HC VIN CÔNG NGH BU CHÍNH VIN THÔNG QUN TR TÀI CHÍNH
(Dùng cho sinh viên h đào to đi hc t xa)
Lu hành ni b HÀ NI - 2007


biên son các chng IV, V, VI, VII, VIII, IX , X, TS Nguyn Vn Tn biên son các chng I,
II, III Mi chng đc kt c
u thành 4 phn : phn gii thiu nhm gii thiu khái quát ni
dung ca chng; phn ni dung đc biên son theo trình t, kt cu, ni dung ca môn hc mt
cách chi tit, c th, vi nhng ví d minh ho thc t d hiu; phn tóm tt ni dung nhm nêu
bt nhng khái nim c bn, nhng ni dung ct yu ca chng; phn câu h
i và bài tp ôn tp
có đáp án kèm theo giúp sinh viên luyn tp nhm cng c kin thc đã hc.
Mc dù rt c gng đ hoàn thành tài liu này vi ni dung, kt cu hp lý và khoa hc, đáp
ng nhu cu đào to trong giai đon mi. Song do tài liu đc biên son ln đu nên không tránh
khi thiu sót, chúng tôi rt mong nhn đc nhiu ý kin đóng góp ca bn đc, sinh viên và các
ging viên.
Xin chân thành cm n!

Tác gi biên son THS. V QUANG KT (Ch biên)
TS. NGUYN VN TN Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

1
CHNG I
TNG QUAN V QUN TR TÀI CHÍNH
DOANH NGHIP GII THIU

doanh nghip hot đng (đi vi các doanh nghip nhà nc) và doanh nghip thc hin các
ngha v tài chính đ
i vi nhà nc nh np các khon thu và l phí v.v...
- Quan h gia các doanh nghip đi vi các ch th kinh t khác nh quan h v mt thanh
toán trong vic vay và cho vay vn, đu t vn, mua hoc bán tài sn, vt t, hàng hoá và các dch
v khác.
Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

2
- Quan h trong ni b doanh nghip, đc th hin trong doanh nghip thanh toán tin
lng, tin công và thc hin các khon tin thng, tin pht vi công nhân viên ca doanh
nghip; quan h thanh toán gia các b phn trong doanh nghip, trong vic phân phi li nhun
sau thu ca doanh nghip; vic phân chia li tc cho các c đông, vic hình thành các qu ca
doanh nghip...
T nhng vn đ trên có th rút ra:
-
Tài chính doanh nghip là quá trình to lp, phân phi và s dng các qu tin t phát sinh
trong quá trình hot đng ca doanh nghip nhm góp phn đt ti các mc tiêu ca doanh
nghip. Các hot đng có liên quan đn vic to lp, phân phi và s dng các qu tin t thuc
các hot đng tài chính ca doanh nghip.
- Các quan h kinh t phát sinh gn lin vi vic to lp, phân phi và s d
ng các qu tin
t ca doanh nghip hp thành các quan h tài chính ca doanh nghip. T chc tt các mi quan
h tài chính trên cng nhm đt ti các mc tiêu hot đng ca doanh nghip.
b. Qun tr tài chính ca doanh nghip.
Qun tr tài chính doanh nghip là vic la chn và đa ra các quyt đnh tài chính, t chc
thc hin các quyt đnh đó nhm đt đc mc tiêu hot đng tài chính ca doanh nghip, đó là
ti đa hoá li nhun, không ngng làm tng giá tr doanh nghip và kh nng cnh tranh ca
doanh nghip trên th trng.
Qun tr tài chính có quan h cht ch vi qun tr doanh nghi

Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

3
- Qun tr tài chính doanh nghip đc hình thành đ nghiên cu, phân tích và s lý các mi
quan h tài chính trong doanh nghip, hình thành nhng công c qun lý tài chính và đa ra
nhng quyt đnh tài chính đúng đn và có hiu qu.
1.1.2. Các quyt đnh ch yu ca qun tr tài chính doanh nghip.
a. Quyt đnh đu t
Quyt đnh đu t là nhng quyt đnh liên quan đn: (1) tng giá tr tài sn và giá tr tng
b phn tài sn( Tài sn lu đng và tài sn c đnh) cn có và (2) mi quan h cân đi gia các
b phn tài sn trong doanh nghip. C th có th lit kê mt s quyt đnh v đu t nh sau:
- Quyt đnh đu t tài sn l
u đng bao gm: quyt đnh tn qu, quyt đnh tn kho, quyt
đnh chính sách bán chu hàng hoá, quyt đnh đu t tài chính ngn hn.
- Quyt đnh đu t tài sn c đnh bao gm: quyt đnh mua sm tài sn c đnh mi, quyt
đnh thay th tài sn c đnh c, quyt đnh đu t d án, quyt đnh đu t tài chính dài h
n.
- Quyt đnh quan h c cu gia đu t tài sn lu đng và tài sn c đnh, bao gm: quyt
đnh s dng đòn by hot đng, quyt đnh đim hoà vn.
Quyt đnh đu t đc xem là quyt đnh quan trng nht trong các quyt đnh tài chính
doanh nghip vì nó to ra giá tr cho doanh nghip. Mt quyt đnh đu t đ
úng s góp phn làm
gia tng giá tr ca doanh nghip, qua đó gia tng giá tr tài sn cho ch s hu. Ngc li, mt
quyt đnh đu t sai s làm tn tht giá tr doanh nghip, do đó s làm thit hi tài sn cho ch
doanh nghip.
b. Quyt đnh v ngun tài tr
Quyt đnh ngun tài tr gn lin vi quyt đnh la chn loi ngun vn nào cung cp cho
vic mua sm tài sn, nên s dng vn ch s hu hay vn vay, nên dùng vn vay ngn hn hay
dài hn. Ngoài ra quyt đnh v ngun vn còn xem xét mi quan h gia li nhun đ li tái đu
t và li nhun đc phân chia cho các c đông d

1.1.3. Vai trò ca qun tr tài chính doanh nghip.
Qun tr tài chính doanh nghip có vai trò to ln trong hot đng kinh doanh ca doanh
nghip. Trong hot đng kinh doanh hin nay, tài chính doanh nghip gi nhng vai trò ch yu
sau:
- Huy đng đm bo đu đ và kp thi vn cho hot đng kinh doanh ca doanh nghip.
Trong quá trình hot đng ca doanh nghip thng ny sinh các nhu cu vn ngn hn và
dài hn cho hot đng kinh doanh thng xuyên ca doanh nghip cng nh cho đu t
 phát trin.
Vai trò ca tài chính doanh nghip trc ht th hin  ch xác đnh đúng đn các nhu cu v vn
cho hot đng kinh doanh ca doanh nghip trong thi k và tip đó phi la chn các phng
pháp và hình thc thích hp huy đng ngun vn t bên trong và bên ngoài đáp ng kp thi các
nhu cu vn cho hot đng ca doanh nghip. Ngày nay, cùng vi s phát trin ca n
n kinh t đã
ny sinh nhiu hình thc mi cho phép các doanh nghip huy đng vn t bên ngoài. Do vy, vai
trò ca tài chính doanh nghip ngày càng quan trng hn trong vic ch đng la chn các hình
thc và phng pháp huy đng vn đm bo cho doanh nghip hot đng nhp nhàng và liên tc
vi chi phí huy đng vn  mc thp.
- T chc s dng vn tit kim và hiu qu.
Hi
u qu hot đng kinh doanh ca doanh nghip ph thuc rt ln vào vic t chc s
dng vn. Tài chính doanh nghip đóng vai trò quan trng trong vic đánh giá và la chn d án
đu t trên c s phân tích kh nng sinh li và mc đ ri ro ca d án t đó góp phn chn ra
d án đu t ti u. Vic huy đng kp thi các ngun v
n có ý ngha rt quan trng đ doanh
nghip có th chp đc các c hi kinh doanh. Mt khác, vic huy đng ti đa s vn hin có
vào hot đng kinh doanh có th gim bt và tránh đc nhng thit hi do  đng vn gây ra,
đng thi gim bt đc nhu cu vay vn, t đó gim đc các khon tin tr lãi vay.Vic hình
thành và s dng tt các qu
 ca doanh nghip, cùng vi vic s dng các hình thc thng, pht
vt cht hp lý s góp phn quan trng thúc đy cán b công nhân viên gn lin vi doanh nghip

tr tài chính doanh nghip cn phi xác đnh các nhu cu vn c
p thit cho các hot đng ca
doanh nghip  trong k. Vn hot đng gm có vn dài hn và vn ngn hn, và điu quan trng
là phi t chc huy đng ngun vn đm bo đy đ cho các nhu cu hot đng ca doanh
nghip. Vic t chc huy đng các ngun vn nh hng rt ln đn hiu qu hot
đng ca mt
doanh nghip.  đi đn vic quyt đnh la chn hình thc và phng pháp huy đng vn thích
hp doanh nghip cn xem xét, cân nhc trên nhiu mt nh: kt cu vn, chi phí cho vic s
dng các ngun vn, nhng đim li và bt li ca các hình thc huy đng vn.
- T chc s dng tt các s v hi
n có, qun lý cht ch các khon thu, chi, đm bo kh
nng thanh toán ca doanh nghip.
Qun tr tài chính doanh nghip phi tìm ra các bin pháp góp phn huy đng ti đa các s
vn hin có vào hot đng kinh doanh, gii phóng các ngun vn b  đng. Theo dõi cht ch và
thc hin tt vic thu hi bán hàng và các khon thu khác, qun lý cht ch các khon chi tiêu
phát sinh trong quá trình hot đng ca doanh nghip. Tìm các bin pháp l
p li s cân bng gia
thu và chi bng tin đ đm bo cho doanh nghip luôn có kh nng thanh toán. Mt khác, cng
cn xác đnh rõ các khon chi phí trong kinh doanh ca doanh nghip, các khon thu mà doanh
nghip phi np, xác đnh các khon chi phí nào là chi phí cho hot đng kinh doanh và nhng chi
phí thuc v các hot đng khác. Nhng chi phí vt quá đnh mc quy đnh hay nhng chi phí
thuc v các ngành kinh phí khác tài tr, không đc tính là chi phí hot đng kinh doanh.
- Thc hi
n tt vic phân phi li nhun, trích lp và s dng các qu ca doanh nghip.
Thc hin vic phân phi hp lý li nhun sau thu cng nh trích lp và s dng tt các
qu ca doanh nghip s góp phn quan trng vào vic phát trin doanh nghip và ci thin đi
sng ca công nhân viên chc. Li nhun là mc tiêu ca hot đng kinh doanh là mt ch tiêu mà
doanh nghi
p phi đc bit quan tâm vì nó liên quan đn s tn ti, phát trin m rng ca doanh
nghip. Không th nói doanh nghip hot đng kinh doanh tt hiu qu cao trong khi li nhun

nghip, đc đim kinh t - k thut ca ngành và môi trng kinh doanh ca doanh nghip.
a. Hình thc pháp lý ca t chc doanh nghip.
Theo t chc pháp lý ca doanh nghip hin hành,  nc ta hin có các loi hình thc
doanh nghip ch yu sau:
- Doanh nghip nhà nc
- Công ty c phn.
- Công ty trách nhim hu hn.
- Doanh nghip t nhân.
- Doanh nghip có vn đu t nc ngoài.
Nhng đc đim riêng v hình thc pháp lý t chc doanh nghip gia các doanh nghip
trên có nh hng đn qun tr tài chính doanh nghip nh vic t
 chc, huy đng vn, sn xut
kinh doanh, vic phân phi li nhun.
b. c đim kinh t k thut ca ngành kinh doanh.
c đim kinh t và k thut ca ngành kinh doanh có nh hng không nh ti qun tr tài
chính doanh nghip. Mi ngành kinh doanh có nhng đc đim v mt kinh t và k thut khác
nhau. Nhng nh hng đó th hin:
- nh hng ca tính cht ngành kinh doanh:
nh hng này th hin trong thành phn và c cu vn kinh doanh ca doanh nghip, nh
hng ti quy mô ca v
n sn xut kinh doanh, cng nh t l thích ng đ hình thành và s dng
chúng, do đó nh hng ti tc đ luân chuyn vn (vn c đnh và vn lu đng) nh hng ti
phng pháp đu t, th thc thanh toán chi tr.
-nh hng ca tính thi v và chu k sn xut kinh doanh:
Tính thi v và chu k sn xut có nh hng tr
c ht đn nhu cu vn s dng và doanh
thu tiêu th sn phm. Nhng doanh nghip sn xut có chu k ngn thì nhu cu vn lu đng
gia các thi k trong nm thng không có bin đng ln, doanh nghip cng thng xuyên thu
đc tin bán hàng, điu đó giúp cho doanh nghip d dàng đm bo s cân đi gia thu và chi
Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

nghip cng đc phn nh nu có s thay đi v giá c. S tng, gim lãi sut và giá c phiu
cng nh hng ti s chi phí tài chính và s hp dn ca các hình thc tài tr khác nhau. Mc lãi
sut cng là mt yu t
 đo lng kh nng huy đông vn vay. S tng hay gim thu cng nh
hng trc tip ti tình hình kinh doanh, ti kh nng tip tc đu t hay rút khi đu t.
Tt c các yu t trên có th đc các nhà qun tr tài chính s dng đ phân tích các hình
thc tài tr và xác đnh thi gian tìm kim các ngun vn trên th trng tài chính.
- S c
nh tranh trên th trng và s tin b k thut, công ngh.
S cnh tranh sn phm đang sn sut và các sn phm tng lai gia các doanh nghip có
nh hng ln đn kinh t, tài chính ca doanh nghip và có liên quan cht ch đn kh nng tài
tr đ doanh nghip tn ti và tng trng trong mt nn kinh t luôn luôn bin đi và ngi giám
đc tài chính phi chu trách nhi
m v vic cho doanh nghip hot đng khi cn thit.
Cng tng t nh vy, s tin b k thut và công ngh đòi hi doanh nghip phi ra sc
ci tin k thut, qun lý, xem xét và đánh giá li toàn b tình hình tài chính, kh nng thích ng
vi th trng, t đó đ ra nhng chính sách thích hp cho doanh nghip.
- Chính sách kinh t và tài chính ca nhà nc đi vi doanh nghi
p.
- S hot đng ca th trng tài chính và h thng các t chc tài chính trung gian. Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

8
1.3. TH TRNG TÀI CHÍNH
1.3.1. Khái nim th trng tài chính.
Nói đn th trng là nói đn hàng hóa, tin t và các loi th trng. Các loi hàng hóa bình
thng đc lu thông (mua bán) trên th trng bình thng, ví d:
- Vt phm tiêu dùng đc lu thông trên th trng hàng tiêu dùng.

phi ngu nhiên chuyn vn ca mình cho ngi khác s dng, mà mc đích vic chuyn vn ca
h là to cho đng v
n đó phi ln hn, ngha là có li tc và phi bo đm an toàn. iu này đòi
hi ngi cn vn khi s dng vn phi tr cho ngi có vn mt khon chi phí. Chính chi phí
này gi là giá mua vn. Nh vy thc cht vic điu hòa cung - cu vn là vic t chc ra th
trng đ mua bán vn. Hàng hóa trên th trng này là "vn". Vic mua bán v
n khác vi vic
mua bán mt loi hàng hóa bình thng. Mua bán hàng hóa trên th trng bình thng va mua
quyn s hu va mua quyn s dng hàng hóa đó; còn mua bán hàng hóa - vn, ch mua bán
quyn s dng mà thôi.
c thù ca vic mua bán vn nói trên đã đòi hi th trng mua bán vn phi khác vi mt
loi th trng bình thng mi bo đm cho cung và cu vn gp nhau. Hay nói cách khác, do
tính đc bit ca quá trình mua bán vn đòi hi th trng - ni mua bán vn, phi có th ch t
chc và hot đng trên mt s nguyên tc nht đnh. Ni đó ngi ta gi là th trng tài chính.
Nh vy, th trng tài chính là th trng trong đó vn đc chuyn t nhng ngi hin có
vn d tha mun sinh li sang ngi cn vn theo nhng nguyên tc nht đnh ca th trng.
Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

9
Có th mô t th trng tài chính theo s đ sau:
S đ 1.1: Các khu vc ca th trng tài chính

Nh vy, trong th trng tài chính gián tip, ngi có vn cho trung gian tài chính vay và
ngi cn vn đi vay ca trung gian tài chính, gia h không h quan tâm ln nhau. Ngi có vn cho
trung gian tài chính vay ch quan tâm đn mc lãi thu đc, uy tín, kh nng hoàn tr ca trung gian
tài chính và tình hình n đnh giá tr đng tin mà h đã cho vay. Trong khi đó, ngi c
n vn phi đi
vay ca trung gian tài chính thì quan tâm ti mc lãi phi tr, s tin đc vay, thi hn vay, th tc

C¸c trung
gian tµi chÝnh
Ngi có vn d tha
- H gia đình, cá nhân
- Doanh nghip.
- Chính ph
- Ngi nc ngoài
Ngi cn vn
- Doanh nghip
- H gia đình, cá nhân.
- Chính ph
- Ngi nc ngoài
Vèn

Vèn
Vèn
C¸c thÞ tr−êng
tµi chÝnh
Vèn
Vèn
Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

10

din vn đng ca lung tài chính thì vn li đc chuyn trc tip t ngi có vn sang ngi
cn vn. Vì vy, nó là hot đng trên th trng tài chính trc tip.
Th trng tài chính trc tip là ni đ doanh nghip và chính ph phát hành trái phiu đ
huy đng vn. Tuy vy, th phn ln ca th trng tài chính trc tip chính là ni đ
các công ty
c phn phát hành c phiu huy đng vn ch s hu. Nhng ngi mun có thu nhp n đnh và
ít ri ro thng b vn d tha đ mua trái phiu chính ph và trái phiu công ty. Ngc li,
nhng ngi chp nhn ri ro và mong ch mc li tc ln thng b vn mua c phiu.
b. Cn c theo thi hn thanh toán ca công c tài chính.
Theo cách phân chia này, th trng tài chính đc cu trúc bi th trng tin t và th
trng vn. Hin đi vi nc ta, s phân chia này cha thc rõ ràng và cha th ch ra đâu là
khu vc chuyên môn hóa ca th trng tin t, đâu là khu vc chuyên môn hóa ca th trng
vn. Ví d: cho vay trung và dài hn đang thuc khu vc th trng tin t.
b1. Th trng tin t:
Th trng tin t là th trng trong đó bao gm các giao dch mua bán các công c tài
chính có thi hn thanh toán (đáo hn) t 12 tháng tr xung. Theo thông l quc t, các công c
trên th trng tin t có thi hn thanh toán di 12 tháng.
Th trng tin t bao gm 4 th trng b phn ch yu: th trng tín dng ngn hn; th
trng hi đoái (vàng và ngo
i t); th trng liên ngân hàng; th trng m. Trong đó th trng tín
Chng I: Tng quan v qun tr ti chớnh doanh nghip

11
dng ngn hn v th trng hi oỏi cú quan h trc tip n hot ng huy ng vn v s dng
vn ca doanh nghip. Ch th ca th trng tớn dng ngn hn l cỏc trung gian ti chớnh, nhng
ngi cho trung gian ti chớnh vay l nhng ngi i vay vn ca trung gian ti chớnh. Cỏc trung
gian ti chớnh l ni cung cp cho doanh nghip nhng khon tớn dng ngn hn di cỏc hỡnh thc
cho vay, chit khu, cm c
. V cỏc trung gian ti chớnh l ni doanh nghip gi vn tm thi
nhn ri, cung cp cỏc dch v thanh toỏn, ngõn qu cho doanh nghip. Ch th ca th trng hi

nm, ti
n lói ú thanh toỏn bng cỏch no ú hai bờn tho thun. Chng hn tin lói cú th tr
Thị trờng tiền tệ
Thị trờng ti chính Thị trờng vốn
Thị trờng
tín dụng ngắn
h
Thị trờng
mở
Thị trờng
hối đoái
Thị trờng liên
ngân hng
T.trờng tín dụng
trung v di hạn
Thị trờng
chứng khoán
Thị trờng cho
thuê ti chính
T. trờng cầm cố
bất động sản
Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

12
trc, tr sau, tr mt ln hoc chia ra nhiu ln.
- Bán mt t l vn ca doanh nghip cho ngi có tin mun đu t sinh li bng cách
phát hành các c phiu tng ng vi phn vn đó. Vi cách này, doanh nghip huy đng đc
vn đ đu t sn xut, kinh doanh nhng không phi nhn n phn vn huy đng y. Phn v
n
do bán c phiu là vn s hu ca doanh nghip nhng do ngi có vn mua c phiu làm ch s

c phn có li tc không n đnh, khó có th bit trc và hng trc tip t thu nhp ròng ca
doanh nghip hoc do giá tr
tài sn doanh nghip tng lên.
Th trng vn c phn phát trin gn lin vi quá trình phát trin ca công ty c phn và
công ty c phn hóa. So vi th trng trái phiu, th trng c phiu thng hot đng sôi đng
hn, tuy quy mô có th không ln hn. So vi đu t vào th trng trái phiu, thì đu t vào th
trng c phiu thng có mc l
i tc cao hn nhng không n đnh và phi chp nhn ri ro cao
hn. Vì vy, ngi ta nói nhng ngi đu t vào trái phiu là nhng nhà đu t bo th, còn
nhng ngi đu t vào c phiu là nhng nhà đu t mo him.
d. Cn c vào s ln mua đi bán li ca các công c tài chính.
Vi cn c này, th trng tài chính đc c
u trúc bi th trng s cp hay còn gi là th
trng cp mt và th trng th cp hay còn gi là th trng cp hai.
d1. Th trng s cp.
Th trng s cp là th trng tài chính trong đó nhng công c tài chính ch mi bán ra
Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

13
ln đu. Chng hn công ty A phát hành trái phiu, bn b tin ra mua trái phiu ca công ty A là
mua công c tài chính trên th trng s cp.
Th trng s cp là loi th trng không có đa đim c đnh, ngi bán công c tài chính cho
ngi đu t hoc trc tip ti phòng ca t chc huy đng vn, hoc thông qua t chc đi lý.  mt s
n
c, chng hn  M, th trng s cp là th trng ca các t chc phát hành các công c tài chính và
các ngân hàng làm đi lý tiêu th.
i vi nhà đu t, th trng s cp là ni đ thc hin đu t vn vào các công c tài chính Do
các công c tài chính đc bán trên th trng s cp thng không thông qua đu giá nên vic đnh giá
công c tài chính lúc bán ra ht sc quan trng. Riêng đi vi vi
c bán c phiu ra ln đu, vic đnh giá

- Bà đ cho s ra đi ca doanh nghip mi đy sc sng.
- Là si dây truy
n chuyn giao thc hin v mt kinh t gia ngi s hu và ngi s
dng vn. Chng I: Tng quan v qun tr tài chính doanh nghip

14

TÓM TT
Tài chính doanh nghip là các mi quan h tin t phát sinh trong quá trình to lp, phân
phi và s dng các qu tin t trong doanh nghip.
Qun tr tài chính doanh nghip liên quan đn vic phân tích và đa ra các quyt đnh ch
yu bao gm: Quyt đnh v đu t, quyt đnh v ngun vn và quyt đnh v phân chia li
nhun. Khi ra các quyt đnh này các giám đc tài chính phi đm bo mc tiêu va t
o ra li
nhun, va đm bo kh nng thanh khon ca doanh nghip.
Các giám đc tài chính cn phi am hiu mi quan h gia tài chính doanh nghip vi h
thng tài chính. Các b phn cu thành h thng tài chính bao gm: th trng tài chính, các t
chc tài chính và các công c tài chính. Ngoài ra các giám đc tài chính cn phi am hiu v hiu
qu ca th trng tài chính. Th trng tài chính đc xem là hiu qu n
u giá c phn ánh toàn
b thông tin liên quan đn tài sn tài chính.

CÂU HI ÔN TP
1. Khái nim tài chính doanh nghip và qun tr tài chính doanh nghip? và các mi quan
h tài chính doanh nghip?
2. Ni dung c bn ca qun tr tài chính doanh nghip?
3. Trình bày và cho ví d minh ho các quyt đnh tài chính ch yu ca doanh nghip?

NI DUNG

2.1. LÃI N, LÃI KÉP VÀ NG THI GIAN
2.1.1. Lãi đn ( Simple interest)
Lãi chính là s tin thu đc (đi vi ngi cho vay) hoc chi ra (đi vi ngi đi vay) do
vic s dng vn vay. Lãi đn là s tin lãi ch đc tính trên s tin gc mà không tính trên s
tin lãi do s tin gc sinh ra. Công thc tính lãi đn nh sau:
SI = P
0
x i x n
Trong đó SI là lãi đn, P
0
là s tin gc, i là lãi sut mt k hn, n là s k hn tính lãi.
S tin có đc sau n k hn gi là
P
n
= P
0
+ P
0
x i x n = P
0
(1+ i x n) (2.1)
Ví d: mt ngi gi 10 triu đng vào tài khon đnh k tính lãi đn vi lãi sut 8%/nm.
Sau 10 nm s tin gc và lãi ngi đó thu đc là 10+ 10x 0,08 x10= 18 triu đng.
2.1.2. Lãi kép (compound interest)
Lãi kép là s tin lãi không ch tính trên s tin gc mà còn tính trên s tin lãi do s tin
gc sinh ra. Nó chính là lãi tính trên lãi hay còn gi là ghép lãi (compounding). Khái nim lãi kép
rt quan trng vì nó đc ng dng đ gii quyt nhiu vn đ trong tài chính.
Nu ta xem xét vn đu t ban đu là P


Mt cách tng quát
P
n
= P
0
(1+ i )
n
(2.1)
Trong ví d trên s tin ngi đó nhn đc sau 10 nm là:
P
10
= P
0
(1+ i )
n
= 10x(1+ 0,08 )
10
= 21,589 triu đng
1.1.3. ng thi gian.
ng thi gian là mt đng thng và đc qui đnh nh sau:
Thi gian 0 10% 1 2 3 4 5
Lung tin -1.000.000
- Thi gian 0 là hôm nay (thi đim hin ti).
- Thi gian 1 là mt giai đon k t hôm nay hay là cui giai đon 1.
- Thi gian 2 là hai giai đon k t hôm nay hay là cui giai đon th 2 .v.v... Nu giai đon
 đây là 1 nm thì thi gian 0 là hôm nay thi gian 1 là cui nm th 1, thi gian 2 là cui nm
th 2.v.v...
Lung tin tc là mt khon tin b
ra hoc nhn đc.

1
= 1.000.000 (1+0,1) = 1.100.000đ
FV
2
= 1.000.000 (1+0,1)
2
= 1.210.000đ
FV
3
= 1.000.000 (1+0,1)
3
= 1.331.000đ
FV
4
= 1.000.000 (1+0,1)
4
= 1.464.100đ
FV
5
= 1.000.000 (1+0,1)
5
= 1.610.510đ
Chng II: Giá tr theo thi gian ca tin
17
Ta có th ghi trên đng thi gian nh sau:
0 10% 1 2 3 4 5
Tin gi -1.000.000

-1.000.000 -1.000.000 -1.000.000 -1.000.000 -1.000.000
1.000.000
1.100.000
1.210.000
1.331.000
1.464.100
Cng: 6.105.100
FV = 1.000.000 + 1.000.000 (1+0,1)
1
+ 1.000.000 (1+0,1)
2
+
1.000.000 (1+0,1)
3
+ 1.000.000 (1+0,1)
4
= 6.105.100
Nu ta ký hiu khon thu nhp hàng nm là CF (Cash Flow) i là lãi sut, s nm là n và giá
tr tng lai ca dòng tin t đu n nm là FVAn (The Future Value of Annuity) ta có công thc:
FVAn = CF + CF(1+i) + CF(1+i)
2
+ ... + (CF(1+i)
n-1
.
Hay FVAn = CF[1+(1+i)+(1+i)
2
+ ... + (1+i)
n-1
]
Biu thc 1 + (1+i) + (1+i)

- Trng hp các lung tin xut hin vào đu nm.
Cng ví d, nhng  đây các lung tin xut hin vào đu nm, thì ngi đó s có bao
nhiêu tin  cui nm th 5.
0 10% 1 2 3 4 5
-1.000.000 -1.000.000 -1.000.000 -1.000.000 -1.000.000
1.100.000
1.210.000
1.331.000
1.464.100
Cng: 6.715.610
Tng quát:
FVAn = CF.
)1(
1)1(
i
i
i
n
+
−+
(2.10)
Hay FVAn = CF.
i
ii
n
)1()1(
1
+−+
+
(2.11)

n-2
+ CF
1
(1+i)
n-1
.
Hay: FVAn =
∑
=
−
+
n
t
n
t
iCF
1
1
)1( (2.12)
Chng II: Giá tr theo thi gian ca tin
19
2.3. GIÁ TR HIN TI CA TIN
2.3.1. Giá tr hin ti:
Trong qun lý tài chính, chúng ta có th có nhng dòng tin khác nhau d kin chi phí hoc
thu nhp trong tng lai. Chúng ta không th nào so sánh đc nhng giá tr trong tng lai khác
nhau vi nhau và do vy không th có c s trong vic la chn đánh giá các phng án. iu đó
đt ra vn đ phi tính toán giá tr hin ti.

FV
i
.
)1(
1
+
(2.14)
Trong đó :
n
i)1(
1
+
đc gi là tha s lãi hay tha s giá tr hin ti vi t l chit khu i
và n k hn.
Ký hiu:
n
i)1(
1
+
= PVF (i,n)
Ta có PV = FVn . PVF(i,n) (2.15).
Nh vy, mun tìm giá tr hin ti ca mt khon tin trong tng lai, chúng ta ch vic
đem giá tr trong tng lai nhân vi tha s giá tr hin ti tng ng. Tha s giá tr hin ti có
th đc tính bng máy tính tài chính hoc tra bng.
Ví d: Mt sinh viên đi hc H, anh ta rt mun có mt xe máy đ đi làm khi ra trng,
anh sinh viên phi hc tp 5 nm, xe máy d kin là 20.000.000đ trong điu kin lãi xut ngân
hàng là 14%nm. Hi rng khi bt đu đi hc, anh ta phi xin nhà lng tin bao nhiêu, đ đáp
ng yêu cu đó.
Tra bng, có PVF (14%;5) = 0,5194
Ta có PV = 20.000.000 x 0,5194 = 10.388.000đ.

⎜
⎝
⎛
+
++
⎟
⎟
⎠
⎞
⎜
⎜
⎝
⎛
+
+
⎟
⎟
⎠
⎞
⎜
⎜
⎝
⎛
+ 1
1
....
1
1
1
1

+
+
⎟
⎟
⎠
⎞
⎜
⎜
⎝
⎛
+ 1
1
....
1
1
1
1
2

= PVF(i,1) + PVF(i,2) +...+PVF(i,n).
Chúng ta có th tính hoc tra bng PVFA(i,n) vi nhng giá tr khác nhau ca i và n.
Lúc đó công thc 2.14 s tr thành:
PVAn = CF . PVFA(i,n) (2.17)
- Trng hp các lung tin xut hin vào đu nm.
PVAn = CF .
)1.(
)1(
11
i
iii


Cng: 1.413,24. triu đng
Nh vy:
24,1434
)06.1(
1000
)06.1(
0
)06.1(
200
)06.1(
200
)06.1(
200
)06.1(
200
)06.1(
100
7654321
7
=++++++=PVA triu đ
Hay ta có:
PVA
7
= 100.(PVA(6%,1) + 200.(PVA(6%,2) + 200.(PVA(6%,3) + 200.(PVA(6%,4) +
+200.(PVA(6%,5) + 0.(PVA(6%,6) + 1.000.(PVA(6%,7)
Tra bng ta tìm đc PVA(i,n)
Ta cng có PVA
7
= 1.413,24 triu.

u hn. Tuy nhiên
khi đu t mua c phiu ca mt công ty: V mt nguyên tc, thu nhp t li tc c phn là khon
thu nhp vnh vin, bi vì vn đu t đã b vào công ty thì không th rút ra đc. iu đó có
ngha là nu công ty còn tn ti, c đông còn đc hng li tc c phn. Do vy vic xác đnh
giá tr hi
n ti ca mt dòng tin t vô hn là mt vn đ đc đt ra trong thc t.
T công thc (2.15) ta có :
PVFA(i,x) =
n
iii
⎟
⎟
⎠
⎞
⎜
⎜
⎝
⎛
+
++
⎟
⎟
⎠
⎞
⎜
⎜
⎝
⎛
+
+


Khi n tin đn +∞ thì h s1/(1+i)
n
s tin đn 0 do đó:
PVFA (i, ∞) =
i
1
(2.20)
2.4 – MÔ HÌNH CHIT KHU DÒNG TIN
Mô hình chit khu dòng tin (DCF- Discounted Cash Flows Model) đc xây dng da
trên nn tng ca khái nim giá tr theo thi gian ca tin và quan h gia li nhun và ri ro. Mô
hình có th biu din di dng biu thc toán hc nh sau:
∑
=
−
−
+
=
+
+
+
++
+
+
+
+
+
=
n
t

)1()1()1(
(2.21)
Trong đó CF
t
là dòng tin k vng s có đc trong tng lai, k là sut chit khu dùng đ
chit khu dòng tin v giá tr hin ti, và n là s k hn.
Mô hình DCF đc ng dng rng rãi trong nhiu quyt đnh tài chính doanh nghip, đc
bit là quyt đnh đu t, c th nh:
- nh giá tài sn, bao gm tài sn c đnh hu hình và tài sn tài chính đ ra quyt đ
nh
nêm mua hay bán nó.
- Phân tích, đánh giá và ra quyt đnh đu t vào d án
- Phân tính, đánh giá và quyt đnh nên mua hay thuê tài sn c đnh.
 ng dng mô hình DCF, các giám đc tài chính cn chú ý thc hin các bc sau đây:
- c lng chính xác dòng tin qua cá k t 0 đn n.
- c lng chính xác t sut chit khu k dùng đ làm c s xác đnh giá tr hin ti ca
dòng tin  thi
đim 0.
- Tính PV hoc NPV
- Ra quyt đnh da vào kt qu PV hoc NPV va xác đnh.
2.5. TÌM LÃI SUT TIN VAY.
Trong rt nhiu trng hp ngi qun lý tài chính bit rõ đc dòng tin di dng ngi
ta cho vay, hoc vay di hình thc tr góp nhng h không cho lãi sut. Do vy ngi qun lý s
không có c s đ so sánh vi lãi sut trên th trng xem có nên vay hay không, cng không th
so sánh vi lãi ca khon vay này so vi khon vay khác đ la chn phng án có li hn. T
Chng II: Giá tr theo thi gian ca tin
22

FV
i
n
n
=+1
và i =
1−
PV
FV
n
n
(2. 23)
Ví d: Bu đin Tnh vay ca ngân hàng mt khon tin 10.000.000đ sau 4 nm phi tr
14.641.000đ. Tìm lãi xut ca khon vay này.
T công thc (2.21) ta có:
i =
1−
PV
FV
n
n
=
%101,01
000.000.10
000.641.14
4 ==−

c. Tìm lãi sut khi mua tr góp.
 các phn trên khi có lãi sut và có lung tin đu hoc bin thiên thì ta luôn tính đc giá tr
tng lai và giá tr hin ti. Nhng  đây cn tìm lãi sut thì chúng ta ch tìm đc trong điu kin