Sáng kiến kinh nghiệm
Đề Tài:
Dạy học Toán lớp 2 như thế nào để
đáp ứng yêu cầu đổi mới
Dạy học Toán lớp 2 như thế nào để đáp
ứng yêu cầu đổi mới
A. phần mở đầu
i. lý do chọn chuyên đề
Thế kỷ XXI, thế kỷ của khoa học kỹ thuật phát triển không
ngừng.Yêu cầu chủ nhân tương lai của thế kỷ XXI phải là những con người có năng
lực, trí tuệ cao. Để đào tạo những con người đáp ứng yêu cầu của xã hội trong thời kỳ
mới, đó là nhiệm vụ của ngành giáo dục, trong đó bậc Tiểu học là bậc học đóng vai trò
làm nền móng. Nghị quyết TW II khoá VIII đã nêu rõ mục tiêu giáo dục tiểu học đến
năm 2020 là “Nâng cao chất lượng toàn diện bậc tiểu học”.Cùng với những môn học
khác, môn Toán ở tiểu học giữ một vị trí hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân
cách, phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh. Nó trang bị cho học sinh những kiến thức
cần thiết nhằm phục vụ đời sống và phát triển của xã hội. Môn Toán ở lớp 1 và lớp 2 là
cơ sở ban đầu có tính quyết định cho việc dạy học Toán sau này của học sinh.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển của nền giáo dục, chương trình giáo dục tiểu học
đã thực hiện đổi mới sách giáo khoa và nội dung chương trình dạy học ở các lớp, các
viên thường xuyên có biện pháp kích thích học sinh học tập như: khen ngợi, tuyên
dương, thưởng điểm,….tạo hứng thú cho học sinh phát triển ghi nhớ các biểu tượng,
khái niệm kiến thức đến từ cả năm giác quan: thị giác( nhìn), xúc giác(sờ mó), vị
giác(nếm), khứu giác(ngửi), thính giác(nghe) từ đó giúp học sinh tiếp thu tri thức hiểu
bài nhanh, khắc sâu, nhớ lâu kiến thức bài học.
iii. cơ sở thực tiễn
1. Thuận lợi
- Đã qua 5 năm nghiên cứu thay sách giáo khoa và đổi mới nội dung chương
trình, phương pháp dạy học.Học sinh đã làm quen với học Toán qua chương trình học
lớp 1. Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, ham học hỏi nên việc tiếp cận với chương trình
mới, với việc đổi mới phương pháp và phương tiện dạy học hiện đại khá nhanh chóng,
thành thạo.
- Giáo viên được trang bị đầy đủ sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo
và đặc biệt là đồ dùng dạy học môn Toán lớp 2 khá đầy đủ, đẹp, phong phú về thể loại.
Bộ đồ dùng của giáo viên và học sinh giống nhau, khi sử dụng rất thuận lợi.
-Sự chỉ đạo sâu sát của Phòng giáo dục, Ban giám hiệu nhà trường, chuyên môn
nhà trường có vai trò tích cực giúp giáo viên khối 2 đi đúng chương trình nội dung
môn toán lớp 2.
- Cơ sở vật chất nhà trường được trang bị đầy đủ đặc biệt là đồ dùng dạy học
hiện đại như máy chiếu projecteur, một máy quét….cũng tạo điều kiện thuận lợi giúp
giáo viên, học sinh hoàn thành tốt việc dạy và học.
- Học sinh khối 2 đều được học 2 buổi /ngày. Vì vậy có nhiều thời gian cho việc
luyện tập thực hành ở buổi 2.
- Sự quan tâm của phụ huynh học sinh cũng góp phần nâng cao chất lượng các
giải các bài toán có lời văn, yếu tố thống kê.
- Tiếp tục quán triệt quan điểm của toán học hiện đại trong quá trình dạy học
toán tiểu học. Đặc biệt khi dạy học về số tự nhiên, phân số, số thập phân.
2. Nội dung chương trình Toán 2 trong hệ thống nội dung chương trình dạy
Toán ở Tiểu học . b. Chương trình:
Lớp 1: 1 tuần 4 tiết x 35 tuần = 140 tiết/ 1 năm học.
Lớp 2, 3, 4, 5: 1 tuần 5 tiết x 35 tuần = 175 tiết/ 1 năm học.
II. Sự cần thiết của việc đổi mới phương pháp dạy học toán 2.
Để nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao hiệu quả đào tạo của giáo dục, thì
định hướng chung của đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học nói chung và môn Toán
nói riêng, là dạy học trên cơ sở tổ chức và hướng dẫn các hoạt động học tập tích cực
chủ động, sáng tạo của học sinh, kết hợp với mặt tích cực của các phương pháp truyền
thống. Song việc vận dụng linh hoạt, phù hợp với phương pháp dạy học là yếu tố quan
trọng quyết định chất lượng giờ dạy. Vì vậy việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy
học Toán 2 phải đảm bảo yêu cầu sau.
+ HS phải tham gia các hoạt động học tập một cách tích cực, hứng thú, tự tin và
tự nhiên. Tạo cho học sinh tính tự giác, tích cực trong học tập.
đầu ta bớt đi một que tính rời (11 – 1 = 10) sau đó, phải tháo bó que tính ra để có 10
que tính rời, lấy bớt tiếp 4 que tính nữa còn lại 6 que tính (10 – 4 = 6). Vậy 11 – 5 = 6.
Học sinh sẽ tìm được kết quả của các phép tính trừ: 11 – 2, 11 – 3, 11 – 4, 11 – 5, 11 –
6, 11 – 7, 11 – 8, 11 – 9. Sau khi học sinh đã tự tìm được kết qủa các phép tính trừ nêu
trên, giáo viên tổ chức cho học sinh ghi nhớ các công thức trong bảng trừ của bài 11 trừ
đi một số.
2. Phương pháp gợi mở vấn đáp:
Phương pháp gợi mở vấn đáp là phương pháp dạy học không trực tiếp đưa ra
những kiến thức hoàn chỉnh mà sử dụng một hệ thống câu hỏi để hướng dẫn học sinh
suy nghĩ và lần lượt trả lời từng câu hỏi, từng bước tiến dần đến kết luận cần thiết, giúp
học tìm ra những kiến thức mới.
Ví dụ:
Khi dạy bài: Phép nhân
Giáo viên đưa ra hệ thống câu hỏi:
+ Mỗi tấm bìa có mâý chấm tròn? ( 2 chấm tròn)
+ Có mấy tấm bìa? ( 5 tấm bìa)
+ Hai chấm tròn được lấy mấy lần (2 chấm tròn được lấy 5 lần).
Học sinh tính được tổng số chấm tròn sau đó nhận xét được 2 được cộng 5 lần
và viết được phép nhân 2 x5 = 10.
Đặc biệt khi sử dụng phương pháp này giờ học sẽ sôi nổi hơn phát huy được khả
năng học tập của từng học sinh, rèn luyện được cách suy nghĩ, cách diễn đạt bằng lời,
phát triển các năng lực tư duy của học sinh.
Dạy toán 2 còn giúp học sinh nắm chắc các kiến thức và kĩ năng cơ bản nhất,
thông dụng nhất hình thành được phương pháp học tập, đặc biệt là phương pháp tự học.
Thiết lập mối quan hệ giữa kiến thức mới và kiến thức đã học. Thường xuyên phải huy
động kiến thức đã học để phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức mới. Đặt kiến thức mới
trong mối quan hệ với các kiến thức đã học.
4điểm. Hoặc ở bài 4 HS được thực hành tính độ dài đoạn dây đồng được uốn thành
hình tam giác có 3 cạnh bằng nhau và bằng 4cm. Từ đó các em củng cố và khắc sâu
cách tính độ dài đường gấp khúc với 2 cách:
Cách 1: Làm bằng phép tính cộng 4+4+ 4= 12(cm),
Cách 2: Làm bằng phép tính nhân 4x3= 12(cm) .
Ngoài ra còn mở rộng thêm cho học sinh về đường gấp khúc khép kín.
* Khi dạy thực hành luyện tập cần chú ý:
+ Giúp học sinh nhận ra kiến thức mới học trong sự đa dạng phong phú của các
bài thực hành luyện tập.
+ Giúp học sinh thực hành luyện tập theo khả năng của mình.
+ Tạo ra sự hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau giữa các đối tượng học sinh.
+ Khuyến khích học sinh tự kiểm tra kết quả thực hành luyện tập
+ Tập cho học sinh thõi quen không thoả mãn bài làm của mình, với cách giải
quyết vấn đề đó, giáo viên không nên “áp đặt”học sinh theo phương án có sẵn, hãy
động viên các em tìm và lựa chọn phương án tốt nhất.
Tóm lại:
Trong dạy học Toán người giáo viên cần biết vận dụng linh hoạt và lựa chọn
các phương pháp vào từng hoạt động của các dạng bài học, để hướng dẫn học sinh
tự tìm tòi chiếm lĩnh kiến thức mới, hướng dẫn học sinh thực hành hình thành và
rèn luyện kĩ năng Toán học, hướng dẫn học sinh giải Toán, kết hợp việc vận dụng
phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ, hay trò chơi Toán học, nhằm đáp ứng
nhu cầu đổi mới trong dạy học Toán 2.
IV / những điểm cần chú ý khi dạy các mạch kiến thức ở toán 2