phát triển cộng đồng ở nước ta hiện nay.
- Đưa ra một số giải pháp, khuyến nghị giải pháp nhằm góp phần nâng cao vai trò của
phụ nữ trong phát triển cộng đồng trong giai đoạn hiện nay.
tố: trình độ học vấn, lứa tuổi, nghề nghiệp, thu nhập (mức sống), đặc điểm gia đình ( tình
trạng hôn nhân, số con…)
-Vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng sẽ được nâng cao hơn nếu hệ thống chủ
trương, chính sách của Đảng và nhà nước về phụ nữ tiếp tục được đổi mới, hoàn thiện, hệ
thống thông tin – giáo dục - truyền thông về vai trò của phụ nữ được đẩy mạnh, các cấp quản
lý ( cấp cơ sở) chú trọng hơn đến vai trò của phụ nữ thì phụ nữ sẽ phát huy tốt hơn vai trò của
mình trong phát triển cộng đồng.
6.2. Khung phân tích.
6.3. Tương quan giữa các biến
- Biến phụ thuộc: Vai trò phụ nữ trong phát triển cộng đồng, bao gồm: 1- Vai trò tham
gia thực hiện các dự án phát triển của làng - xã, 2- Vai trò tham gia lãnh đạo, quản lý các dự
án phát triển của làng - xã, 3- Vai trò thực hiện luật bình đẳng giới trong phát triển cộng đồng,
4 – Vai trò truyền thông.
- Biến độc lập: Đặc trưng cá nhân bao gồm các yếu tố: trình độ học vấn, tuổi, nghề
nghiệp, thu nhập của phụ nữ.
- Biến can thiệp: Những nhân tố ảnh hưởng như: 1- Bối cảnh kinh tế - chính trị- xã
hội, 2- Hệ thống chính sách của Đảng và nhà nước về phụ nữ,3- Sự quan tâm chú trọng đến
phụ nữ của hệ thống cấp cơ sở.
References
5
1. Nguyễn Tuấn Anh (2004), Vai trò dòng họ trong đời sống cộng đồng làng xã hiện nay,
Luận án tiến sĩ xã hội học
2. Trần Thị Vân Anh, Lê Ngọc Hùng (2000), Phụ nữ - Giới và phát triển, Nxb Phụ nữ, Hà
nội.
3. Trần Thị Vân Anh (2000), “Định Kiến Giới và các hình thức khắc phục”, Tạp chí Khoa
học về phụ nữ, tr 5.
4. Trịnh Hoà Bình (1998), Gia đình nông thôn và vấn đề chăm sóc sức khoẻ cộng đồng, Nxb
Khoa học xã hội, Hà Nội