Chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ bị sốt
nhiễm khuẩn – Kỳ 2

Khi trẻ bị bệnh nhiễm khuẩn, ngoài việc điều trị bằng thuốc nếu cần,
thì việc chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ đúng rất quan trọng, sẽ giúp trẻ mau
khỏi bệnh và mau chóng hồi phục.
Các bệnh nhiễm khuẩn thường làm nặng nề hơn các vấn đề của suy dinh
dưỡng (SDD). Thường hay gặp ở những trẻ SDD và là tình trạng SDD nặng hơn,
gây nên một vòng xoắn bệnh lý. Những bệnh nhiễm khuẩn thường gặp ở trẻ nhỏ là
viêm nhiễm đường hô hấp, viêm tai giữa, tiêu chảy (riêng phần chế độ ăn trong
bệnh tiêu chảy sẽ giới thiệu trong bài khác) vì vậy trong bài này tập trung giới
thiệu về nguyên tắc chung chăm sóc và nuôi dưỡng lúc trẻ bị bệnh nhiễm khuẩn có
sốt.
Những yếu tố nguy cơ làm trẻ dễ bị mắc bệnh nhiễm khuẩn:
- Nhóm dễ mắc các nguy cơ cao nhất của nhiễm khuẩn và các biến chứng
của nhiễm khuẩn là trẻ sơ sinh nuôi dưỡng kém và trẻ nhỏ trước tuổi đến trường.
Trẻ sơ sinh nuôi dưỡng kém, bao gồm cả trẻ đẻ non, đẻ thấp cân (cân nặng khi đẻ
dưới 2.500g) đặc biệt dễ bị mắc các bệnh nhiễm khuẩn nhất là nhiễm khuẩn đường
hô hấp và đường tiêu hóa và khi bị thường nặng và dễ tử vong.
- SDD: trẻ bị SDD thì khả năng miễn dịch kém nên dễ bị mắc bệnh và khi
mắc thường nặng, dễ biến chứng và thời gian bị bệnh kéo dài. Khi bị các bệnh
nhiễm khuẩn thì lại làm cho tình trạng SDD nặng thêm. Vì vậy, việc phòng chống
SDD và các bệnh nhiễm khuẩn cần thực hiện đồng bộ, phối hợp.
- Môi trường sống ô nhiễm: không khí trong sạch do bụi bẩn, khói thuốc lá,
than, củi đun bếp, khí ô tô, mùi hôi thối do chất thải của phân người và gia súc.
Ngoài ra, nước và không khí còn bị ô nhiễm bởi các loại hóa chất, thuốc bảo vệ
thực vật, phân bón ruộng dễ dẫn đến nhiễm khuẩn đường hô hấp và tiêu hóa cho
trẻ.
Những hậu quả về mặt dinh dưỡng do nhiễm khuẩn gây nên:
Khi nắm được những thiệt hại về dinh dưỡng khi sốt nhiễm khuẩn, chúng ta
sẽ biết cách chủ động bù đắp những thiệt hại đó, giúp trẻ bảo đảm thu nạp chất

Nguyên tắc xây dựng thực đơn:
- Giai đoạn toàn phát: Trong giai đoạn này trẻ cần nhiều nhu cầu dinh
dưỡng hơn bình thường. Do vậy nếu người nuôi trẻ không có kiến thức về dinh
dưỡng thì sẽ khiến trẻ ăn một chế độ ăn thiếu dinh dưỡng trầm trọng so với nhu
cầu thực tế của trẻ và trẻ nhanh chóng bị suy dinh dưỡng.
Do sốt cao các men tiêu hóa bị ức chế, trẻ thường chán ăn, vì vậy phải cho
trẻ ăn những loại thức ăn dễ tiêu hóa. Chia nhỏ nhiều bữa trong ngày, cứ 2-3
giờ/lần.
Cố gắng tăng dần lượng protid và calo:
+ Bảo đảm đủ năng lượng: 100Kcalo/kg/ngày.
+ Đủ chất đạm: 2-3g/kg/ngày.
+ Ít chất béo để dễ tiêu hóa (1-2g/kg/ngày) rồi tăng dần lên để bảo đảm
năng lượng (30%).
Chế độ ăn nhiều nước: 1.000-2.000ml/ngày.
Giàu vitamin và chất khoáng: đặc biệt là vitamin C và vitamin nhóm B,
vitamin A (nên sử dụng nước rau, nước quả chín, nước oresol để vừa bổ sung
lượng nước vừa bổ sung thêm vitamin và chất khoáng đã bị mất do nhiễm khuẩn).
Trẻ nhỏ còn bú mẹ: cho trẻ bú nhiều lần hơn và thời gian mỗi lần bú lâu
hơn bình thường. Nếu trẻ không ngậm bú được, người mẹ cần vắt sữa vào cốc rồi
dùng thìa cho trẻ uống.
Trẻ lớn hơn đã ăn bổ sung:
Cần cho ăn bột, cháo loãng hơn bình thường nhưng vẫn giữ nguyên tắc đủ 4
nhóm thực phẩm.
Cần thay đổi thức ăn và cho trẻ những loại thức ăn trẻ thích để khuyến
khích trẻ ăn được nhiều, kích thích sự thèm ăn.