KỸ THUẬT NUÔI VÀ QUẢN LÝ SỨC KHOẺ CÁ
BỐNG TƯỢNG (P2)
IV. THỰC HIỆN CHĂM SÓC:
Sau khi đã chuẩn bị xong ao hồ, lấy nước vào ao đến mức quy định (1,2-1,5m)
tiến hành thả cá, cá giống được thả vào sáng sớm hoặc chiều mát. Đêm đến từ 22h cho
vận hành máy quạt đến rạng 7h hôm sau, để cung cấp oxy và kích thích cá ăn mồi.
Mặc dầu cá Bống Tượng là loài cá có cơ quan hô hấp phụ, chịu đựng được nơi có
lượng oxy hoà tan thấp. Nhưng ao nuôi có sử dụng hệ thống quạt, ngoài việc cấp oxy còn
tạo ra dòng nước chảy nhẹ cho ao cá. Một điều thật là lý thú! Khi ta quan sát đàn cá nuôi
trong ao, khi có dòng chảy nhẹ từ máy quạt, tất cả cá nuôi đều hướng vào dòng chảy, con
thì bắt mồi, con thì xoè cả kì vi tỏ ra hưng phấn, con thì phóng mình bơi ngang, bơi dọc
tỏ ra rất thích thú.
Chúng tôi theo dõi và so sánh hai ao nuôi có cùng mật độ, một diện tích như nhau,
sau bốn tháng nuôi, ao trang bị máy quạt có đàn cá tăng trọng gấp hai lần ao không có
máy quạt? Tại sao lại xảy ra bí ẩn về tăng trọng giữa hai đàn cá. Được biết, cá Bống
Tượng là loài cá sống và bắt mồi, lấy thức ăn ở tầng đáy (xem đặc điểm). Vì vậy điều
kiện đáy ao có ảnh hưởng rất lớn đến loài cá này tăng trọng. Để nói thêm tác dụng của
máy quạt oxy, đối với nền đáy ao nuôi cá Bống Tượng như đã nêu trên phần đặc điểm,
tập tính tự nhiên của loài cá Bống Tượng là ít khi bơi lội, năng động như các loài cá khác.
Nhưng chúng hầu như lúc nào cũng nằm bất động dưới đáy ao rình bắt mồi, lấy thức ăn.
Để cá nhanh lớn trong quá trình nuôi Bống, không còn cách nào khác hơn là tạo
điều khiện tối ưu cho cá, nên ứng dụng công nghệ nuôi tuần hoàn. Sử dụng máy quạt oxy
để duy trì nền đáy ao tốt, không chỉ là làm cho chất thải gom lại ở giữa ao trong suốt vụ
nuôi, hoặc có điều kiện thì hút chất thải gom lại ở giữa ao theo định kỳ.
Bằng ngược lại ta nuôi bình thường, không có biện pháp vệ sinh, lâu ngày đáy ao
có những vùng tích tụ chất cặn bã (thức ăn thừa, phân các loài vật?) sẽ gây bất lợi cho cá
vì nhiều lý do:
Sự tích lũy chất lắng tụ này sẽ làm tiêu hao oxy, chúng lại còn sinh ra nhiều NH3
và H2S. Nếu ao nuôi không còn chỗ nào sạch. Buộc lòng cá phải sống và bắt mồi ở vùng
bị tích tụ chất thải. Như vậy chúng phải chịu sự tổn thương cục bộ, và nguy cơ xâm nhập
của nhiều tác nhân gây bệnh, đồng thời làm cá mất đi hứng thú bắt mồi, trong khi cá đang

bắt mồi tích cực.
Hằng ngày cho cá ăn đầy đủ lượng chất theo dõi mức ăn của cá để điều chỉnh cho
phù hợp. Định kỳ vệ sinh đàn cá và môi trường (như giai đoạn I). Hằng ngày thường
xuyên theo dõi hoạt động của cá. Khi cá có biểu hiện bất thường thì nên xem xét cẩn thận
lại toàn bộ quá trình chăm sóc quản lý, kiểm tra bằng cách bắt vài con (5 đến 10 con) để
quan sát và kiểm tra lại toàn bộ các khâu xác định lại chính xác các nguyên nhân và biện
pháp xử lý đúng và kịp thời. Một trong những biểu hiện bất thường của cá.
- Nổi đầu một vài con ở ao nuôi.
- Cá ăn mồi chậm và thức ăn của cá giảm 30% lượng thức ăn trong điều kiện
bình thường.
- Cá bỏ ăn (ăn rất ít) đột ngột.
- Trong ao có hiện tượng cá chết dù chỉ một vài con. Thông thường cá mới nhiễm
bệnh thì có một trong nhiều biểu hiện như trên. Nên xử lý ngay thời điểm này, vì hiện
nay bệnh trên cá Bống Tượng rất đa dạng và phức tạp. Mặt khác rất khó xử lý trong
trường hợp cá chết nhiều, trong trường hợp này nếu có xử lý thì hiệu quả không cao và
tốn kém nhiều. Vì cá mất khả năng đề kháng (Hội chứng bệnh) (Xem trang phòng trị).
V. HIỆU QUẢ NUÔI BỐNG TƯỢNG:
Tính hạch toán kinh tế cho ao nuôi 1.000m2.
Sản lượng cá thu hoạch 2.000kg Bống Tượng thương phẩm.
Để tăng trọng 1kg Bống Tượng. Qua nuôi thử nghiệm hoặc nuôi đại trà tiêu tốn
thức ăn như:
- Cá tạp đủ loại tươi sống 6 - 8 =1kg.
- Ốc Bươu Vàng, cá tạp 10 -12 =1kg
Cùng thức ăn và môi trường nước tốt thì cá có hệ số chuyển đổi thức ăn theo tỷ lệ
thuận. Nếu chúng ta ứng dụng đúng quy trình kỹ thuật phòng trị bệnh nghiêm ngặt thì chi
phí giá thành nuôi kg Bống Tượng không vựơt quá 20.000đ/kg so với công thức cá Mè
Trắng. Công thức II từ cám tổng hợp nuôi cá tạp và lấy cá tạp nuôi Bống Tượng thì giá
thành sẽ thấp gấp đôi (40.000đ/kg). Tùy điều kiện và nơi sản xuất mà áp dụng. Nói cách
khác nếu cung cấp đầy đủ thức ăn cho cá trong ao, mà cá tiêu thụ được (Kích thích cá ăn)
thì cá nhanh lớn, đồng thời cũng là thức ăn đủ dinh dưỡng, đủ số lượng mới giúp cá tăng